joy nomlarining paydo bo’lishi va xususiyatiga ko’ra turlari

PPTX 15 стр. 725,9 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 725,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

презентация powerpoint joy nomlarining paydo bo’lishi va xususiyatiga ko’ra turlari. reja: o‘xshatib qo‘yilgan nomlar ko‘chma nomlar atoqli otdan hosil bo‘lgan nomlar. geografik nomlarning paydo bo‘lishi va xususiyatlariga ko‘ra turlari. geografik nomlarning tasniflash masalalari. geografik nomlarning toponimlar atoqli otlar turkumiga kiradi. turdosh otlardan yasalgan nomlar ma‘lum bir so‘z birikmasini tashkil etishi mumkin. nomlar umumiy tushunchalarning mujassamlashuvi individuallashivi natijasida paydo bo‘ladi. qizilqiya, qoratog‘, chuqurko‘l aslida so‘z va so‘z birikmalari to biror joyning atoqli otiga aylanishiga qadar turdosh ot bo‘laveradi. obyektning joylashuvi biror bir belgisini miqdorini sifatini rangini va boshqa xususiyatlari aynan shu ob‘ektga mujassamlashgandan.. keyin obyektning atoqli otiga toponimga aylanadi. umumlashgan avvalo umumlashgan ob‘ektning umumiy jihatini boshqa ob‘ektlardan farq qiladigan turini bildiradi. cho‘l - quruq iqlimlik qoplami siyrak oqar suvi bo‘lmagan quruqlik maydoni cho‘l hududining sho‘rxoklar ko‘p uchraydigan bo‘lagi individuallashgan cho‘lning va sho‘rxok doirasi sho‘rhokcho‘l atoqli otga aylanadi. qumloq maydonli qismi qumli cho‘l va rangi kattaligi kabi sifat jihatlari qo‘shilib, kattaqum cho‘li …

2 / 15

yo‘sunda ma‘lum va mashhur mikrotoponimga aylangan. ko‘chma nomlar toponimikada talaygina tog‘ yoki tepalik nomi shu yerdan boshlangan. soyga, qishloq nomi toqqa, tog‘ning nomi shaharga beriladi. tom, biya, angara daryolarining nomi shaharlarga o‘tgan. respublikamizda zarafshon daryosi nomi oltin qazuvchilar shahri zarafshonga ohangaron daryosi nomi ohangoron shahriga berilgan. o‘rta osiyoda odatda daryolar qaysi aholi manzili yonidan o‘tsa daryo nomi o‘sha shahar nomi bilan ataladi. g‘uzordaryo yakkabog‘daryo, amudaryo yevropa va rossiyadan daryolar nomi shaharga ko‘chadi. venetsiya shahar nomi janubiy amerikaning venesuella davlati nomiga ko‘chgan. amerika qitasida yevropa shaharlarining nomlari ko‘p ekanligini ko‘rish mumkin. shaharlarimiz mikrotoponimiyasida barcha shahar va tumanlarning nomlarini uchratish mumkin ki bu nomlar shu shahar va tumonlarga bo‘lgan hurmat belisi desa bo‘ladi. edil don, amur, ganga oxota yayla, chinik qopchig‘oy nomlari ham aynan shunday so‘z nomlardir. al‘p qismiga kel‘t tilida tog‘ balandlik degan oddiy so‘z edi. zamon o‘tishi bilar yevropadagi eng baland tog‘ nomida mujassamlashib, atoqli otga aylandi. shu bilan birga …

3 / 15

a amudaryo, g‘uzardaryo, yakkabog‘ daryo boshqa regionlardan daryolar bo‘yida paydo bo‘lgan shaharga shu daryo nomi beriladida shaharni bildiruvchi qo‘shimcha bilan shahar nomi hosil qilinadi. or‘-orsek yenesiy - yenesesik , uj-ujgorod shahar nomi daryoga ko'‘hish mumkin. dushanbe shahri dushanba daryosi mamlakat nomlarining ko‘pchiligida - iston – iya, qo‘shimchalari yozilishi qonun bo‘lib qolgan deyish mumkin. tojikiston vengriya geografik nomlarda umumlashtirish ham odat bo‘lib qolgan. osiyo dastlab kichik bir yerning hozirgi falastin livan suriyaning nomi edi. zomanlar o‘tishi bilan kata qitaning umumlashgan nomi bo‘lib qoldi. tiyanshan nomini biron o‘zbek qirg‘iz. qozoq, uyg‘ur bilmas edi. bu tog‘ning ayrim bo‘laklari qurama chotqol terskay xoliq tog‘ va hakozo nomlar bilan yuritilgan faqat markaziy qismi eng baland tepasi tangritog‘ va xotangri nomi bilan mashhhur bo‘lgan. xitoylar turkiycha tangritog‘ni xitoychaga tarjima qilib, tanshanov nomini yaratdilar. (tyan – tangri, osmon shan – tog‘) bu tarjima nom butun daryo xarita va adabiyotlarida o‘rnashib qoldi. tyan – tangri osmon, shan – …

4 / 15

ik banker medrichi va yoshlikda birga o‘sgan val‘dzenyuller kosmografiyaga kirish kitobiga yangi ochilgan quruqliklarni uning nomi bilan atashni taklif etadi. haqiqatdan bu materikning kashfiyotchisi x.kolumb bo‘lib, amerika vespuchi kolumbning ikkinchi sayohatida oddiy qatnashchi bo‘lib ishtirok etgan, tarixda bironta davlatning ekispeditsiyasiga vespuchi boshliq bo‘lib qatnashgan emas. boshqalarning kashfiyotini o‘ziniki qilib, o‘zlashtirish uchun ―sayohatga boshliq bo‘lganman ― - deb ikkita xat yozib qoldirgan. m.valdzimuller kartograf merkatr proektsiyasini qo‘llab yangi materiklar xaritasini tuzadiki , tasodif tufayli qo‘shaloq materiklarga ―amerika nomi mujassamlashib qoldi. nomlanish tarixida eng katta xato va kolumbga nisbatan o‘ta ketgan adolatsizlik geografik voqiylik bo‘lganidan etiboran amerika nomi paydo bo‘ldi. al‘p qadimiy kel‘t tilida - tog‘ , balandlik degan oddiy so‘z bo‘lgan. zamon o‘tishi bilan yevropadagi eng baland tog‘ning nomiga aylangan. ayni vaqtda al‘pinizm, al‘p o‘tlog‘i al‘p burmalanishi kabi iboralar geografiyada paydo bo‘ldi. xingan xibin nomlari aslida yassitog‘ilk tizma ma‘nosidagi nomlardir. toponimlarda umumlashtirish ham ananaga aylangan. ilgari toshkentning faqat bir darvozasi, so‘ngra …

5 / 15

ay nomlar nooydin nomlar izohi bir muncha aniq qaysi tilda nima sababdan atalganligi aniq nomalr haqida xx asrning eng yaxshi geografiya darsligi mualliflaridan biri moskvalik geograf professor b.p. maksokovskiy toponimika fani uchun kartadagi nomlar bo‘lajak o‘qituvchilar uchun o‘zi haqida so‘zlab turadigan darajasida toponimikani o‘qitish kerak. nomlar haqidagi fanning o‘qitilishiga ahamiyat berish diqqatni jalb etadi. joy nomlari nihoyatda turli tuman, ularni tasniflash ham turlicha tamoiyillar asosida bo‘lihsi mumkin. nomlarni semantik - til qoidalari nuqtai nazardan turlarga ajratish holari ko‘proq uchraydi. nomlarni shakllanish bosqichlari bo‘yicha ham tahlil etish o‘rinli bo‘ladi. geografik adabiyotlarda xususan geografik atoqli geograf olim h.hasanov ko‘rgazmalariga amal qilib, nomlarning paydo bo‘lishi shartli ravishda quyidagicha b tartibda tasniflash mumkin. joyning holati xosiyati yer yuzasi va umuman tabiatiga bog‘liq nomlar. yer yuzasida shimoliy, janubiy sharqiy va g‘arbiy ma‘nolarini anglaatadigan ob‘ektlar nomi talaygina. o‘rta yer dengizi shimoliy orollar rel‘efiga bog‘liq. monblan, kesek tog‘i gidronimlar xuanxe rio-negro jinnidaryo bodhez nurash natijasida hosil bo‘lgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "joy nomlarining paydo bo’lishi va xususiyatiga ko’ra turlari"

презентация powerpoint joy nomlarining paydo bo’lishi va xususiyatiga ko’ra turlari. reja: o‘xshatib qo‘yilgan nomlar ko‘chma nomlar atoqli otdan hosil bo‘lgan nomlar. geografik nomlarning paydo bo‘lishi va xususiyatlariga ko‘ra turlari. geografik nomlarning tasniflash masalalari. geografik nomlarning toponimlar atoqli otlar turkumiga kiradi. turdosh otlardan yasalgan nomlar ma‘lum bir so‘z birikmasini tashkil etishi mumkin. nomlar umumiy tushunchalarning mujassamlashuvi individuallashivi natijasida paydo bo‘ladi. qizilqiya, qoratog‘, chuqurko‘l aslida so‘z va so‘z birikmalari to biror joyning atoqli otiga aylanishiga qadar turdosh ot bo‘laveradi. obyektning joylashuvi biror bir belgisini miqdorini sifatini rangini va boshqa xususiyatlari aynan shu ob‘ektga mujassamlashgandan.. keyin obyek...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (725,9 КБ). Чтобы скачать "joy nomlarining paydo bo’lishi va xususiyatiga ko’ra turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: joy nomlarining paydo bo’lishi … PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram