dizartriyali bolalar bilish jarayonlarining rivojlanish usulari

DOCX 46 pages 115.5 KB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.5 KB

File type DOCX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

oʻzbekiston respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti kechki boʻlim “himoyaga ruxsat etilsin” kechki boʻlim boshligi ___________ а.м.мirazizov “__” _______ 2025-yil №_______ “logopsixologiya va psixologik korreksiya” fanidan “dizartriyali bolalar bilish jarayonlarining rivojlanish usulari” mavzusida kurs ishi bajardi: logopediya ta’lim yoʻnali (kechki) 306-guruh talabasi ibragimova hafiza “himoyaga tavsiya etiladi” logopediya kafedrasi mudiri p.f.f.d (phd) bozorov o. y “__”_______2025-yil ilmiy rahbar: logopediya kafedrasi oqituvchisi xusniddinova.b.x “__ “ _______2025-yil himoyadan oʻtdi______2025 -yil тoshkent – 2025-yil mundarija: kirish................................................................................................................. 3 i-bob. dizaryiriyali bolalar bilish jarayonlarining ilmiy nazariy-asoslari 1.1. dizartiriya nutq nuqsoni tasnifi va shakllari………………………………... 7 1.2. dizartiriyali bolalarda bilish jarayonlarining rivojlanish xususiyatlari……… 15 ii-bob. dizartiriyali bolalarning bilish jarayonlari rivojlanish usularining metadologik asoslari 2.1. dizartiriyali bolalar bilish jarayonlari tekshirish metodlari………………… 21 2.2. dizartriyali bolalarda bilish jarayonlarini rivojlantirishda turli didaktik oʻyin texnologiyalaridan foydalanish………………………………………………….. 36 xulosa……………………………………………………………………….. 41 foydalanilgan adabiyotlar............................................................. 42 kirish “farzandlarimiz tarbiyasida eng asosiy boʻgʻin hisoblangan maktabgacha ta’lim tizimining jamiyatimiz hayotidagi oʻrni …

2 / 46

la shaxsini tarbiyalash va maktabga tayyorlashda gʻoyat muhim ahamiyat kasb etadi. shuningek,’’maktabgacha va umumiy oʼrta taʼlim sohasi obʼektlarini barpo etishda buyurtmachi xizmati faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʼgʼrisida” oʻzbekiston respublikasi prezidentining qarori ta’sdiqlandi[footnoteref:2]. [1: o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.mirziyoyevning “o‘qituvchi va murabbiylar” kuniga bag’ishlangan tantanali marosimdagi nutqi. 30.09.2020] [2: o’zbekiston respublikasi prezidentining qarori 2024 yil 8 fevraldagi pq-65 qarori ] bolalik davri uning rivojlanishining eng muhim bosqichlaridan biri boʻlib, unda til, yozish, oʻqish va vositalarning shakllari va funktsiyalari jadal oʻrganiladi. nutq va til bolaning muloqoti, rivojlanishi, faoliyatini rejalashtirish va oʻzini oʻzi tashkil qilishda asosiy funktsiyani bajaradi. nutq insonning asosiy aqliy funktsiyalaridan biri boʻlib, uning har qanday buzilishi turli fanlarning oʻrganish ob’ekti hisoblanadi: pedagogika, psixologiya, neyropsixologiya, neyrolingvistika va boshqalar. nutqni rivojlantirishda psixofiziologik ogʻish holatlarida nutq jarayonining alohida elementlarining ishlashini buzish nutq va nutq-kogitativ faoliyatning shakllanishiga salbiy ta’sir koʻrsatadi. ogʻir nutq buzilishlaridan biri dizartriya boʻlib, u nutqning fonetik va prosodik tomonining oʻziga xos buzilishlarida …

3 / 46

r adabiyotlarida “dizartriya” tushunchasi organik shikastlanishi natijasida yuzaga keladi. ushbu buzilish sodir boʻlganda, nutqning motor mexanizmi buziladi. 20-asr adabiyotlarida “dizartriya” tushunchasi “ogʻizdagi boʻtqa” kabi noaniq tarzda tashkil etilgan nutqning buzilishi deb tarjima qilingan. dizartriya – logopedik amaliyotda uchraydigan eng kо’p tarqalgan nutq buzilishlaridan biridir. bugungi kunga qadar normal eshitish va intellektga ega boʻlgan maktabgacha yoshdagi va kichik maktab oʻquvchilarida dizartriya buzilishlarining xususiyatlarini kompleks oʻrganish boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazilmagan, oʻtkazilgan; dizartriya nutq nuqsoni va shunga oʻxshash holatlarning differentsial diagnostikasining yetarli darajada tizimlashtirilmagan usullari; ushbu nutq buzilishini tuzatish uchun keng qamrovli tizim ishlab chiqilmagan. dizartriya nutq nuqsoniining tobora koʻpayib borayotganini va ularning nutq faoliyatining rivojlanishiga salbiy ta’sirini hisobga olgan holda, ushbu toifadagi bolalarda nutq vositalari va operatsiyalarini shakllantirish xususiyatini aniqlash, printsipial jihatdan yangi boʻlimlarni kiritish uchun nazariy va uslubiy asoslarni ishlab chiqish dolzarbdir. nutq ontogenezidagi buzilishlarni bartaraf etishga qaratilgan nutq terapiyasi ishida. logopediya dasturiga nafaqat amaliyotda yaxshi ma’lum boʻlgan tuzatish usullari va usullarini, …

4 / 46

b. eydinova (1959) va ye.n. pravdina (1959) lar taklif etadilar. ularning fikricha, dizartriya bolalar serebral falaji bilan kasallangan bolalarning 65~85% ida kuzatiladi. nutq nuqsonlarini oʻrganib kelayotgan oʻzbek olimlaridan moʻminova l.r., ayupova m.y, poʻlatova x.m, nurkeldiyeva d.a, xamidova m.p., axmedova z, chicherina y.y, amirsaidova sh.m, abidova n.z. tomondan oʻrganildi va boshqalar oʻz tadqiqotlarida nutq nuqsonlarining mexanizmlari, sabablari, alomatlari va bartaraf etish usullarining ilmiy-metodik asoslarini yaratdilar. kurs ishining maqsadi: dizartriyali bolalarda bilish jarayonlarining (diqqat, xotira, tafakkur, qabul qilish, nutq) rivojlanish xususiyatlarini oʻrganish hamda ularni rivojlantirishga yoʻnaltirilgan samarali usullarni aniqlash va amaliyotga tatbiq etish. kurs ishining vazifalari: · dizartriyaning sabablari, turlari va belgilari haqida ilmiy-nazariy ma’lumotlarni umumlashtirish. · dizartriyali bolalarda bilish jarayonlarining (diqqat, xotira, tafakkur, qabul qilish) rivojlanish xususiyatlarini aniqlash. · bilish jarayonlarini rivojlantirishga qaratilgan pedagogik va logopedik usullarni tahlil qilish. · dizartriyali bolalarda bilish jarayonlarini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan amaliy mashgʻulotlar tizimini ishlab chiqish. · taklif etilgan usullar samaradorligini baholash va amaliy tavsiyalar ishlab …

5 / 46

zbekiston respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi pf-5712-son farmoni, hamda ishining metodologik asosini bilish jarayonlari (diqqat, xotira, tafakkur, qabul qilish) rivojlanishi toʻgʻrisidagi psixologik, pedagogik va logopedik nazariyalar tashkil etadi. ayniqsa, l.s. vygotskiy, a.r. luriya, p.ya. galperin, n.a. menchinskaya, r.e. levina kabi olimlarning nutq va bilish jarayonlari oʻzaro bogʻliqligi haqidagi qarashlari asos qilib olindi. shuningdek, zamonaviy maxsus pedagogika va logopediya fanlari doirasida dizartriyali bolalarda kognitiv faoliyatni rivojlantirishga oid ilmiy tadqiqotlar, korreksion-didaktik yondashuvlar ham tadqiqotning nazariy-metodologik asoslarini tashkil qiladi. kurs ishining tuzilishi. kirish, 2 bob, 4ta paragraf, xulosa va foydalanilgan adabiyot roʻyhatidan iborat. i-bob. dizaryiriyali bolalar bilish jarayonlarining ilmiy nazariy -asoslari 1.1 dizartiriya nutq nuqsoni tasnifi va shakllari. dizartriya - nutq apparati inervatsiyasining organik buzilishi sababli nutqning talaffuz tomonidan buzilishidir.dizartriya termini grekcha soʻzdan olingan boʻlib, dis — boʻlak, arthon — biriktirish degan ma’noni bildiradi. dizartriya—bu markaziy xarakterdagi organik nutq buzilishi hisoblanadi. dizartriyada nutq a’zolarining (yumshoq tanglay, til, lablar) kam …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dizartriyali bolalar bilish jarayonlarining rivojlanish usulari"

oʻzbekiston respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti kechki boʻlim “himoyaga ruxsat etilsin” kechki boʻlim boshligi ___________ а.м.мirazizov “__” _______ 2025-yil №_______ “logopsixologiya va psixologik korreksiya” fanidan “dizartriyali bolalar bilish jarayonlarining rivojlanish usulari” mavzusida kurs ishi bajardi: logopediya ta’lim yoʻnali (kechki) 306-guruh talabasi ibragimova hafiza “himoyaga tavsiya etiladi” logopediya kafedrasi mudiri p.f.f.d (phd) bozorov o. y “__”_______2025-yil ilmiy rahbar: logopediya kafedrasi oqituvchisi xusniddinova.b.x “__ “ _______2025-yil himoyadan oʻtdi______2025 -yil тoshkent – 2025-yil mundarija: kirish.......................................................................................

This file contains 46 pages in DOCX format (115.5 KB). To download "dizartriyali bolalar bilish jarayonlarining rivojlanish usulari", click the Telegram button on the left.

Tags: dizartriyali bolalar bilish jar… DOCX 46 pages Free download Telegram