yarim o‘tkazgichlarda fotoelektrik va optik hodisalar

DOCX 22 стр. 2,0 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,0 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yarim o’tkazgichlarda fotoelektrik va optik hodisalar. yarim o’tkazgichlarda fotoo’tkazuvchanlik reja: kirish 1. yarim o’tkazgichlarda fotoelektrik hodisalar 2. yarim o’tkazgichlarda optik hodisalar 3. yarim o’tkazgichlarda fotoo’tkazuvchanlik xulosa adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasavvur qilish qiyin. ilm-fan taraqqiyotida fundamental tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etadi. aynan ular orqali yangi bilimlar o’zlashtiriladi va nazariyalar shakllantiriladi, kelgusi amaliy tadqiqotlar va oshirilayotgan tadqiqotlarning hammasini ham ilm-fanning bugungi yuqori rivojlanish darajasiga to’la javob beradi, deb bo’lmaydi’ deb barcha sohadagi kabi ta’lim tizimida ham islohotlarni amalga oshirish davr talabi ekanliigini ta’kidladi . mavzuning dolzarbligi: hozirgi kunda hayotimizni yarim o’tkazgichlarsiz tasavur qilib bulmaydi. hozirda yarim o’tkazgichlar hamma sohalarda qo’llanilib kelmoqda. yarim o’tkazgichlarni vazifasi va ular qanday moddalar …

2 / 22

ish. shu o’rinda birinchi prezidentimiz i.a.karimovning quyidagi so’zlarini keltirish joiz : ,, men yoshlarimizga, mening bolalarimga qarata, o’rganishdan hech qachon charchamanglar, deb aymoqchiman. o’rganish, intilish hech qachon ayb sanalmaydi. nimanidir bilmasang, uni o’rganish zarur. avvalambor, endi hayotga kirib kelayotgan yoshlarga nima lozim? o’rganish, o’rganish va yana bir bor o’rganish kerak. kasb o’rgangan, ilm o’rgangan kishi, o’zbekona aytganda hech qachon kam bo’lmaydi. “ ,,agar biz o’z vaqtida uzoqni ko’zlab, katta umid bilan hayotga kirib kelayotgan yoshlarimizning chuqur bilim va kasb – hunar egallashi uchun zamin yaratmasak, ularni zamon talab qiladigan mutaxasis kadrlar etib tayyorlamasak, bugungi kunda, butun dunyoni qamrab olgan moliyaviy iqtisodiy inqiroz davrida yurtimizda tinchlikni saqlab, iqtisodiyotimizning barqaror o’sish sur’atlarini taminlashga, ayni shunday og’ir sharoitda xalqimiz hayotining tobora yuksalishiga erisha olarmidik. yo’q, albatta. “ shunday ekan biz yoshlar bizga yaratilgan imkoniyatlardan unumli foydalangan holda o’qib izlanishimiz va olgan bilimlarimizni amalda qo’llay olishimiz kerak. 1.yarim o’tkazgichlarda fotoelektrik hodisalar fotoo’tkazuvchanlik hodisasining mazmuni …

3 / 22

n moddaning xarakterlaydigan kattalik yorug’lik yutilayotganda uning to’lqin uzunligi qanday bo’ladi. yutilish koeffitsiyenti (α) ning yorug’lik to’lqin uzuznligiga yoki chastotasiga bog’liqligi kristallning yutilish spektri deb ataladi. yarimo’tkazgichlarda yorug’lik yutilayotganda uning taqiqlangan zonalari chegaralarida ev va ep da erkin elektronlar konsentratsiyasi oshishi kuzatiladi. kristallda (si) erkin elektronlar konsentratsiyasi oshishi uning solishtirma elektr o’tkazuvchanligining oshishiga olib keladi. dastlab yarim o’tkazgichlarda fotoo’tkazuvchanlik haqida to’xtalamiz. fotoo’tkazuvchanlik hodisasining mazmuni: yarim o’tkazgich yorug’lik nuri bilanb yoritilganda yorug’lik nurining bir qismi kristallda yutiladi. kristallda tok tashuvchi zarralar miqdorri o’zgaradi. yarimo’tkazgichning ev va ep zonalarida ekrin elektronlar konsentratsiyasi oshishi kuzatiladi. kristallda erkin lektronlar konsentratsiyasi oshadi. bu esa uning solishtirma elektr o’tkazuvchaniligining oshishiga olib keladi. optik yutilish koeffetsiyentining spektri (a). fototok kataligi (b) 1–xususiy yutilish polasasi 2,3–aralashma fotolizatsiyasi molekulalari 4,5–krishmadagi elektron o’tishlar 6–erkin tok tashuvchilarda yutilishlar 7–aralashma fotoo’tkazuvchisi 8–xususiy fotoo’tkazuvchanlik 9,10-aralashma fotoo’tkazuvchanlik 11-fototermik ionizatsiya yarim o’tkazgichlarda xususiy fotoo’tkazuvchanlik kuzatiladi. kristallning zonalarida optik o’tishlar kuzatiladi. aralashmalarda sathlarda o’tish kuzatiladi. valent …

4 / 22

chanligi σt–yorug’liksiz, qorong’uchanlik fotosezgirlik degan kattalik mavjud. bu fotoo’tkazuvchanlikni birlik yuzadan o’tayotgan yorug’lik oqimi va foton tashuvchilarni uyg’otishiga tushuniladi. solishtirma fotosezgirlik tushunchasi kiritiladi (β). (8) s–tokli elektronlar maydoni yoritilayotgan sirt, j0-yorug’lik kuchi (intensivlik) 1 sm2 yuzaga tushadi. β(sm·om-1·vt-1) (8) foton tashuvchilar uyg’onishi endi aralashmali fotoo’tkazuvchanlik bo’yicha yarimo’tkazgich (si) uning ev va ep oralig’iga ed kiritiladi. bu aralashma sathlari yorug’lik ta’sirida fotoo’tkazuvchanlik hodisasi yuz beradi. ℏω ec–et elektronlar taqiqlangan zonada fotoo’tkazuvchanlikni vujudga keltiradi. agar ℏω≥ec–et bo’lsa, hosil bo’lgan sathlar taqiqlangan sohaning pastida bo’ladi. 2.yarim o’tkazgichlarda optik hodisalar yarimo'tkazgichlar oʻtkazuvchanligi jihatidan metall va dielektriklar orasidagi moddalar boʻlib, oʻz fizik xususiyatlarini turli tashqi taʼsirlar (masalan yoritish, isitish va hokazo) natijasida keng intervalda oʻzgartira olish xususiyatiga ega. yarimoʻtkazgichlar elektronika va mikroelektronikada juda keng qoʻllanilib, zamonaviy elektr jihozlarning deyarli hammasi - kompyuterlardan tortib to uyali aloqa telefonlarigacha barchasi yarimoʻtkazgichli texnologiyaga asoslangan. eng keng qoʻllaniladigan yarimoʻtkazgich modda kremniy boʻlib, boshqa moddalar ham keng qoʻllaniladi. yarimoʻtkazgichlar — …

5 / 22

zuvchanligi temperatura koʻtarilishi bilan ortib boradi (mas, temperatura 1 k ga ortganda ya.ning solishtirma oʻtkazuvchanligi 16—17 marta ortadi); ya.ning elektr oʻtkazuvchanligida erkin elektronlardan tashqari atom bilan bogʻlangan elektronlar ham ishtirok etadi (baʼzi hollarda bogʻlangan elektronlar asosiy rol oʻynaydi); sof ya.ga oz miqdorda qoʻshilma kiritib, uning oʻtkazuvchanligini keskin oʻzgartirish mumkin (mas, 0,01% qoʻshilma kiritilganda ya. ning oʻtkazuvchanligi 10000 marta ortib ketadi). past tralarda ya.ning solishtirma qarshiligi juda katta boʻladi va amalda ular izolyator hisoblanadi, lekin temperatura ortishi bilan ularda zaryad tashuvchilarning konsentratsiyasi keskin ortadi. mas, sof kremniyda 20° trada erkin elektronlar konsentratsiyasi ~1017m~3boʻlsa. 700° da 1024 m"3gacha, yaʼni million martadan koʻproq ortadi. ya.da erkin elektronlar konsentratsiyasining traga bunday keskin bogʻlikligi oʻtkazuvchanlik elektronlari issiqlik harakati taʼsirida hosil boʻlishini koʻrsatadi. yarimoʻtkazgich kristallda atomlar valent elektronlari yordamida oʻzaro bogʻlangan. atomlarning issiqlik tebranishlari vaqtida issiqlik energiyasi valent elektronlar orasida notekis taqsimlanadi. ayrim elektronlar oʻz atomi bilan bogʻlanishni uzib, kristallda erkin koʻchib yurish imkonini beradigan yetarli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yarim o‘tkazgichlarda fotoelektrik va optik hodisalar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ish i mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ yarim o’tkazgichlarda fotoelektrik va optik hodisalar. yarim o’tkazgichlarda fotoo’tkazuvchanlik reja: kirish 1. yarim o’tkazgichlarda fotoelektrik hodisalar 2. yarim o’tkazgichlarda optik hodisalar 3. yarim o’tkazgichlarda fotoo’tkazuvchanlik xulosa adabiyotlar kirish muhtaram prezidentimiz “mamlakatimiz va jamiyatimizning zamon talablari darajasida rivojlanishiniilm-fansiz tasa...

Этот файл содержит 22 стр. в формате DOCX (2,0 МБ). Чтобы скачать "yarim o‘tkazgichlarda fotoelektrik va optik hodisalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yarim o‘tkazgichlarda fotoelekt… DOCX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram