qozoq adabiyoti

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662625975.doc αζαρ qozoq adabiyoti reja: 1. qozoq xalq og`zaki ijodi namunalari. 2. xviii asrning oxiri va xx asrning boshlarida qozoq yozma adabiyotining shakllanishi. 3. xx asr qozoq adabiyoti. proza va dramaturgiyaning rivoji. 4. qozoq adiblari tayanch iboralar: qozoq folklor janrlari: qo`shiklar, ertaklar, dostonlar. «qublandi botir», «qambar botir», «ertargin» dostonlarida qahramonlik, do`stlik, vatanparvarlik g`oyalarining kuylanishi. «qiz bejik», «bayan suluv», «suluvshash» da ishqiy; insoniy muxabbatning madh etilishi. oqin she`riyati va janrlari. m.utemisov, ch.valixonov, i.oltinsarin va abay kunonboyevlar ijodi. xx asr boshlari qozoq adabiyoti – j.jabayev, i.kubeyev, s.toraygirovlar ijodi. qozoq adabiyoti taraqqiyoti bosqichlari: qozoq xalqi xam turkiy xalqlardan bo`lib, o`zbek xalqi bilan birgalikda o`rta osiyo territoriyasida kadimdan birga yashab kelmoqda. barcha turkiy xalqlar boshidan kechirgan mug`ullar bosqini, arablar bosqini davrlarini xam bosib o`tgan. shuning uchun xalq og`zaki ijodida o`zbek adabiyotidagiga o`xshash motivlar, obrazlar uchraydi. xvi asrga kelib qozoqlarning kattajo`z, o`rtajo`z, kichikjo`z degan urug`lari tashkil topdi. xix asrgacha qozoq adabiyotida yozma adabiyot rivojlanmadi, xisob. …

mambetovlar. oqinlar. ularning yashash tarzi, urf-odatlari, oqinlik konuniyatlari haqida. ular turli aytishuvlarda tarbiyalanadilar. birjon sol va sora, suyumboy va kenekey aytishuvlari mashhurdir. oqinlar boshka xalqlarning dostonlarini xam kuylaganlar. masalan, o`zbek adabiyotidan «yusuf va zulayxo», forsiy adabiyotdan «shohnoma», «layli va majnun», qirg`iz eposi «manas», turkiy xalqlar og`zaki ijodidan «gurug`li» va hokazolar. jambo`l jabayev, nurpeis bayganin, nortoy begijonov kabi oqinlar yetishib chikdilar. oqinlar xam guruhlarga bo`lingan – qissaxon oqinlar /poet-knijnik/, oqin /akin-pevets/, manaschi oqin /fakat «manas» ni ko`ylab, maromiga yetkazadigan/. xix asr oxiriga kelib qozoq xalqi ichida ma`rifatparvarlik g`oyalarini yoyuvchi ziyolilar yetishib chiqa boshladi. ulardan chukon valixonov, ibroy oltinsarin, abay qunonboyevlar nomi tarixda o`chmas iz qoldirgan. abay qozoq klassik adabiyotining otasi xisoblanadi. u shoir va prozaikdir. dumbira chertib ulan aytgan. «shurlik qozog`im», «boy bolasi bilan kambag`al bolasi» kabi she`rlari mashhur. dostonlari: «iskandar», «ma`sud»; nasriy xikoyalari: «nasixat» /didaktik-falsafiy/. xx asr qozoq adabiyotining ilk bosqichida bir qator ijodkorlar o`z ijodlari bilan adabiyotni xar tomonlama …

l» memuar romanini nashr ettirdi. b.maylin – «shuga yodgorligi» qissasi, «kulpash» xikoyalar tuplami. m.auezov – «qarash-karash» qissasi, «ximoyasizlar taqdiri» asarlari. s.mukonov – «adashganlar» romani. bu asarlar ayollar takdiri, ular ozodligi masalasini kutarib chikdi. ayniksa, m.auezov kup asarlar yaratdi. «uylanish», «utmish soyasida» kabi asarlari aynan shu mavzuga bagishlangan. birinchi qozoq drama teatri o`z saxnasini m.auezovning «yenlik-kebek» pyesasi bilan ochdi. birinchi dramatik asarlar s.sayfullin, b.maylin, m.auezovlar qalamiga mansub edi. m.auezovning «yenlik-kebek», «kundoshlar», «qaragoz» pyesalari katta axamiyatga ega bo`ldi. dramaturgiyaning rivojlanishida ko`zga kuringan dramaturg, rejisyor, xalq artisti jumat shanin katta xissa kushdi. uning «arkalik-batir», «shaxta», «torsikbay-aydarbek» kabi asarlari muvaffakiyatli chikdi. urushgacha bo`lgan davr va urush yillari adabiyotida kosim omonjulov, xolijon bekxojin, sirboy mavlenov, jumagani sonilar nomi aloxida jaranglaydi. urush davri adabiyotining xarakteri boshqa qardosh xalqlar adabiyotinikiga o`xshaydi. umumiy, mushtarak jihatlari ko`p. obrazlar sistemasida, shakllarda, ramzlarda, mavzuda va hokazo. urushdan keyingi yillarda, ayniqsa, proza rivojlandi. proza qozoq adabiyotini umumittifok miqyosiga olib chikdi. sobit mukonov …

zoq prozasini rivojlantirdi. gabid musrepov – «qozoq soldati», «uygongan ulka» romanlari bilan adabiyotda iz qoldirdi. poeziyada x.ergaliyev, x.bekxojin, d.abilov, toir jarokov kabilarning she`r va poemalari munosib urin egalladi. dramaturgiya soxasida ishqiy-qahramonlik dostonlari asosida: «qiz jibek», «ko`zi kurpesh va bayan suluv» /g.musrepov/, «jomar gilami» /a.tojiboyev/, «birjon va sora» /jumaliyev/; tarixiy-biografik mazmundagi asarlar: «abay», «tugi sarin» /m.auezov/, «omongeldi» /g.musrepov/; zamonaviy mavzudagi asarlar: «chegarada», «nomus gvardiyasi», «yalang`och qilich» /m.auezov/, «yakka daraxt o`rmon emas», «mayra» /a.tojiboyev/ va boshqalar yaratildi. so`nggi yillarda kinodramaturgiya xam rivoj topdi. «ona», «aldar ko`sa», «sevgi dostoni», «butako`z» filmlari ishlandi. qozoq yozma adabiyoti ancha kech shakllandi. xix asrgacha qozoqlarda adabiyot, asosan, xalq og`zaki ijodiyoti shaklida rivojlandi. qadim zamonlardan beri og`izdan-og`izga ko`chib kelgan xalq maqollari, ashula va qo`shiqlari, ertak va dostonlarida qozoq mehnatkashlarining og`ir ahvoli, ozodlik uchun olib borgan kurashlari aks ettirilgan. qozoq xalq qo`shiqlari, ertak va dostonlari turli-tuman mavzularni qamrab olgan. ularda qozoq mazluma ayollarining ohu fig`oni ham, xalq qo`zg`olonchilarining mardlik-shijoati …

ks ettirilgan. “qiz jibek”, “qo`zi ko`rpesh va bayan suluv” hamda “suluv shash” singari ishqiy-lirik dostonlar ham juda ko`p. bu dostonlarda pok insoniy muhabbat tarannum qilinib, feodalizm jamiyatining yaramas tomonlari ochib tashlanadi, eski urf-odatlar ayovsiz fosh qilinadi. masalan, “qo`zi ko`rpesh va bayan suluv” dostonida tasvirlanishicha, oshiq va ma`shuqaning chin insoniy muhabbatiga bayan suluvning boy xonadondan, qo`zi ko`rpeshning esa kambag`al oiladan bo`lganligi to`sqinlik qiladi. mana shu qarama-qarshilik oshiq va ma`shuqlarning fojiali halok bo`lishiga olib keladi. qozoq xalq og`zaki ijodidagi progressiv oqim xix asrning boshlariga kelib shakllangan qozoq yozma adabiyoti uchun zamin bo`ldi. qozoq klassik adabiyotining asoschilari cho`qon valixonov, ibroy oltinsarin va abay qo`nonboyev kabi ijodkorlar o`zlarining sermahsul ijodlari bilan qozoq xalqining ma`daniy-ma`rifiy xayotida alohida sahifani ochdilar. cho`qon valixonov nafaqat fors ,arab kabi sharq xalqlarini, balki rus fani va madaniyati yutuqlarini chuqur o`zlashtirgan,zamonasining eng o`qimishli, ziyoli kishisi edi. olim va ma`rifatparvar ch. valixonov ko`p sayohat qildi, ilmiy ekspeditsiyalarda yurdi. u qozoq dashtlari, issiqko`l …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qozoq adabiyoti"

1662625975.doc αζαρ qozoq adabiyoti reja: 1. qozoq xalq og`zaki ijodi namunalari. 2. xviii asrning oxiri va xx asrning boshlarida qozoq yozma adabiyotining shakllanishi. 3. xx asr qozoq adabiyoti. proza va dramaturgiyaning rivoji. 4. qozoq adiblari tayanch iboralar: qozoq folklor janrlari: qo`shiklar, ertaklar, dostonlar. «qublandi botir», «qambar botir», «ertargin» dostonlarida qahramonlik, do`stlik, vatanparvarlik g`oyalarining kuylanishi. «qiz bejik», «bayan suluv», «suluvshash» da ishqiy; insoniy muxabbatning madh etilishi. oqin she`riyati va janrlari. m.utemisov, ch.valixonov, i.oltinsarin va abay kunonboyevlar ijodi. xx asr boshlari qozoq adabiyoti – j.jabayev, i.kubeyev, s.toraygirovlar ijodi. qozoq adabiyoti taraqqiyoti bosqichlari: qozoq xalqi xam turkiy xalqlardan bo`lib, o`zbek ...

DOC format, 2.0 MB. To download "qozoq adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qozoq adabiyoti DOC Free download Telegram