falsafiy antropologiyada tarixiy tajribaning o'rni

DOCX 10 pages 42.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.5 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug'bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti “tarix” fakulteti sharipov otabek dilshod o‘g‘lining “falsafiy antropologiyada tarixiy tajribaning o'rni” mavzusida mustaqil ish bajardi: sharipov otabek dilshod o‘g‘li qabul qildi: ______________________________________ toshkent-2025 reja: 1. falsafiy antropologiyaning mohiyati va shakllanishi 2. tarixiy tajriba va insonning shakllanishi 3. tarixiy tajribaning falsafiy antropologiyadagi ahamiyati 1. falsafiy antropologiyaning mohiyati va shakllanishi falsafiy antropologiya inson mohiyatini, uning jamiyatdagi o‘rnini, ong va ma’naviyatini o‘rganadigan falsafaning muhim yo‘nalishlaridan biridir. bu fan xx asr boshlarida shakllana boshlagan bo‘lib, uning paydo bo‘lishiga zamonaviy fanlarning, xususan, biologiya, psixologiya, sotsiologiya va tarixning inson haqidagi tasavvurlariga bo‘lgan ehtiyoj sabab bo‘lgan. inson har doim falsafaning markazida bo‘lgan, ammo falsafiy antropologiya sifatida alohida yo‘nalish sifatida aynan xx asrda shakllangan. uning shakllanishida gʻarb falsafasi anʼanalari va zamonaviy ilmiy yondashuvlar o‘zaro uyg‘unlashgan. falsafiy antropologiya insonni faqat biologik mavjudot sifatida emas, balki ijtimoiy, madaniy, axloqiy va ruhiy jihatlarga ega murakkab mavjudot sifatida …

2 / 10

va axloqiy jihatdan farqlanadi. insonda anglash, estetik hissiyot, diniy tuyg‘ular va axloqiy mas’uliyat mavjud bo‘lib, bu jihatlar uni boshqa mavjudotlardan tubdan ajratib turadi. shelerning fikricha, falsafiy antropologiya insonning barcha o‘ziga xos xususiyatlarini: til, vijdon, din, fan va davlat kabi tushunchalarni birlashtiruvchi konsepsiyani yaratishi kerak. bu esa insonni chuqurroq anglash, uni zamonaviy muammolar kontekstida tahlil qilish imkonini beradi. a. gelen esa insonni “yetishmovchilik mavjudoti” deb ataydi. unga ko‘ra, inson boshqa mavjudotlar singari tug‘ma instinktlar asosida yashay olmaydi. insonning biologik jihatdan kuchsizligi, himoyasizligi uni tafakkur, ixtiro va madaniyat orqali o‘z hayotini barpo etishga majbur qiladi. gelen uchun insonning mohiyati uning muvozanatsizlik holatida ekanligidir. u o‘z ehtiyojlarini ongli faoliyat, madaniyat va texnika orqali qondiradi. bu nuqtai nazar falsafiy antropologiyada insonning jamiyat va tarixiy rivojlanishdagi rolini chuqur tahlil qilishga xizmat qiladi. x. plesner esa insonni "o‘z chegarasini tan oluvchi mavjudot" deb ta’riflaydi. unga ko‘ra, inson o‘zining tabiiy cheklovlarini anglagan holda, ularni madaniyat va jamiyat …

3 / 10

i barcha mavjudotlardan farqlovchi jihatlarini aniqlash, anglash va asoslash orqali jamiyat, madaniyat va fan rivojiga katta hissa qo‘shadi. uning shakllanishi insoniyat tarixida inson haqidagi bilimlarni yangi bosqichga olib chiqdi. bugungi kunda bu yo‘nalish nafaqat falsafiy tadqiqotlarda, balki pedagogika, psixologiya, sotsiologiya va boshqa ijtimoiy fanlarda ham faol qo‘llanilmoqda. insonni chuqur anglamoqchi bo‘lgan har qanday ilm sohasida falsafiy antropologiya muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qilmoqda. 2. tarixiy tajriba va insonning shakllanishi tarixiy tajriba insoniyatning taraqqiyoti, o‘zligini anglash jarayoni va madaniy rivojlanishida asosiy manba hisoblanadi. inson o‘z hayotini anglashda doimo o‘tmish tajribalariga tayanadi. tarix bu borada nafaqat voqealar ketma-ketligining ifodasi, balki insoniyat tafakkuri, ruhiyati, axloqi va ijtimoiy ongining taraqqiy etish jarayoni sifatida muhim ahamiyatga ega. tarixiy tajriba insonning shakllanishi, jamiyatda o‘z o‘rnini topishi, ma’naviy qadriyatlarni egallashi va kelajak sari yo‘naltirilgan harakatlarining negizidir. har bir avlod avvalgi avlodning tajribasidan saboq olib, o‘z yo‘lini belgilaydi, yangi qadriyatlar yaratadi va insoniy tafakkurni yanada chuqurlashtiradi. insoniyat o‘z …

4 / 10

gi sivilizatsiyalar, ularning tanazzuli va yuksalish sabablari, urushlar va ularning ijtimoiy ongga ko‘rsatgan ta’siri, ilm-fan, din va axloqiy qarashlarning o‘zgarishi kabi hodisalar insoniyatning shakllanishida asosiy rol o‘ynagan. har bir tarixiy davr o‘ziga xos tajriba manbai bo‘lib, bu tajribalar keyingi avlodlar tomonidan tahlil qilinadi, qayta baholanadi va ulardan saboq olinadi. tarixiy antropologiya – bu insonning o‘tmishdagi hayoti, urf-odatlari, qadriyatlari, dunyoqarashi va ijtimoiy munosabatlarini o‘rganishga yo‘naltirilgan ilmiy yo‘nalishdir. u insonning tarixiy shakllanish jarayonini tahlil qiladi, o‘tmishdagi tajribalar orqali hozirgi jamiyatning ijtimoiy va madaniy holatini anglashga yordam beradi. bu yondashuvga ko‘ra, insonning har bir qarori, harakati va qadriyatlari o‘z vaqtida tarixiy sharoitlarda shakllangan. tarixiy antropologiya tarixni faqat siyosiy voqealar ketma-ketligi sifatida emas, balki inson ruhi va jamiyat ongi taraqqiyotining aks ettiruvchi manba sifatida ko‘radi. tarixiy tajribaning ahamiyati shundaki, u insoniyatga o‘z xatolaridan saboq olish, yutuqlarini saqlab qolish va rivojlantirish, yangi yo‘llarni izlab topish imkonini beradi. inson jamiyatida yuz bergan ziddiyatlar, ijtimoiy inqirozlar, ma’naviy …

5 / 10

tajribalar asosida shakllanadi. shunday ekan, har bir inson tarixiy xotiraga, o‘z xalqining o‘tmishiga hurmat bilan qarashi, undan saboq olishi kerak. tarixiy tajriba faqat milliy miqyosda emas, balki umuminsoniy nuqtai nazardan ham muhimdir. insoniyat umumiy tarixga ega bo‘lib, bu tarixda har bir millatning o‘z o‘rni bor. shu sababli tarixiy tajriba insoniyatning birligi, birdamligi, hamkorligi uchun poydevor vazifasini o‘taydi. bugungi globallashuv davrida xalqaro hamkorlik, madaniy muloqot va bir-birini tushunish tarixiy tajriba bilan bevosita bog‘liq. har bir millat o‘z tarixini bilgan holda, boshqa xalqlar tarixiga hurmat bilan qarashi, tinchlik va barqarorlikka xizmat qiladi. tarixiy tajriba insoniyat hayotining ajralmas qismidir. u orqali inson o‘zligini anglaydi, kelajagini belgilaydi va jamiyatda faol ishtirok etadi. tarixiy antropologiyaning yondashuvi esa bu tajribalarni chuqur o‘rganish, ularni tahlil qilish va insoniyat taraqqiyoti uchun xizmat qildirishga qaratilgan. 3. tarixiy tajribaning falsafiy antropologiyadagi ahamiyati falsafiy antropologiya insonni nafaqat biologik mavjudot sifatida, balki ijtimoiy, ma’naviy va ruhiy jihatdan rivojlanadigan shaxs sifatida o‘rganadi. bu …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy antropologiyada tarixiy tajribaning o'rni"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug'bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti “tarix” fakulteti sharipov otabek dilshod o‘g‘lining “falsafiy antropologiyada tarixiy tajribaning o'rni” mavzusida mustaqil ish bajardi: sharipov otabek dilshod o‘g‘li qabul qildi: ______________________________________ toshkent-2025 reja: 1. falsafiy antropologiyaning mohiyati va shakllanishi 2. tarixiy tajriba va insonning shakllanishi 3. tarixiy tajribaning falsafiy antropologiyadagi ahamiyati 1. falsafiy antropologiyaning mohiyati va shakllanishi falsafiy antropologiya inson mohiyatini, uning jamiyatdagi o‘rnini, ong va ma’naviyatini o‘rganadigan falsafaning muhim yo‘nalishlaridan biridir. bu fan xx asr boshlarida shakllana boshlagan bo‘lib, uning paydo bo‘lish...

This file contains 10 pages in DOCX format (42.5 KB). To download "falsafiy antropologiyada tarixiy tajribaning o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy antropologiyada tarixi… DOCX 10 pages Free download Telegram