ekologiyaning rivojlanishi, bo‘limlari va metodlari

PPTX 18 pages 311.8 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 311.8 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

презентация powerpoint farg’ona viloyati furqat tumani 2-idum biologiya o’qituvchisi siddiqova nozimaxonning taqdimot ishi ekologiyaning rivojlanishi, bo‘limlari va metodlari reja ekologiyaning rivojlanishi. ekologiya bo‘limlari. ekologiya metodlari o‘simlik va hayvonlarga atrof-muhit omillarining ta’sirini o‘rganish haqidagi dastlabki fikrlar qadimgi yunon faylasuf olimlarining asarlarida aks etgan. x–xii asrlarda o‘rta osiyoning ulug‘ allomalari al-xorazmiy, al-forobiy, abu rayhon beruniy, ibn sino asarlarida yerning tuzilishi, dorivor o‘simliklar, hayvonlarning yashash joylari haqida ma’lumotlar berilgan. zahiriddin muhammad bobur o‘zining «boburnoma» nomli tarixiy 10asarida o‘rta osiyo va hindistonning turli o‘simlik va hayvonlari, ularning tarqalishi, ko‘payish davrlari haqida ko‘pgina ma’lumotlar keltirgan. tirik organizmlarning yashash muhitini batafsil va chuqur o‘rganish xix–xx asrlarda boshlandi. atrof-muhitning jonli organizmlar hayotiga ta’sirini o‘rganishni nemis olimi aleksandr gumbold boshlab berdi. u birinchi bo‘lib o‘simliklar hayotida muhit omillarining ahamiyatini o‘rgandi. xx asrning boshlarida botanika, zoologiya va boshqa tabiiy fanlarda ekologiya yo‘nalishi shakllandi. asta-sekin tabiatni o‘rganishga ekologik yondashuv katta ahamiyat kasb eta boshladi. bir qator mamlakatlarda ekologik muammolarni keng …

2 / 18

yasi), global ekologiya (biosfera ekologiyasi),evolutsion ekologiya, tarixiy ekologiya autekologiya organizmning tashqi muhit bilan munosabatlari, masalan, hayotiy sikli, muhitga moslanishdagi xulq-atvori kabilarni o‘rganadi. demekologiya – populatsiyalar ekologiyasi, populatsiyada individlar sonining o‘zgarishi, populatsiyadagi guruhlar o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganuvchi bo‘lim. demekologiya doirasida populatsiyalarning shakllanishshart-sharoitlari o‘rganiladi. demekologiya tashqi muhit ta’siri ostida individlar sonining o‘zgarish sabablarini o‘rganadi. sinekologiya – har xil turga mansub organizmlar jamoalarining o‘zaro va tashqi muhit bilan munosabatlarini o‘rganadi. bunda ayrim hududlarda yashaydigan mikroorganizmlar, o‘simlik, hayvon turlarining xilma xilligi, tar qalishi, ular orasidagi raqobatlar va boshqa ekologik muammo lar o‘rganiladi. biogeotsenologiya – biogeotsenozlarning tuzilishi va xususiyatlarini o‘rganadi. evolutsion ekologiya – sayyoramizda hayotning paydo bo‘lishi bilan birga ekologik sistemalarning o‘zgarishini, biosfera evolutsiyasiga insonning ta’sirini o‘rganadi. evolutsion ekologiya paleontologik ma’lumotlardan va 11hozirgi zamon ekologik sistemalari haqidagi ma’lumotlardan foydalanib qa dimiy ekosistemalarni nazariy rekonstruksiyalash (qayta yaratish)ga harakat qiladi. tarixiy ekologiya – insoniyat sivilizatsiyasi rivojlanishi natijasida neolit davridan hozirgi davrgacha yuz bergan ekologik o‘zgarishlarni o‘rganadi. bundan tashqari, …

3 / 18

ham mavjud. landshaftlar ekologiyasi inson faoliyati va tabiatni oqilona boshqarish bilan bog‘liq ekologik o‘zgarishlarni bashorat qilish uchun ilmiy asoslarni ishlab chiqish bilan shug‘ullanadi. sanoat ekologiyasi ekologik toza mahsulotlarni ishlab chiqarish va chiqindisiz texnologiyalarni qo‘llash bilan shug‘ullanadi. ijtimoiy ekologiya atrof-muhitning insonga va jamiyatning tabiatga ta’sirini o‘r ganadi. matematik ekologiya sayyoramizning turli tabiiy hududlarida organizmlarning son jihatdan taqsimlanish qonuniyatlarini ko‘rib chiqadi. atrof-muhitni o‘rganish metodlari. atrof-muhitni o‘rganishda qo‘llaniladigan barcha metodlar uchta katta guruhga bo‘linadi. dala metodi. dala metodi yordamida tabiiy sharoitda populatsiyalarga muhit omillarining kompleks holda ko‘rsatadigan ta’siri o‘rganiladi.dala metodidan foydalanish tabiiy muhit sharoitida biosistemalarning rivojlanishi va hayotiy faoliyatiga atrof-muhitning ta’sirini o‘rganish imkonini beradi. meteorologik kuzatishlar, organizmlar sonini hisoblash (masalan, qushlarni halqalash orqali tadqiqotchilar mavsumiy migratsiya davri da qushlarning harakatini kuzatadilar) dala metod yordamida amalga oshiriladi.kuzatuv materiallari yozuvlar, rasmlar, fotosuratlar, videolavhalarda qayd etiladi. ekologik tajribalar metodi yordamida ayrim omillarning organizm rivojlanishiga ta’siri o‘rganiladi. tabiiy muhitda biron-bir omilning organizmga yoki jamoaga ta’sirini alohida o‘rganishning …

4 / 18

ilayotgan tizimda qanday o‘zgarishlar sodir bo‘lishi o‘rganiladi. mazkur ekotizim modellari tabiiy va laboratoriya sharoitlarida to‘plangan ko‘plab ma’lumotlar asosida shakllantiriladi. bunday matematik modellar tajribada tekshirish qiyin bo‘lgan holatlarni o‘rganishga yordam beradi. ular iqlim o‘zgarishlari va antropogen omillar ta’sirida ekotizimlarning rivojlanishini oldindan bilish imkonini beradi. ko‘pincha ekologiyada qo‘llaniladigan tadqiqot metodlari atrof-muhitni tadqiq etish uchun birgalikda qo‘llaniladi. daftaringizga atamalarning ma’nosini yozib oling: ekologiya, autekologiya, sinekologiya, populatsiyalar ekologiyasi, jamiyat ekologiyasi, ekotizimlar ekologiyasi, umumiy ekologiya, landshaft ekologiyasi, sanoat ekologiyasi, ijtimoiy ekologiya, matematik ekologiya. bilimlaringizni qo‘llang. 1. zamonaviy ekologiyaning qanday bo‘limlari mavjud? 2. ekologiyaning fan sifatida shakllanishi qaysi olimlarning tadqiqotlari bilan bog‘liq? 3. nima uchun ekologiya tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi? 4. olimlar qanday qilib tabiatdagi jamoalar ustidan kuzatuv olib boradilar? jonli ta -biatni bilishning ushbu metodini qo‘llashda qanday cheklanishlar mav jud? 5. atrof-muhitni o‘rganishda tajribalar metodining qanday ahamiyati bor? 6. atrof-muhitni o‘rganishning qaysi hollarida matematik modellashtirish …

5 / 18

ekologiyaning rivojlanishi, bo‘limlari va metodlari - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiyaning rivojlanishi, bo‘limlari va metodlari"

презентация powerpoint farg’ona viloyati furqat tumani 2-idum biologiya o’qituvchisi siddiqova nozimaxonning taqdimot ishi ekologiyaning rivojlanishi, bo‘limlari va metodlari reja ekologiyaning rivojlanishi. ekologiya bo‘limlari. ekologiya metodlari o‘simlik va hayvonlarga atrof-muhit omillarining ta’sirini o‘rganish haqidagi dastlabki fikrlar qadimgi yunon faylasuf olimlarining asarlarida aks etgan. x–xii asrlarda o‘rta osiyoning ulug‘ allomalari al-xorazmiy, al-forobiy, abu rayhon beruniy, ibn sino asarlarida yerning tuzilishi, dorivor o‘simliklar, hayvonlarning yashash joylari haqida ma’lumotlar berilgan. zahiriddin muhammad bobur o‘zining «boburnoma» nomli tarixiy 10asarida o‘rta osiyo va hindistonning turli o‘simlik va hayvonlari, ularning tarqalishi, ko‘payish davrlari haqida ko‘pgin...

This file contains 18 pages in PPTX format (311.8 KB). To download "ekologiyaning rivojlanishi, bo‘limlari va metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiyaning rivojlanishi, bo‘… PPTX 18 pages Free download Telegram