avogadro doimiysini aniqlash metodlari

DOC 322.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1710899328.doc avogadro doimiysini aniqlash metodlari reja: 1. barometrik formula; 2. perren tajribasi. barometrik formula: molekulalar sonining ulkan ekanligi har bir molekula harakatini alohida o`rganishni keraksiz qilib qo`yadi. zarralar soni bunchalik katta bo`lganida ularning harakatini xarakterlovchi kattaliklarning o`rtacha qiymatlarinigina, masalan, ularning o`rtacha tezligi, o`rtacha energiyasi va shu kabilarni bilish bilan cheklanish mumkin ekan. molekulyar sistemalarni o`rganishda biz shu usuldan foydalanamiz. har qanday moddaning uch agregat holatidan eng soddasi gazsimon holatidir, chunki bu holda molekulalar orasidagi ta`sir qiluvchi kuchlar juda kichik bo`lib, ularni nazarga olmaslik mumkin. shuning uchun ham molekulyar fizikani bayon qilish gazlarning xossalarini o`rganishdan boshlanadi. bunda dastlab molekulalararo kuchlar juda kichikkina emas, hatto batamom yo`q deb faraz qilinadi. sodda bo`lishi uchun molekulalarning o`lchamlarini ham nazarga olmaymiz, ya`ni ularni moddiy nuqtalar deb olamiz. bunday qilinganda gaz molekulalarini mutlaqo erkin deb hisoblanishi kerak. bu degan so`z, ular hech qanday kuch ta`siriga duch kelmagan barcha jismlar harakatlangani kabi to`g`ri chiziqli tekis harakat qiladi …

day bo`ladi. biroq molekulalarga tashqi kuchlar ta`sir qilmagandagina shunday bo`ladi. bunday tashqi kuchlar ta`sir qilganda molekulyar harakatlar gazlar tabiatini o`ziga xos o`zgartirib yuboradi. masalan, og`irlik kuchi ta`sirida bo`lgan gaz (havo) ni ko`raylik. agar molekulalarning issiqlik harakati bo`lmaganda edi, ularning hammasi og`irlik kuchi ta`sirida yerga «qulab» tushar va butun havo yer sirti yaqinida yupqa qatlam hosil qilib to`plangan bo`lar edi. agar og`irlik kuchi mavjud bo`lmay, molekulyar harakat mavjud bo`lganda edi, molekulalar butun olam fazosi bo`ylab tarqalib ketgan bo`lar edi. atmosfera - yerning havo qobig`i o`zining hozirgi tarzida ayni bir vaqtda molekulalarning issiqlik harakati (xaotik) va yerga tortishish kuchi borligi tufayli mavjuddir. shu bilan birga atmosferada molekulalarning balandlik bo`yicha tugal aniq taqsimlanishi mavjud bo`ladi. molekulalarning shunday taqsimlanishiga mos ravishda gaz bosimining balandlikka bog`liq holda o`zgarish qonuni qaror topadi, bu qonunni topish qiyin emas. bosimning balandlik ortishi bilan kamayib borishini ko`rsatuvchi (6-6) tenglama barometrik formula deb ataladi. bu tenglamadan gazning bosimi balandlik ortishi …

emperatura tuzatmasi tufayli aniqlik uncha katta bo`lmaydi. avval ko`rganimizdek, gazning bosimi hajm birligidagi molekulalar soniga proporsional (p = nkt) bo`lgani uchun (6-6) formula, shuningdek balandlik ortishi bilan molekula zichligining kamayish qonunini ham ifodalaydi: bu yerda n va n0 - oralaridagi balandlik farqi x ga teng bo`lgan nuqtalardagi hajm birligidagi molekulalar soni. bu formula, xuddi (6-7) formula singari, yerning atmosferasi cheksizlikkacha yoyilgan ekanini ko`rsatadi. barometrik formula (6-6) va (6-7) ni chiqarishda biz og`irlik kuchi tezlanishi g ni o`zgarmas, ya`ni balandlikka bog`liq emas deb faraz qildik. shunga asoslanib (11) tenglamani integrallayotganda g ni integral belgisidan tashqariga chiqardik. bunday soddalashtirishni x ning nisbatan kichik qiymatlari (o`nlab kilometrlar chamasi) uchungina qabul qilish mumkin. katta badandliklarda og`irlik kuchi tezlanishi yer sirtidan uzoqlashgan sari kamayishini nazargaolish kerak. haqiqatan ham, butun olam tortishish qonunidan yer markazidan r masofada og`irlik kuchining tezlanishi ko`rinishga keladi. bu yerda eako`rinishidagi eksponensial funksiyaning daraja ko`rsatkichi a juda katta ifoda bo`lganida yozilish formasidan …

miqdorigina yerning atmosfera qobig`ini tashlab ketadi. biroq bunday holat, masalan, oyning atmosferasini yo`qotishga olib kelishi (qachonlardir oy atmosferaga ega bo`lgan bo`lsa) mumkin edi (bu to`g`rida keyinroq batafsil to`xtalib o`tamiz). perren tajribasi: 14 formuladan perren barometrik formulani tajribada tekshirish va bol`sman doimiysini aniqlash (yoki xuddi shunday avogadro sonini aniqlash) uchun foydalandi. bunda perren o`zining broun harakatiga doir tajribalarida ko`rsatganidek, uncha katta bo`lmagan muallaq zarralarni juda katta o`lchamli o`zaro ta`sirlashmaydigan molekulalar deb qarash mumkin ekanligi faktidan foydalandi. shuning uchun broun zarrasiga o`xshash zarralar suyuqlikda muallaq bo`lib og`irlik kuchi ta`siriga duch kelsa, balandlik o`zgarishi bilan gaz molekulalari singari, ya`ni (6-14) qonunga muvofiq taqsimlanadi deyish mumkin. perren bir-biriga aralashmaydigan ikki suyuqlikdan iborat emulsiya tayyorladi. bu emulsiyada bir suyuqlik ikkinchisida muallaq bo`lgan mayda tomchilar hosil qiladi, bu tomchi zarralarining o`lchamlari deyarli bir xil va taxminan sharsimon shaklda. vertikal o`rnatilgan va aniqlik darajasi juda kichik bo`lgan mikroskop yordamida muallaq zarralarning balandlik bo`yicha taqsimlanishi kuzatildi (6-2 -rasm). …

ing arximed qonuniga muvofiq og`irlik yo`qotishi nazarga olingan. nisbatdan bol`sman doimiysi k ni aniqlash mumkin bo`ladi, buning uchun zarralarning massasi t, ularning zichligi p0, suyuqlik zichligi p va t temperaturani o`lchash kerak. suyuqlikning zichligi va temperaturasi umumiy ma`lum bo`lgan metodlar bilan o`lchanadi. emulsiya zarralarining massasi va zichligini o`lchashgina, ularning o`lchamlari juda kichik (mikroskopik) bo`lgani uchun qiyinchilik tug`diradi. zarralar moddasining zichligini perren emulsiyaning massasini va hajmini o`lchash yo`li bilan aniqladi. buning uchun dastlab ma`lum idish (piknometr)ni to`ldirgan suvning mo massasi tortish yo`li bilan aniqlandi. bundan piknometrning hajmi m0 /p aniqlandi (bu yerda д — suvning zichligi). so`ngra xuddi shu piknometrni to`ldirgan (suvdagi) emulsiyaning m1 massasi aniqlandi. shundan keyin emulsiyali piknometr pechga joylashtirildi va suyuqlik bug`lantirib yuborildi; piknometr qaytadan tortildi va buning natijasida emulsiyadagi zarralarning m2 massasi perren tajribalaridan olingan k ning qiymati hozirgi vaqtda qabul qilingan qiymatidan birmuncha kichik. keyinroq boshqa tadqiqotchilar shu metodning o`zi bilan kning aniqroq qiymatini oldilar. adabiyotlar: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "avogadro doimiysini aniqlash metodlari"

1710899328.doc avogadro doimiysini aniqlash metodlari reja: 1. barometrik formula; 2. perren tajribasi. barometrik formula: molekulalar sonining ulkan ekanligi har bir molekula harakatini alohida o`rganishni keraksiz qilib qo`yadi. zarralar soni bunchalik katta bo`lganida ularning harakatini xarakterlovchi kattaliklarning o`rtacha qiymatlarinigina, masalan, ularning o`rtacha tezligi, o`rtacha energiyasi va shu kabilarni bilish bilan cheklanish mumkin ekan. molekulyar sistemalarni o`rganishda biz shu usuldan foydalanamiz. har qanday moddaning uch agregat holatidan eng soddasi gazsimon holatidir, chunki bu holda molekulalar orasidagi ta`sir qiluvchi kuchlar juda kichik bo`lib, ularni nazarga olmaslik mumkin. shuning uchun ham molekulyar fizikani bayon qilish gazlarning xossalarini o`rganishd...

DOC format, 322.5 KB. To download "avogadro doimiysini aniqlash metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: avogadro doimiysini aniqlash me… DOC Free download Telegram