noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari

PPTX 438.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1701632708.pptx noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari 1 1 03.12.2023 reja: inersial sanoq sistemalari inersiya kuchi noinersial sanoq sistemalari 2 03.12.2023 3 nisbiylik prinsipining ochilishiga asosiy sabablardan biri, yerning harakati, anig’rog’i uning o’z o’qi atrofida aylanishi haqidagi gipoteza bo’ldi.shunday savol tug’iladi: agar yer o’z o’qi atrofida aylanadiga bo’lsa, nega biz uni yer sirtida o’tkazilgan eksperimentlarda sezmaymiz? faraz qilaylik, siz o’rtog’laringiz bilan birgalikda ulkan keaning ichida, tashqi oynalari qoraytirilgan xonasida o’tiripsiz. shunda o’rtog’laringizdan biri hozir kema tinch turibdimi yoki harakatdami, degan savolni berdi. tashqi palubaga chiqmasdan, buni qanday aniqlash mumkin? bolalardan biri:”kelinglar, tajriba o’tkazib ko’ramiz. stoldagi buyumlardan birini tepadan pastga tashlab ko’ramiz 4 agar kema harakatsiz bo’lsa, u vertical tushadi. harakatda bo’lsa, tushish davrida kemaning poli oldinga ketib qolib, ozgina orqaga tushadi” , deb taklif qildi. turli narsalar tashlab kurilgnda hammasi polga qarab tik holda aynan bir joyga tushdi. demak, kema tinch turibdi, degan xulosaga kelindi. tashqi …

zib ketayotgan bo’lsa, sanoq sistemasi sifatida qirg’oqni yoki suvni olish mumkin. xuddi shunday, to’g’ri chiziqli tekis harakatlanayotgan poyezd vagonida poyezd bo’ylab harakatlanayotgan odam uchun sanoq sistemasi sifatida vagonni yoki yerni olish mumkin. odamning vagonga nisbatan tezligi v, vagonning yerga nisbatan tezligi u bo’lsin. agar odam vagonning harakatlanish yo’nalishi bilan bir xil yo’nalishda bo’lsa, u+v bo’ladi. harakat qarama-qarshi yo’nalishda bo’lsa, u-v bo’ladi. bunga galileyning tezliklarni qo’shish qoidasi deyiladi. 6 tajribalar inersial sanoq sistemalarida soatlar bir xil davr bilan yurishini ko’rsatdi. jismlarning ko’chishi sanoq sistemalarida bir xil kechmaydi. chunki harakatlanayotgan vagon ichidagi odamning vagonga nisbatan ko’chishi yerga nisbatan ko’chishidan kichik bo’ladi. jism massasini tinch holatda turgan vagon ichida o’lchangnda ham bir xil chiqadi. shunday qilib, inersial sanoq sistemalarda vaqt, massa, tezlanish va kuch bir xil (invariant)bo’ladi. tinch holatda turgan sanoq sistemasida kuch f ga, massa m ga, tezlanish a ga teng bo’lsa, to’g’ri chiziqli tekis harakatlanayotga sistemada mos ravishda f’, m’, va …

oshqa jismlar tomonidan emas, balki sanoq sistemasi tezlanish bilan harakatlanishi tufayli ta’sir qiladi. аylаnuvchi sаnoq tizimidаgi jismgа fm.q dаn tаshqаri koriolis inersiya kuchi deb аtаluvchi kuch hаm tа’sir qilаdi. u holda nyutonning ikkinchi qonuni quyidagicha manis=f+fi 8 inersiya kuchining ifodasini topish uchun tezlanishning absolyut qiymati aab va tezlanishning nisbiy qiymati anis ning ayirmasidan foydalanamiz. u holda inersiya kuchi ifodasi quyidagicha bo’ladi: fi=m(aab-anis) aytilganlarini misoldan ko’raylik. kichik bir aravacha ustida ustun o’rnatilgan bo’lib, unga 1-rasmda ko’rsatilgandek mayatnik osilgan. aravacha yerga nisbatan aab doimiy tezlanish bilan harakatlanmoqda. mayatnik aravachaga nisbatan qo’zg’almas: anis=0. mayatnikka mg, mai va t kuchlar tasir qiladi. t-mayatnik osilgan ipning taranglik kuchi. lekin bu kuchlar mayatnikka tezlanish bermaydi. nyutonning ikkinchi qonuni bajarilisi uchun unga inersiya kuchi fi=-mai ni kiritish kerak. u holda demak, nyutonning ikkinchi qonuni shartli ravishda bajariladi. mayatnikning og’ish burchagi tga=ai /g . 9 xulosa: demak tekis аylаnuvchi sаnoq tizimigа nisbаtаn jismning hаrаkаt tenglаmаsini tuzish uchun mаzkur …

noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari - Page 4

noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari"

1701632708.pptx noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari 1 1 03.12.2023 reja: inersial sanoq sistemalari inersiya kuchi noinersial sanoq sistemalari 2 03.12.2023 3 nisbiylik prinsipining ochilishiga asosiy sabablardan biri, yerning harakati, anig’rog’i uning o’z o’qi atrofida aylanishi haqidagi gipoteza bo’ldi.shunday savol tug’iladi: agar yer o’z o’qi atrofida aylanadiga bo’lsa, nega biz uni yer sirtida o’tkazilgan eksperimentlarda sezmaymiz? faraz qilaylik, siz o’rtog’laringiz bilan birgalikda ulkan keaning ichida, tashqi oynalari qoraytirilgan xonasida o’tiripsiz. shunda o’rtog’laringizdan biri hozir kema tinch turibdimi yoki harakatdami, degan savolni berdi. tashqi palubaga chiqmasdan, buni qanday aniqlash mumkin? bolalardan biri:”...

PPTX format, 438.8 KB. To download "noinersial sanoq tizimlardagi inersiya kuchlari", click the Telegram button on the left.

Tags: noinersial sanoq tizimlardagi i… PPTX Free download Telegram