anushteginiylar davrida harbiy qoʻshin tuzilishi

PPTX 15 стр. 12,5 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 12,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

mavzu: anushteginiylar davrida harbiy qoʻshin tuzilishi reja: 1) anushteginiylar davrida harbiy tashkilot 2) anushteginiylar davrida viloyat askarlari 3) qoʻshin iyerarxiyasi va qoʻshin soni hamda harbiy kengash k i r i sh saljuqiylarga qaram yashashdan qutilish uchun olib borilgan kurashning dastlabki paytlaridan to oʻz davlatining inqiroziga qadar xorazm shohlari qurol-aslaha bilan taʼminlash va ularning sonini toʻldirib turish shohlarning eng katta tashvishi boʻlib kelgan. xorazm shohlari armiyasi yaxshi oʻqigan, har xil qurollar bilan qurollangan, uning qoʻmondonlari janglarda bir necha bor jasorat va tadbirkorlik koʻrsatgan edi. manbalardan olingan maʼlumotlarga koʻra, xorazm shohlari oʻz davlatida majburiy umumxalq harbiy taʼlim tizimini joriy qilgan. anushteginiylar davrida harbiy tashkilot xorazmshohlar davrida qoʻshinga oid boshqaruv ishlari bilan buyuk devonning boʻlimi - devoni arz shugʻullangan. davlat xazinasidan olingan mablagʻlar va ularning sarfi toʻgʻrisidagi barcha yozuvlar shu devonda saqlangan. xorazmshohlar davrida ham iqtoʼ tizimi bor edi. qoʻshinda xizmat qilgan harbiylarning hammasi maʼlum qiymatdagi iqtoʼlarga ega boʻlishgan. xususan, katta, kichik sarkardalar, …

2 / 15

davrida ham, yurish vaqtida ham oʻz armiyasini tashkil etgan ikki buyuk qismga: gvardiyasi va viloyat askarlariga qoʻmondonlik qilardi. vazir esa ozarbayjon va arronda joylashgan xorazmshoh qoʻshinlariga qoʻmondonlik qilar va fath etish bilan shugʻullanardi. jaloliddin doimo qoʻshin boshida boʻlgan. sulton goho u yoki bu amirini biron-bir mintaqani fath qilish uchun safarbar qilsa-da, koʻp oʻtmay orqasidan yetib olib, qoʻmondonlikni oʻz qoʻliga olardi. bu qism sotib olingan yoki urush natijasida asir tushgan qullardan tashkil topgan. saroy tashkilotida maʼlum vazifa va salohiyatga ega boʻlgan saroy amirlari gvardiyaga qoʻmondonlik qilardi. xorazmshohlar davrida gvardiya qoʻshinlari poytaxt va poytaxtga yaqin yerlarda joylashar va bevosita sultonning amiri ostida boʻlar edi. jaloliddin davrida esa bu qoʻshin doimo sulton yonida boʻldi. sultonga ozarbayjon viloyatining mudofasini vaziriga topshirib, oʻzi muttasil oʻlkasining turli tomonlarida boʻlishga toʻgʻri kelgandi. binobarin, gvardiya doim sulton bilan birga, harakat holida boʻlgan. gvardiya ichidan tanlab olingan “xossa gʻulomon” deb atalgan qismga esa sulton xavfsizligini va hayotini saqlash vazifasi …

3 / 15

yoj tugʻilgan pallada armiyaga xalqdan yollanma harbiylar ham jalb etilgan. “hashar” deb nomlangan bu koʻngilli qismdan koʻproq shahar va qalʼa mudofaasida foydalanilardi. “hasham” hamda “mutanajjida” deb nomlangan harbiy qismlar qoʻshinning asosini tashkil etgan. mahalliy xonadonlarning idorasidagi muxtor viloyatlar yoki vassal davlatlar ahdnoma shartlariga muvofiq, armiyaga muayyan miqdorda harbiy qismlar joʻnatish majburiyatida edilar. bu qismlarning barcha sarf- xarajati ham ularning boʻynida boʻlgan. xorazmshohlar qoʻshini u davrning eng mukammal qurol-aslahasi, mustahkam qalʼalarni zabt qilish uchun kerakli turli texnik vositalarga ega edi. hukmdor va yuksak martabali amaldorlarning ot yetishtiradigan keng yaylovlari, suruvlari, oziq-ovqat omborlari va katta harbiy yoʻllar ustida barpo etgan manzillaridan iborat bir tizim ishlab turardi. anushteginiylar davrida viloyat askarlari xorazmshohlari oʻz armiyasini tuzgan vaqtda uning armiyasi turk askarlaridan tuzilgan edi. qoʻshin boʻlinmalari va qismlar qabilaviy asosda tashkil qilinar edi. hatto davlatning eng gullab-yashnagan, askarlikka boshqa xalq va qabila yigitlari olingan vaqtlarda ham turklar qoʻshinning asosiy va jangovar qismini tashkil qilar edi. …

4 / 15

suvoriylar guruhiga qoʻmondonlik qilgan kishilar malik unvoniga ega boʻlar edi. kamdan-kam hollardagina bunday unvonlar past tabaqadan chiqqanlarga berilar edi. masalan, shoh alouddin muhammad davrida sulton tashtdori ayoz “malik” darajasigacha koʻtarildi. oddiy xalq orasidan chiqqan muayyidal mulk qavamiddin ham malik unvonini olgan, buni an-nasaviy “juda qiyin erishilgan yutuq” deb baholagan. qoʻshin iyerarxiyasi va qoʻshin soni xorazmshohlar lashkarlarining qoʻmondoniga qoʼid yoki muqaddam degan unvon berilar va bunga mashhur va eng qobiliyatli amirlar koʻrsatilar edi. masalan, xorazmshoh el-arslon “harbiy qoʻmondon (al- muqaddam al-asokir) qilib, qorluq amirlaridan biri boʻlgan shamsul mulk ibni husayn ayyorbekni tayinladi. shoh unga singlisini uzatdi va oʻz qoʻshiniga qoʻmondon (qaʼid jayshixiy) qilib oldi”. alouddin muhammad i ning hokimiyati vaqtida roy oʻlkasining begi va harbiy qoʻmondon etib shahzoda abul fath yusuf tayinlangan boʻlib, uning unvoni amir isfahsolar edi. oʻlkalarda harbiy qoʻmondonlarga sohib al-jaysh unvoni berilar edi. janglarda alohida oʻzini koʻrsatgan maliklarga xon unvoni berilar edi. xorazm shohlari qoʻshinidagi choparlarga chovush unvoni, …

5 / 15

tlugʻxon, vafo malik degan unvonlar ham boʻlgan. avval amir unvoni, keyin malik, undan keyin xon unvoni berilgan. jaloliddin (moʻgʻullar bilan jangda) jang kuni qoʻrqib isfaxondan chiqmagan amirlar, maliklar, xonlar va boshqalarga ayollar kiyimini kiydirib shahar koʻchalaridan olib yurishni buyurgan. harbiy tashkilotga mansub qoʻmondonlar ham, askarlar ham turkiy qavmlardan boʻlgan. ayni chogʻda jaloliddin oyogʻiga bosh urib kelgan moʻgʻul amirlarini rutbalarini saqlagan holda armiyasiga olib, vazifa bergan. darhaqiqat, nasaviyning yozishicha, sulton xizmatida ikkita moʻgʻul amiri boʻlgan. birining ismi nomaʼlum. u isfaxon yonida moʻgʻullarga qarshi jangda qatnashgan va sulton yonida boʻlgan. ikkinchining ismi koʻke bijkem boʻlib, jonini saqlash uchun jaloliddinning huzuriga qochib kelgan edi. xorazmshohlar moʻgʻullarning ayrim odatlarini qabul qilganlar. masalan, moʻgʻullar oʻz vazifasini uddalay olmagan kishiga bundan ham ogʻirroq va tahlikaliroq vazifa topshirishgan, agar uddalasa uni kechirishgan. jaloliddin ham oʻz amirlariga nisbatan moʻgʻullardan oʻtgan bu odatni tadbiq etdi. qoʻshin soni. davlatdagi qoʻshinlar soni xorazm shohlarining harbiy yurishlarining koʻlamiga qarab oʻzgarib borgan. masalan, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "anushteginiylar davrida harbiy qoʻshin tuzilishi"

mavzu: anushteginiylar davrida harbiy qoʻshin tuzilishi reja: 1) anushteginiylar davrida harbiy tashkilot 2) anushteginiylar davrida viloyat askarlari 3) qoʻshin iyerarxiyasi va qoʻshin soni hamda harbiy kengash k i r i sh saljuqiylarga qaram yashashdan qutilish uchun olib borilgan kurashning dastlabki paytlaridan to oʻz davlatining inqiroziga qadar xorazm shohlari qurol-aslaha bilan taʼminlash va ularning sonini toʻldirib turish shohlarning eng katta tashvishi boʻlib kelgan. xorazm shohlari armiyasi yaxshi oʻqigan, har xil qurollar bilan qurollangan, uning qoʻmondonlari janglarda bir necha bor jasorat va tadbirkorlik koʻrsatgan edi. manbalardan olingan maʼlumotlarga koʻra, xorazm shohlari oʻz davlatida majburiy umumxalq harbiy taʼlim tizimini joriy qilgan. anushteginiylar davrida harbiy t...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (12,5 МБ). Чтобы скачать "anushteginiylar davrida harbiy qoʻshin tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: anushteginiylar davrida harbiy … PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram