dunyo okeani va uning qismlari

DOC 20 pages 405.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 405.0 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

папа пишет рамиль я пишу ре o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti geografiya fakulteti geografiya yo‘nalishi geografiya fanidan kurs ish mavzu: dunyo okeani va uning qismlari bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2025 mundarija kirish 3 asosiy qism. dunyo okeani va uning qismlari 5 1. okeanlarning qisqacha tavsifi ……………………………………..…... 5 2. dunyo okeani qismlari ……………………………………. …..………12 xulosa 18 foydalanilgan adabiyotlar 20 kirish olimlarning fikricha, „okean" atamasi yunoncha „qirg‘oqsiz dengiz", „yerni aylanib oquvchi buyuk daryo", degan ma’nolarni anglatadi. „dunyo okeani" atamasini rus olimi y.m.shokalskiy 1917-yilda fanga kiritdi. yer sharining uzluksiz suvli qobig‘i dunyo okeani deb ataladi. dunyo okeani yer sharining 361 mln kv.km maydonini egallaydi. suv yer yuzasining shimoliy yarimsharda 61 % ini, janubiy yarimsharda 81 % ini qoplagan. yer shimoliy, janubiy, g‘arbiy va sharqiy yarimsharlarga ajratilishidan tashqari, yana okeanlar yarimshari va materiklar yarimshariga ham bo‘linadi. okeanlar yarimsharida yer yuzining 90,5 % qismini …

2 / 20

fiya faniga asos soldi. xx asrdan boshlab maxsus dengiz tashkilotlari tuzilib, dunyo okeanini xalqaro hamkorlik asosida o‘rganish ishlari tashkil etildi. 1920-yildan keyin okean suvlari chuqurlik bo‘yicha o‘rganila boshlandi. 1960-yilda fransuz jan pikar mariana cho‘kmasini zabt etdi. endilikda kemalar zamonaviy asbob-uskunalar bilan jihozlandi, kosmik kemalardan olingan tasvirlar tahlil qilinmoqda. dunyo okeanining qismlari dengiz, qo‘ltiq, bo‘g‘izlardan iborat. okeanlar bir-biridan geografik o‘rni, geologik tuzilishi, biologik xususiyatlari bilan farq qiladigan bir butun tabiat komplekslaridir. dengizlar — okeanning bir qismi bo‘lib, ular dunyo okeanidan quruqlik yoki orollar, yarimorollar va suvosti relyefining ko‘tarilgan joylari bilan ajralib turadi. o‘zining geografik o‘rni va havzalarining xususiyatiga qarab 3 turga bo‘linadi: 1) materiklar orasidagi dengizlar; 2) materik ichkarisidagi dengizlar; 3) chekka dengizlar. okeanning (dengiz yoki ko‘lning) quruqlik ichkarisiga kirib turgan qismi qo‘ltiq deb ataladi. bengaliya, meksika, gudzon, katta avstraliya, alyaska kabi qo‘ltiqlar eng katta qo‘ltiqlardir. okeanlarni (dengiz yoki ko‘llarni) bir-biri bilan qo‘shib turadigan kambar suv bo‘g‘iz deyiladi. bularga dreyk, mozambik, …

3 / 20

anni beshta materik chegaralab turadi. uni shimoli-sharqda shimoliy amerika, janubi-sharqda janubiy amerika, janubda antarktida, janubi-g‘arbda avstraliya, shimoli-g‘arbda yevrosiyo materiklari o‘rab olgan. shimoldan janubga qarab qariyb 12 ming km va g‘arbdan sharqqa qarab 17,2 ming km masofaga cho‘zilgan. eng keng joyi ekvatorda va uning atrofida. maydoni 180 mln kv.km. o‘rganilish tarixi. birinchi bo‘lib ispaniyalik v.balboa 1513-yilda panama bo‘ynidan o‘tib, tinch okeanni ko‘rgan va unga janubiy okean deb nom bergan. f.magellan 1520-1521- yillardagi sayohati davrida uni tinch okean deb atagan. okean to‘g‘risidagi dastlabki ma’lumotlar f.magellan va j.kuk sayohatlari tufayli to‘plangan. v.bering va a.i.chirikovlar 1741-yilda okeanning shimoliy qismini o‘rganishdi. i.f.kruzenshtern, y.v.lisyanskiy, s.o.makarov „vityaz" kemasida va jak iv kusto tinch okeanda mukammal tadqiqot ishlari olib bordilar. hozirgi vaqtda tinch okeanni o‘rganish yuzasidan maxsus xalqaro tashkilotlar tuzilgan. geologik tuzilishi va foydali qazilmalari. tinch okean botig‘i eng keksa va yer po‘stining juda katta maydonini egallaydi. shunga asoslanib, mustaqil litosfera plitasi tariqasida ajratilgan. ayni paytda tinch okean …

4 / 20

, tekisliklar, botiqlar ko‘p tarqalgan. (ularni xaritadan toping). тinch okeanda minglab kilometr masofaga cho‘zilib yotgan eng chuqur cho‘kmalar ham bor. bular mariana (11 022 m), тonga (10 882 m), kermadek (10 047 m), kuril-kamchatka (9 783 m), filiрpin, peru, chili va boshqa cho‘kmalar. dunyo okeanidagi chuqurligi 5 km dan ortiq bo‘lgan 35 ta botiqdan 25 tasi, chuqurligi 10 km dan ortiq bo‘lgan 5 ta botiqning barchasi shu okeanda joylashgan. iqlimi. тinch okean eng issiq okean bo‘lib, yuzasidagi suvning harorati ekvatordan ikkala qutb tomon kamayib boradi. ekvatorial mintaqalarda suv yuzasining harorati yil davomida 28-29 °c, bering dengizida 2-7 °c, janubiy yarimsharning o‘rta kengliklarida 12-15 °c atrofida o‘zgaradi. o‘rtacha yillik yog‘in miqdori ekvator atrofida 3 000 mm bo‘lsa, mo‘tadil kengliklarning g‘arbida 1 000 mm va sharqida 2 000-3 000 mm, subtropikning sharqida esa 100-200 mm atrofida yog‘in yog‘adi. okean suvining eng sho‘r qismi tropiklarga to‘g‘ri keladi (36 ‰). eng chekka shimoliy va …

5 / 20

suv o‘simliklari o‘sadi. тabiat mintaqalari. тinch okeanda barcha tabiat mintaqalari (shimoliy qutbiy mintaqadan tashqari) mavjud. shimoldan janubga tomon subarktika, mo‘tadil, subtropik, tropik, ekvatorial tabiat mintaqalari tarkib topgan. ular janubiy yarimsharda yana takrorlanadi. insonning xo‘jalik faoliyati. okean sohillari va orollarida o‘nlab mamlakatlar joylashgan bo‘lib, dunyo aholisining yarmi shu joyda yashaydi. insonlar qadimdan okean hayvonlaridan oziq-ovqat mahsuloti tariqasida foydalanib kelganlar. hozirgi paytda dunyo okeanida ovlanadigan baliqlarning yarmi тinch okeanga to‘g‘ri keladi. тurli molluskalar, qisqichbaqalar, krevetkalar, krillar ham ko‘p ovlanadi. atlantika okeani. atlantika okeani yerdagi tinch okeanidan keyin ikkinchi eng katta okean boʻlib, bu nom yunon mifologiyasidagi titan atlas (atlas) nomidan yoki afsonaviy atlantis orolidan kelib chiqqan. barcha yarimsharlarda joylashgan, buyuk geografik kashfiyotlar shu okeandan boshlangan, qirg‘oqsiz dengizi bor, meridianal yo‘nalgan eng uzun o‘rta okean tizmasi bor, eng yirik port-shaharlari bor, ichki dengizlari eng ko‘p, eng sersuv va eng uzun daryolar shu okeanga quyiladi, eng baland qalqish ham shu okeanda kuzatiladi, materiklar dreyfi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyo okeani va uning qismlari"

папа пишет рамиль я пишу ре o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti geografiya fakulteti geografiya yo‘nalishi geografiya fanidan kurs ish mavzu: dunyo okeani va uning qismlari bajardi: ________________________ qabul qildi: ________________________ toshkent 2025 mundarija kirish 3 asosiy qism. dunyo okeani va uning qismlari 5 1. okeanlarning qisqacha tavsifi ……………………………………..…... 5 2. dunyo okeani qismlari ……………………………………. …..………12 xulosa 18 foydalanilgan adabiyotlar 20 kirish olimlarning fikricha, „okean" atamasi yunoncha „qirg‘oqsiz dengiz", „yerni aylanib oquvchi buyuk daryo", degan ma’nolarni anglatadi. „dunyo okeani" atamasini rus olimi y.m.shokalskiy 1917-yilda fanga kiritdi. yer sharining uzluksiz su...

This file contains 20 pages in DOC format (405.0 KB). To download "dunyo okeani va uning qismlari", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyo okeani va uning qismlari DOC 20 pages Free download Telegram