quyosh fotoelektrik elementlari va mo’dullari

DOCX 430.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1703531002.docx ) ( 2 1 t t e - = a j d × = e a quyosh fotoelektrik elementlari va mo’dullari reja 1. quyosh energiyasini elektr energiyasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri aylantirish 2. fotoelektrik modul 3. kremniyning kompleks nur sindirish koeffitsientini quyosh energiyasini elektr energiyasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri aylantirish quyosh energiyasini elektr energiyasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri aylantirishning termoelektrik, fotoelektrik va fotogalvanik usullari mavjud bo‘lib, ularning ichida fotogalvanik usul hali yaxshi o‘rganilgan emas. ma’lumki, matereallarda erkin elektronlar mavjud bo‘lib, ular musbat ion atrofida xaotik ravishda harakat qiladi, metallning o‘zi esa elektr jihatdan neytral hisoblanadi. agar bir yoki bir necha elektron metall sirtidan tashqi muhitga (vakuumga) chiqsa, metall sirti bilan muhit orasida potensiallar ayirmasi δφ hosil bo‘ladi. elektron zaryadi (e) ni bu potensiallar ayirmasi δφ ga ko‘paytmasi elektronning chiqish ishi deb ataladi: , ev yoki j. · · har xil metallardagi elektron chiqish ishi har xil bo‘ladi. bu ish ko‘pincha joullardan yoki elektron voltlarda o‘lchanadi. . ba’zi metallar …

al bo‘lib, metallar tabiatiga bog‘liq: · bunda α – metallning termo eyk koeffitsiyenti. · · uchlari o‘zaro payvandlangan ikkita har xil metalldan yasalgan asbobga termopara yoki termoelement deb ataladi. termoelement kavsharlangan uchi temperaturasi o‘lchanuvchi moddaga va ikkinchi – sovuq uchlari o‘lchov asbobga ulanadi. bir necha termoelementlardan tuzilgan sistemaga termobatareya deb ataladi. · 1908-yilda moskva universiteti proffessori v.serasskiy 100 ta termoelementdan iborat bo‘lgan quyosh batareyasini yaratdi. bu batareya oynaband yashik ichiga joylashgan bo‘lib, elektr qo‘ng‘irog‘ini tok bilan ta’minlab turadi. · · · · asrimiznng 30-yillarida akademik a.f.ioffe termogeneratordan quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantirish masalasini taklif etgan bo‘lsa, 1941-yilga kelib u shunday termogeneratorni ishlab chiqdi. quyosh termoelektrogeneratorlari asosan quyosh konsentratori va termobatareyalardan tashkil topgan. · · · · 1956-yilda g.m.krjijanovskiy nomidagi energetika instituti xodimlari diametri 2m bo‘lgan ko‘zgu fokusiga termogenerator o‘rnatib, issiq va sovuq payvandlar orasidagi temperaturalar farqi 400°с bo‘lganda 21v kuchlanish ostida 18,9 vt quvvat olishga muyassar bo‘ldilar. termogenerator fik 2% …

a xulosalar chiqarishga imkon bеradi. qayta tiklanuvchi energiya manbaalaridan energiya olish jahon talabiga aylandi. insoniyat kelajagi qayta tiklanuvchi energiya manbaalariga bog’liq, chunki qayta tiklanmaydigan energiya manbaalari agar insoniyat shu tarzda foydalanishda davom etsa yer yuzida 2081-yilga kelib butkul tugaydi. qayta tiklanuvchi energiya manbaalari orasidan eng keng foydalanilayotgani — quyosh elementidir. ya’ni quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantirish biz uchun arzon hamda qulay. bugungi kunga kelib juda ko’p turdagi quyosh elementlari ixtro qilindi. kremniy asosli, perovskite, organik va hokazo. bularning orasidan keng miqyosda ishlab chiqarilayotgani –kremniy asosli quyosh elementi. chunki, kremniy elementi yer yuzida eng keng tarqalgan hamda arzon hom ashyodir. bundan tashqari, ishlab chiqarish texnologiyasi ham arzon. lekin foydali ish koeffitsienti ishlab chiqarishda 19.6 % ni tashkil etmoqda. boshqa turdagi quyosh elementlarining laboratoriya sharoitida foydali ish koeffitsienti 20–40 %atrofida ammo tannarx jihatidan juda ham qimmat. bu esa keng miqyosda ishlab chiqarish uchun tadbiq qilishga to’sqinlik qilmoqda. shuni takidlashimiz joizki, qilinayotgan ixtirolar …

to’lqin uzunligiga bog’liqligini topa olamiz. buni 2-grafikda kremniy asosli quyosh elementining qaytish, yutilish va o’tish koeffitsientlarini to’lqin uzunligiga bog’liqligi tasvirlangan va bundan uning qaytarish koeffitsienti o’rtacha 29 % ekanligini ko’rishimiz mumkin. grafik -2: oddiy kremniy asosli quyosh elementining qaytarish, yutilish va o’tish koeffitsientlarini yorug’lik to’lqin uzunligiga bog’liqligi. qaytib ketayotgan nur miqdorini kamaytirish uchun quyosh elementlarining ustiga antireflektiv qalam qoplanadi. antireflektiv qatlam sifatida mgf2, tio2 va sio2 keng qo’llaniladi [3]. masalan, 75 nm qalinlikdagi alsi bilan qoplangan kremniy asosli quyosh elementining qaytarish, yutilish va o’tish koeffitsientlarini yorug’likning to’lqin uzunligiga bog’liqligi 2-grafikda tasvirlangan. bunga ko’ra, o’rtacha yutulish koeffitsienti 10 % ga ortib, o’rtacha qaytish koeffitsienti 10 % ga kamayganini ko’rishimiz mumkin. bu oddiy kremniy asosli quyosh elementining foydali ish koeffitsientini 1.1 barobar oshishini anglatadi. bunga sabab, antireflektiv qatlamning nur sindirish ko’rsatkichini qiymati havo bilan kremniyning nur sindirish ko’rsatkichlari qiymatlari orasidaligida, hamda uning kompleks nur sindirish ko’rsatkichining mavhum qismi taqriban nol ekanligidir. agar …

. tekis yuzaga tushgan nur faqat bir marotaba sinadi. bu esa nurni kamroq yutilishiga sabab bo’ladi. agar yuzani tekstura ya’ni piramidalar bilan qoplasak yuzada nurni ko’proq marotaba sinishiga erishamiz. buni 1-rasmdan ko’rishimiz mumkin. hosil qilinayotgan piramidalarning asosidagi burchagiga qarab tushayotgan nurning necha marotaba sinishini aniqlay olamiz. va bu orqali quyosh elementini aynan qanday piramidalar bilan qoplanish kerakligini bila olamiz. agar piramidalar orasida nur to’rt marotaba sinyapti deb tasavvur qilsak har bir sinish burchaklari va piramida asosidagi burcha orasidagi bog’lanish 2-formulada keltirilgan. bunga ko’ra piramida asosidagi burchak qanday oraliqda bo’lishi kerakligini aniqlay olamiz. demak piramidalarning asosidagi burchak 64.3<α<80 oralig’ida bo’lishi kerak. ikki piramida orasida nurlarning qaytishi bu yerda α — piramida asosidagi burchak bu yerda h — piramida balandligi, d — piramida asosining kengligi. agar har bir sinishda qaytarish koeffitsientlarini piramida asosidagi burchakka bog’liq funksiya desak, u holda umumiy qaytarish koeffitsienti 4-formulada keltirilganidek har bir sinishdagi qaytish koeffitsientlari ko’paytmasiga teng. bu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "quyosh fotoelektrik elementlari va mo’dullari"

1703531002.docx ) ( 2 1 t t e - = a j d × = e a quyosh fotoelektrik elementlari va mo’dullari reja 1. quyosh energiyasini elektr energiyasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri aylantirish 2. fotoelektrik modul 3. kremniyning kompleks nur sindirish koeffitsientini quyosh energiyasini elektr energiyasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri aylantirish quyosh energiyasini elektr energiyasiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri aylantirishning termoelektrik, fotoelektrik va fotogalvanik usullari mavjud bo‘lib, ularning ichida fotogalvanik usul hali yaxshi o‘rganilgan emas. ma’lumki, matereallarda erkin elektronlar mavjud bo‘lib, ular musbat ion atrofida xaotik ravishda harakat qiladi, metallning o‘zi esa elektr jihatdan neytral hisoblanadi. agar bir yoki bir necha elektron metall sirtidan tashqi muhitga (vakuumga) chiqsa, metall sirti bilan ...

DOCX format, 430.0 KB. To download "quyosh fotoelektrik elementlari va mo’dullari", click the Telegram button on the left.

Tags: quyosh fotoelektrik elementlari… DOCX Free download Telegram