siyosiy konfliktnig tuzilishi

PDF 8 pages 350.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 350.7 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1 5 - mavzu. siyosiy konfliktning tuzilishi reja 1.konfliktning qarama-qarshi tomoni. 2.siyosiy konflikt subyektlari. 3.konfliktning uchinchi tomoni. 4.mojaroning bilvosita tomonlari. konflikt tuzilishi (strukturasi) deganda konfliktni statik tasvirlashda tahlil qilish tushuniladi (konflikt tavsifining tizimli modeli). ijtimoiy-siyosiy konfliktning tavsiflovchi statik tuzilishi hodisaning “ideal turi” sifatida (maks veber bo‘yicha) quyidagi elementlarni o‘z ichiga oladi: - nizoning ikki yoki undan ortiq qarama-qarshi tomonlari (subyektlari); - konflikt obyekti (predmeti); - konfliktning bilvosita tomonlari (tuzilmaning ehtimollik elementi sifatida); - uchinchi tomon (tuzilmaning ehtimollik elementi sifatida); - atrofdagi ijtimoiy muhit (ijtimoiy va siyosiy maydon). ijtimoiy-siyosiy konflikt strukturasining ushbu elementlarining har biri, o‘z navbatida, ko‘plab tarkibiy qismlarni o‘z ichiga olgan murakkab tizim bo‘lishi mumkin. qarama-qarshi tomon murakkab tuzilma sifatida quyidagi elementlarni o‘zida aks ettirishi mumkin: - subyektlar; - ishtirokchilar; - «qurbonlar» va boshqalar. konfliktning qarama-qarshi tomoni konfliktologik adabiyotlarda “subyekt”, “ishtirokchi”, “asosiy” va “bilvosita” subyekt yoki ishtirokchi, “mojaro ishtirokchisi”, “konfliktning uchinchi tomoni” va boshqa shu kabi tushunchalarga ta’rif berishda …

2 / 8

, xalq diplomatiyasi va xalqaro munosabatlar bo‘yicha mutaxassis) konflikt ishtirokchilariga nisbatan aniqroq ta’rif bergan. uning fikricha, “konflikt konfliktning asosiy yoki bevosita ishtirokchilari (subyektlari, tomonlari) bo‘lgan ikki yoki undan ortiq tomonlar o‘rtasida yuzaga keladi. lekin konflikt sodir etilgan joyda asosiy ishtirokchilardan tashqari bilvosita ishtirokchilar (mamlakatlar, bloklar, siyosiy va milliy harakatlar) ham borki, ular konfliktda faol harakatlarni amalga oshirmaydi, balki faqatgina u yoki bu tomonni qo‘llab-quvvatlaydi”. “konfliktning qarama-qarshi tomoni” tushunchasi konfliktning “subyekti” yoki “bevosita ishtirokchisi” tushunchalaridan ancha kengroqdir. har bir qarama- qarshi tomon quyidagilarni o‘z ichiga olishi mumkin: “aktyorlar”, ishtirokchilar, qo‘llab-quvvatlovchi shaxslar, guruhlar, mojaro qurbonlari, “beshinchi kolonna”, ichki muxolifat va boshqalar. siyosiy konflikt subyektlari shuni yodda tutish kerakki, konfliktning “subyekti” va “ishtirokchisi” tushunchalari har doim ham bir xil ma’noga ega emas. subyekt tabiatan faol va o‘z faoliyatida maqsadli. u konfliktning faol tarkibiy qismi bo‘lib, konfliktli vaziyatni yaratishga va o‘z manfaatlariga muvofiq konflikt dinamikasiga ta’sir ko‘rsatishga qodir. konflikt ishtirokchilari va konfliktning o‘zi shakllanishida …

3 / 8

i u bir konfliktdan boshqa bir konfliktga aylanadi. istisnoli holatlar ham mavjud bo‘lib, bunda tomonlar uch yoki undan ortiq subyektdan iborat nizoli holatlarda bo‘ladi. konflikt ishtirokchilarining shakllanishida va konfliktning o‘zida, yuqorida aytib o‘tilganidek, subyektning roli hal qiluvchi ahamiyatga ega. shuning uchun u tegishli resurslardan tashqari, nizoda g‘alaba qozonish uchun zarur bo‘lgan tarafdorlar sonini va tegishli resurslarni o‘z tomoniga jalb qilish uchun kuchli iroda hamda tashkilotchilik qobiliyatiga ega bo‘lishi kerak. siyosat subyekti siyosiy kurashdan qochib, siyosiy konflikt predmetiga aylana olmaydi. qoidaga ko‘ra, bunday holatda mavjud “subyekt” ham o‘zining siyosiy maqomini yo‘qotadi. demak, siyosiy konflikt subyekti — ma’lum siyosiy resurslarga, o‘z siyosiy manfaatlariga ega bo‘lgan va ularni real siyosiy qarama-qarshilikda himoya qilishga tayyor turuvchi siyosiy munosabatlarning real yoki potensial ishtirokchisidir. siyosiy konflikt ishtirokchilari “siyosiy konflikt ishtirokchisi” tushunchasi “siyosiy konflikt subyekti” tushunchasidan ancha kengroqdir. agar subyekt siyosiy konfliktda o‘z manfaatlari va maqsadlariga, siyosiy kurash uchun zarur hisoblangan ma’lum resurslarga ega bo‘lsa, bu maqsadlarga …

4 / 8

u ularning milliy manfaatlariga zid bo‘lsa ham, yirik davlat tomonida kurashishga majbur bo‘ladi. konfliktning rivojlanishi bilan “ishtirokchilar” va “subyektlar” maqomlari joylarini o‘zgartirishi mumkin. masalan, subyekt o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlariga erishdi va uning endi kurashni davom ettirish uchun hech qanday asosi yo‘q, lekin ishtirokchi “begona” konfliktda o‘z manfaatlariga ega va kurashni davom ettirishni o‘zi boshlaydi. ammo har qanday ssenariyda qarama-qarshi ijtimoiy subyekt o‘z tomoniga “qo‘llab-quvvatlovchilar-ishtirokchilar” sonini va mojaroda so‘zsiz g‘alaba qozonish uchun yetarli bo‘lgan tegishli resurslarni jalb qilishga intiladi. siyosiy konflikt ishtirokchilari — turli sabablar va sharoitlarga ko‘ra konfliktda qatnashgan va unda ishtirok etuvchi shaxslar, guruhlar, tashkilotlar, siyosiy institutlar, davlatlar. demak, siyosiy konflikt qarama-qarshi tomonining o‘zi ko‘plab elementlardan iborat ancha murakkab tuzilmani ifodalashi mumkin, uning asosi konflikt predmeti hisoblanadi. mojaroning “jabrlanuvchisi” deyilganda to‘g‘ridan to‘g‘ri konfliktga aloqador bo‘lmagan konflikt harakatlaridan ta’sirlanganlar nazarda tutiladi. mojaroning rivojlanishi bilan “jabrlanuvchisi”ning konflikt tarkibidagi pozitsiyasi o‘zgarishi mumkin. 5 konfliktning uchinchi tomoni konfliktning asosiy bo‘lmagan ishtirokchilariga konfliktning barcha …

5 / 8

ini ajratib ko‘rsatish mumkin: - vositachilik – o‘zaro maqbul yechim topish jarayonini optimallashtirish maqsadida muzokaralar jarayonida ishtirok etish. muzokara qiluvchi tomonlarning o‘zaro roziligi bilan amalga oshiriladi; - “yaxshi ofislar” bilan ta’minlash — bu funksiya vositachilikka qaraganda kamroq ahamiyatga ega va majburiydir. u, masalan, muzokaralar uchun o‘z hududini berish yoki aloqa o‘rnatishga ko‘maklashish bilan cheklanishi mumkin. yaxshi ofislarni taqdim etish hatto bir tomonning roziligi bilan ham amalga oshishi mumkin; - muzokaralar jarayonini kuzatish — kuzatuvchilar muzokaralarda hozir bo‘lish fakti bilan tomonlar o‘rtasidagi keskinlikni pasaytirish uchun sharoit yaratadi va konstruktiv muloqotga hissa qo‘shadi, lekin ularning o‘zlari muzokaralar jarayonida bevosita ishtirok etmaydi; - arbitraj – bu so‘zning ma’nosi shundayki, bunda 3-tomon konfliktga kirishgan tomonlarga qaraganda ko‘proq salohiyatga ega va 3-tomon tarafidan qabul qilingan qarorlar tomonlarning har biri uchun majburiy bo‘ladi. - konfliktning uchinchi tomoni ayrim xususiyatlarga ega bo‘lishi kerak, xususan: 6 - siyosiy kapital — muhim siyosiy qarorlarni ishlab chiqish va qabul qilish, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy konfliktnig tuzilishi"

1 5 - mavzu. siyosiy konfliktning tuzilishi reja 1.konfliktning qarama-qarshi tomoni. 2.siyosiy konflikt subyektlari. 3.konfliktning uchinchi tomoni. 4.mojaroning bilvosita tomonlari. konflikt tuzilishi (strukturasi) deganda konfliktni statik tasvirlashda tahlil qilish tushuniladi (konflikt tavsifining tizimli modeli). ijtimoiy-siyosiy konfliktning tavsiflovchi statik tuzilishi hodisaning “ideal turi” sifatida (maks veber bo‘yicha) quyidagi elementlarni o‘z ichiga oladi: - nizoning ikki yoki undan ortiq qarama-qarshi tomonlari (subyektlari); - konflikt obyekti (predmeti); - konfliktning bilvosita tomonlari (tuzilmaning ehtimollik elementi sifatida); - uchinchi tomon (tuzilmaning ehtimollik elementi sifatida); - atrofdagi ijtimoiy muhit (ijtimoiy va siyosiy maydon). ijtimoiy-siyosiy konflik...

This file contains 8 pages in PDF format (350.7 KB). To download "siyosiy konfliktnig tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy konfliktnig tuzilishi PDF 8 pages Free download Telegram