python programming basics
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇![слайд 1 mavzu: pythonda dasturlash. reja: ro‘yxatlar (lists) bilan ishlash. kortejlar bilan ishlash. to‘plamlar (set) bilan ishlash. lug‘atlar (dictionary) bilan ishlash. pythonda ma’lumot to’plamlarining turlari 4 turga bo’linadi. list – tartiblangan va o’zgaruvchan ro’yxat. elementlarini dublikatlash mumkin. tuple – tartiblangan va o’zgarmas ro’yxat. elementlarini dublikatlash mumkin. set – tartiblanmagan va indekslanmagan to’plam. elementlari dublikatlanmaydi. dictionary – tartiblanmagan, o’zgaruvchan va indekslangan to’plam. elementlari dublikatlanmaydi. ma’lumot to’plamlari va turlari list – tartiblangan va o’zgaruvchan ro’yxat. list- pythonda erkin turdagi obyektlarning o`zgaruvchan qatorlashgan kolleksiyasi hisoblanadi (massivga o`xshash, lekin tiplar har xil bo`lishi mumkin). ro`yxatlardan foydalanish uchun ularni tuzish kerak. ro`yxatni kvadrat qavslar bilan yoki oddiy qavslar bilan hosil qilish mumkin: kvadrat qavslar bilan e’lon qilish: a=["anor","olma","nok","gilos","shaftoli"] print(a) oddiy qavslar bilan e’lon qilish: a=list(("anor","olma","nok","gilos","uzum")) print(a) list elementlariga murojaat qilish uchun, murojaat qilinayotgan elementning indeksi ko’rsatiladi. sanoq har doimgidek 0 dan boshlanadi. list (ro’yxat) manfiy indeks bu – sanoq oxiridan boshlanishini bildiradi. masalan, -1 eng …](/media/previews/pages/preview_UgjfsOE.webp "python programming basics - Page 1")
![tirish mumkin. bunda ro’yxat indeksiga murojaat qilinadi va yangi qiymat beriladi. fan = ['fizika', 'matematika','kimyo','adabiyot'] fan[0]='informatika' print(fan) fan = ['fizika', 'matematika','kimyo','adabiyot'] fan[0]='informatika'; fan[2]= 'biologiya' print(fan) element qiymatini o’zgartirish ro’yxat elementlarini tanlab olishda for operatoridan foydalanish mumkin. meva=['olma','anor','nok','gilos'] for i in meva: print(i) son=list((5,2,6,3,4,8)) for i in son: print(i) ro’yxat elementlari bo’ylab takrorlanish ro’yxat elementlari yig’indisini aniqlovchi dastur tuzing. berilgan ro’yxatdagi eng katta sonni aniqlovchi dastur tuzing. ro’yxat elementlari bo’ylab takrorlanish son=[5,2,6,3,4,8] s=0 for i in son: s+=i print(s) son=[445,600,9000,3,964,800] a=son[0] for i in son: if i>a: a=i print(a) 3) ro’yxatning juft indeksidagi sonlarni chiqaruvchi dastur tuzing. ro’yxat elementlari bo’ylab takrorlanish son=[44,7,19,3,9,80,10] for i in range(0,7): if i%2==0: print(son[i]) 4) 0 qiymatga ega 5 ta elementdan tarkib topgan ro‘yxat hosil bo‘ladi. javob: [0, 0, 0, 0, 0] ro’yxat elementlari bo’ylab takrorlanish a=[0 for i in range(5)] print(a) 5) elementlari 0 dan 5 gacha bo‘lgan sonlar kvadratlariga teng ro‘yxat hosil bo‘ladi. javob: …](/media/previews/pages/preview_0qa5CUo.webp "python programming basics - Page 2")
![or i in a: b.append(i**2) print('a={}\nb={}'.format(a,b)) yoki print(f'a={a}\nb={b}') ro’yxat elementini istalgan o’rniga element qo’shishda insert() funksiyasidan foydalanamiz. ism=['ali','vali','soli','xoli'] ism.insert(0,'toir') print(ism) ro’yxatga element qo’shish 1) meva=['olma','anor','uzum','gilos'] ro’yxat elementlari berilgan. ushbu ro’yxatni quyidagi ko’rinishda hosil qiluvchi dastur tuzing. meva=['nok', 'olma', 'nok', 'anor', 'nok', 'uzum', 'nok', 'gilos'] ro’yxatga element qo’shish meva=['olma','anor','uzum','gilos'] for i in range(len(meva)): meva.insert(2*i,'nok') print(meva) ro’yxatdan elementni o’chirishda remove(), pop(), clear() funksiyalaridan hamda del xizmatchi so’zidan foydalanamiz. 1) remove() funksiyasi orqali ro’yxatdan elementni o’chirishda uning indeksiga emas balki element nomiga murojaat qilinadi. 2) pop() funksiyasi orqali ro’yxatdan elementni o’chirishda uning indeksi bo’yicha elementni ro’yxatdan o’chiradi. agar ro’yxat indeksi ko’rsatilmasa avtomatik ravishda ro’yxatning oxirgi elementini o’chiradi. 3) clear() funksiyasi ro’yxatdagi barcha elementlarni o’chiradi. 4) del xizmatchi so’ziga element indeksi ko’rsatilgan holda ro’yxat elementi o’chiriladi. ro’yxat elementni o’chirish ro’yxat elementni o’chirish rang=['qizil','sariq','yashil','qora'] rang.remove('sariq') print(rang) javob: ['qizil', 'yashil', 'qora'] rang=['qizil','sariq','yashil','qora'] rang.pop() print(rang) javob: ['qizil', 'sariq', 'yashil'] rang=['qizil','sariq','yashil','qora'] rang.pop(2) print(rang) javob: ['qizil', 'sariq', 'qora'] rang=['qizil','sariq','yashil','qora'] …](/media/previews/pages/preview_DygHFsh.webp "python programming basics - Page 3")
![sert(2,'ko`k') print(rang) ro’yxatdan nusxa olishda copy() va list() funksiyalaridan foydalanish mumkin. rang=['qizil','sariq','yashil','qora'] rang_2=rang.copy() print(rang_2) rang=['qizil','sariq','yashil','qora'] rang_2=list(rang) print(rang_2) ro’yxatdan nusxa olish 1) a=[12,52,63,42,85,96] ro’yxat elementlari berilgan. ushbu ro’yxatni b nomli ro’yxatga nusxalab, quyidagi ko’rinishda hosil qiluvchi dastur tuzing. b=[12, 52, 63, 42, 85, 96, 100] ro’yxatdan nusxa olish a=[12,52,63,42,85,96] b=a.copy() b.append(100) print('b=',b) ro’yxatlarni birlashtirish uchun extend() funksiyasi yoki “+” belgisidan foydalanish mumkin. a=[1,2,3,4,5,6] b=[7,8,9,10,11] a.extend(b) print(a) a=[1,2,3,4,5,6] b=[7,8,9,10,11] print(a+b) ro’yxatlarni birlashtirish 1) a=[1,2,3,4,5,6] va b=[7,8,9,10,11] ro’yxatlarni birlashtirib, hosil bo’lgan ro’yxatning toq indeksli elementlarini c=[2, 4, 6, 8, 10] ro’yxatda hosil qiluvchi dastur tuzing. ro’yxatlarni birlashtirish a=[1,2,3,4,5,6] b=[7,8,9,10,11] c=[] a.extend(b) for i in range(len(a)): if i%2!=0: c.append(a[i]) print(c) ro’yxatdagi bir xil elementlar sonini aniqlashda count() funksiyasidan foydalanamiz. ishlatiladi. index() funksiyasi berilgan elementni indeksini aniqlaydi, agarda bunday elementlar bir nechta bo’lsa, faqat birinchi uchragan element indeksini aniqlaydi. a=[12,52,63,42,85,12] b=a.count(12) print(b) a=[12,52,63,42,85,12] b=a.index(12) print(b) ro’yxatdagi bir xil elementlarni sonini va indeksini aniqlash sort() funksiyasi …](/media/previews/pages/preview_NwBubaP.webp "python programming basics - Page 4")
![n ajratish orqali hosil qilinadi. tuple ro’yxati tartiblangan, o’zgarmas ro’yxat. uning elementlarini o’zgartirib bo’lmaydi. bu ro’yxatni oddiy qavslar bilan yoki tuple() konstruktori bilan hosil qilinadi: masalan: a = ("olma", "anor", "shaftoli") b = tuple(("gilos", "nok", "xurmo")) print(a) print(b) tuple (kortej) tuple elementiga murojaat qilishda uning indeksiga ko’rsatiladi. a = ("olma", "anor", "shaftoli") print(a[0]) natija: olma a = ("olma", "anor", "shaftoli") print(a[-1]) natija: shaftoli a = ("olma", "anor", "shaftoli","nok") print(a[1:3]) natija: ('anor', 'shaftoli') tuple (kortej) tuple ro’yxati tartiblangan, o’zgarmas ro’yxat deb yuqorida ta’kidladik, lekin tuple ro’yxatini avval list ro’yxatiga aylantirib, so’ngra uning istalgan elementini almashtirish mumkin. a = ("olma", "anor", "shaftoli","nok") b=list(a) b[2]="gilos" a=tuple(b) print(a) natija: ('olma', 'anor', 'gilos', 'nok') element qiymatlarini o’zgartirish tuple to’plamida ham for takrorlanishdan foydalanib elementlarni tanlab olish mumkin. a = ("olma", "anor", "shaftoli","nok") for i in a: print(i) natija: olma anor shaftoli nok ro’yxatda takrorlash any() - agar kortej elementi mavjud bo`lsa true qiymat qaytaradi, aks …](/media/previews/pages/preview_o8Els19.webp "python programming basics - Page 5")
About "python programming basics"
слайд 1 mavzu: pythonda dasturlash. reja: ro‘yxatlar (lists) bilan ishlash. kortejlar bilan ishlash. to‘plamlar (set) bilan ishlash. lug‘atlar (dictionary) bilan ishlash. pythonda ma’lumot to’plamlarining turlari 4 turga bo’linadi. list – tartiblangan va o’zgaruvchan ro’yxat. elementlarini dublikatlash mumkin. tuple – tartiblangan va o’zgarmas ro’yxat. elementlarini dublikatlash mumkin. set – tartiblanmagan va indekslanmagan to’plam. elementlari dublikatlanmaydi. dictionary – tartiblanmagan, o’zgaruvchan va indekslangan to’plam. elementlari dublikatlanmaydi. ma’lumot to’plamlari va turlari list – tartiblangan va o’zgaruvchan ro’yxat. list- pythonda erkin turdagi obyektlarning o`zgaruvchan qatorlashgan kolleksiyasi hisoblanadi (massivga o`xshash, lekin tiplar har xil bo`lishi mumkin). ro`yx...
This file contains 40 pages in PPTX format (148.7 KB). To download "python programming basics", click the Telegram button on the left.
DOCX
PPTX
DOCX
PPTX
DOCX
PPTX
PDF
DOCX
PPTX
PPTX
DOC