simmetrik shaklar va ularning simmetriya o'qlarini topish

PPTX 20 pages 1.9 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

simmetriya turlari va singoniyalar mustaqil ishi mavzu: simmetrik shaklar va ularning simmetriya o'qlarini topish reja: 1. simmetriya haqida tushincha 2. kristallar simmetriyasi 3. simmetriya o’qlari boshqa ko'pgina matematik tushunchalar singari, shakllarning simmetriyasi tushunchasi ham atrofni o'rab turgan dunyo (tabiat) obyektlarini kuzatish natijasida paydo bo'lgan. masalan, o'simliklar va tirik organizmlar tasviflarini ko'zdan kechirib (bu tasvirlarni tekis shakl deb hisoblash mumkin), ulajrning ko'plari yuqori darajadagi aniqlikda biror simmetriyaga ega ekaniga ishpnch hosil qilish mumkin. boshqa ko'pgina matematik tushunchalar singari, shakllarning simmetri- yasi tushunchasi ham atrofni o'rab turgan dunyo (tabiat) obyektlarini kuzatish natijasida paydo bo'lgan. masalan, o'simliklar va tirik organizmlar tasviflarini ko'zdan kechirib (bu tasvirlarni tekis shakl deb hisoblash mumkin), ulajrning ko'plari yuqori darajadagi aniqlikda biror simmetriyaga ega ekaniga ishpnch hosil qilish mumkin. masalan, daraxt barglari, kapalaklar va qor uchqunlari o'qqa nisbatan simmetriyaga egadir. simmetriya san'atda, texnikada turmushda ko'plab uchraydi. masalan, ko'pgina binolarning old tomonlari va ustidan ko'rinishlari simmet- rik bo'ladi. gilamdagi naqshlar …

2 / 20

mmetriya» bilan tanishamiz. xossalar i to'g'ri chiziq bo’ylab magistral qaz quvuri o'tgan. a va в qishloq- lariga gaz taqsimlaydigan stansiya uchun с joyni to'g'ri chiziqning qayeri- da tanlansa, stansiyadan bu qishloqlargacha yotqiziladigan qaz quvuri xa- rajatlari arzonga tushadi va uning uzunligi eng qisqa bo(ladi? (ac + с в masofa eng qisqa bo 'lishi uchun с ni qanday tanlash kerak?) — siz qishloqlar magistral gaz quvuriga nisbatan: 1) turli tomonda; 2) bir tomonda joylashgan holda quruvchilarga qanday maslahat berasiz? kristallar simmetriyasi simmetriya – (yunoncha «sim» — oʻxshash, «metrios» — oʻlchov, masofa, kattalik) — kristallning bir xil yuzlari, qirralari, choʻqqilarining ayrim yordamchi geometrik tasvirlarga (toʻgʻri chiziq, tekislik, nuqta) nisbatan muntazam takrorlanishi. yordamchi geometrik tasvirlar, ular yordamida kristall simmetriyasi ochiladi, ular simmetriya elementlari deb ataladi. simmetriya elementlari:simmetriya o’qi-l simmetriya tekisligi-p simmetriya markazi-c simmetriya o’qi simmetriya o'qi- to'g'ri chiziq, uning atrofida 360 ° ga aylantirilganda, kristall bir necha marta asl holatiga to'g'ri keladi. elementar …

3 / 20

dagi nuqta. singoniyalar simmetriya ko‘rinishlarining o‘xshashligiga qarab ajratilgan gruppalari – singoniyalarga ajratiladi. singoniya-o‘xshash burchakli ma’nosini bildiradi. har qaysi singoniya o‘ziga xos kristall shakllari va kristallarni tashkil etuvchi fazoviy panjara elementar yacheykasining qiyofasi bilan ham boshqa singoniya kristallaridan farq qiladi. singoniyalar 7ta turga ajratiladi triklin monoklin rombik trigonal tetragonal geksagonal kubik kristall tabaqalari mavjud 7ta singoniyalar simmetriklik darajasiga qarab 3ta tipga bo’linadi. bular:past-triklin,monoklin,rombik. o’rta-trigonal,tetragonal,geksagonal. yuqori-kubik. kristallografiyada 47ta oddiy shakllar mavjud .ularing barchasi 32ta simmetriya turi asosida matematik uslublar bilan isbotlangan.shunga qarab 3ta tabaqaga ajratilgan. yuqori tabaqa-kubik yuqori tabaqaga kiruvchi singoniya.bu singoniya kristallarining elementar yacheykasi kub shaklida bo’ladi.bu tabaqaga kub singoniyasiga tegishli,bir nechtadan yuqori tartibli simmetriya o’qlari o’tqazish mumkin bo’lgan kub,oktaedr,rombododekaedr,tetraedr kabi shakllar kiradi. o’rta tabaqa o’rta tabaqa kristallarining har biridan bittadan yuqori tartibli simmetriya o’qi o’tqazish mumkin. bu tabaqaga geksagonal,tetragonal,trigonal kabi singoniyalar kiradi. trigonal bu singoniya kristallarida yagona yo’nalish 3 darajali simmetriya o’qlarining bir yo’nalish bilan mos keladi.shu sababli kristallarining tashqi …

4 / 20

imi kvadrat shaklida bo’lib,tetragonal deyiladi. tetragonal singoniya:tetragonal piramida,tetragonal dipiramidali,ditetragonal piramidali,tetragonal trapesoedrli,ditetragonal dipiramidali,tetragonal tetraedrli,tetragonal,tetragonal skalenedrli bo’lishi mumkin. past tabaqa simmetriyalik darajasi past tabaqaga mansub kristallarda har bir yo’nalish uch yoki undan ortiq marta takrorlanadi,demak yagona yo’nalish bo’lmaydi. bu tabaqaga rombik,monoklin va triklin singoniyalari kiradi. rombik bu singoniya kristallarining ko’pchiligida ikkinchi darajali simmetriya o’qiga tik olingan ko’ndalang kesimi romb ko’rinishida bo’lganligi uchun rombik singoniya deb ataladi. rombik singoniya:rombotetraedrik,romb piramida,romb dipiramidali bo’lishi mumkin. monoklin monoklin singoniya-yunoncha(mono-bir)ma’nosini bildiradi. elemantar yacheykasi qirralari orasidagi burchakning ikkitasi to’g’ri(90gradusli) uchinchisi esa 90gradusga teng emas. bu singoniyani diedr o’qli,diedr o’qsiz va prizmali ko’rinishlari mavjud. triklin triklin singoniya-nomi yunoncha(tri-uch,kiln-qiyshiq) ma’noni anglatadi. bu singoniya kristallaring elementar yacheykasi parallelopipedlarida qirralar orasidagi burchaklarning uchtasi ham to’g’ri emas, bu singoniyaga monoedrli va pinokoidli ko’rinshlar mansub. e’tiboringiz uchun rahmat image2.png image3.png image4.jpeg image5.png image6.gif image7.jpeg image8.jpg image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.jpg image16.jpg image17.gif image18.jpg image19.jpg image20.png image21.jpg image22.png image23.png image24.jpg image25.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 20

simmetrik shaklar va ularning simmetriya o'qlarini topish - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "simmetrik shaklar va ularning simmetriya o'qlarini topish"

simmetriya turlari va singoniyalar mustaqil ishi mavzu: simmetrik shaklar va ularning simmetriya o'qlarini topish reja: 1. simmetriya haqida tushincha 2. kristallar simmetriyasi 3. simmetriya o’qlari boshqa ko'pgina matematik tushunchalar singari, shakllarning simmetriyasi tushunchasi ham atrofni o'rab turgan dunyo (tabiat) obyektlarini kuzatish natijasida paydo bo'lgan. masalan, o'simliklar va tirik organizmlar tasviflarini ko'zdan kechirib (bu tasvirlarni tekis shakl deb hisoblash mumkin), ulajrning ko'plari yuqori darajadagi aniqlikda biror simmetriyaga ega ekaniga ishpnch hosil qilish mumkin. boshqa ko'pgina matematik tushunchalar singari, shakllarning simmetri- yasi tushunchasi ham atrofni o'rab turgan dunyo (tabiat) obyektlarini kuzatish natijasida paydo bo'lgan. masalan, o'simliklar...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "simmetrik shaklar va ularning simmetriya o'qlarini topish", click the Telegram button on the left.

Tags: simmetrik shaklar va ularning s… PPTX 20 pages Free download Telegram