amir temur buyuk davlat arbobi

DOCX 20 стр. 42,6 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 42,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

mavzu: amir temur buyuk davlat arbobi reja: 1. kirish 2. amir temur buyuk davlat arbobi, yuksak ma'naviyat sohibi. 3. temuriylar sulolasi davrida ma'naviyat va ma'rifat rivoji. 4. amir temur davridagi istelolar 5. xulosa 6. foydalanilgan adabiyotlar kirish 1. amir temur - buyuk shaxs, kuragi yerga tegmagan sarkarda, yirik davlat arbobi, qonunshunos, talantli me'mor, notiq, ruhshunos, shu bilan birga el-yurtini, xalqini sevgan va uni mashhuri jahon qilgan inson. amir temur 1336 yilning 9 aprelida shahrisabzning xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tavallud topdi. temurning yoshligi va yigitlik yillari mamlakat og‘ir ijtimoiy-siyosiy bo‘hron iskanjasiga tushib qolgan bir davrda kechdi. uzoq va mashaqqatli kurashlardan so‘ng amir temur o‘z raqiblarini yengib, hokimiyatni qo‘lga kiritdi. mayda, tarqoq feodallarni birlashtirib, markazlashgan davlat bunyod etdi, mamlakatda iqtisodiy va madaniy o‘zgarishlar qildi. amir temurning tarix oldidagi xizmati benihoyat katta. birinchidan u mamlakatda yuqorida aytganimizdek kuchayib ketgan feodal tarqoqlikka barham berib, el-yurtni o‘z tug‘i ostiga birlashtira oldi, markazlashgan yirik feodal davlatini yaratdi. …

2 / 20

zilgan asarlarni qunt bilan o‘qisak, o‘rgansak, uning ko‘p yaxshi xislatlari: to‘g‘rilik, muruvvatlilik, el-yurtga mehr-muhabbat va boshqalarni bilib olishimiz mumkin. amir temurning «temur tuzuklari», nizomiddin shomiy, sharofiddin ali yazdiylarning «zafarnoma»lari, ibn arabshohning «temur haqidagi xabarlarda taqdir ajoyibotlari» va boshqa asarlarda keltirilgan sohibqironning ibratli ishlari, pand-nasihatlari va o‘gitlaridan ham uning kimligini bilib olsa bo‘ladi. bular el-yurt va fuqarolarning tashvishi, raiyatparvarlik, mehr-muruvvat, qo‘shnichilikka rioya qilish va nihoyat, mardlik va qahramonlik haqidagi o‘gitlardir. sohibqironning bunyodkorlik sohasidagi tarixiy xizmatlari beqiyos. amir temur va uning avlodlari sa'yi-harakatlari bilan qurilgan madrasalar, masjidlar, xanoqohlar, saroylar, bozorlar, qal‘alar, kanallar va boshqa inshootlarning son-sanog‘i yo‘q. amir temurning bevosita rahnamoligida bunyod etilgan bibixonim jome masjidi, go‘ri amir, ahmad yassaviy, zangi ota maqbaralari, oqsaroy va shohi zinda me'moriy mo‘jizalari, bog‘i chinor, bog‘i dilkusho, bog‘i behisht, bog‘i baland singari o‘nlab go‘zal saroy-bog‘lar va shu kabi boshqa inshootlar shular jumlasiga kiradi. tarixchi sharofiddin ali yazdiyning guvohlik berishicha, amir temur «obodonlikka yaraydigan biror qarich yerning …

3 / 20

chiqargan dastlabki farmonlarini madrasalar barpo etishga, ilm toliblariga nafaqalar tayinlash bilan boshlagan. qaysi bir shaharga tashrif buyurmasin amir temur avvalo o‘sha yerlik olimu fozillar bilan uchrashar, ular bilan suhbat qurar, turli mavzularda bahslashar edi. tarix, tibbiyot, matematika, astronomiya, me'morchilik sohalarida yuksak salohiyatga ega amir temur uchun bu tabiiy hol edi. amir temur ma'naviyatini belgilovchi bosh mezon uning butun umr bo‘yi amal qilgan «kuch - adolatda!» degan shioridir. bu shiorda amir temur hayoti va faoliyatining butun mazmuni mujassamlashgan, desak yanglishmaymiz. amir temurning ma'naviy va ma'rifiy qarashlari uning o‘z farzandlari, nabiralari, taxt vorislariga qoldirgan o‘gitlari «temur tuzuklari»da mujassamlashgan. bu bebaho tarixiy asarda, hokimlar va vazirlarning vazifalari, o‘z ishiga munosabati, aholi turli qatlami - raiyatning haq-huquqini himoya qilish, sipohlarga munosabat kabi hayotiy ma'naviy-axloqiy qonun-qoidalar o‘z ifodasini topgan. sohibqironning «temur tuzuklari»dan quyidagi satrlarni mamnuniyat bilan o‘qish mumkin: «yuz ming otliq askar qila olmagan ishni bir to‘g‘ri tadbir bilan amalga oshirish mumkin». «zolimlardan mazlumlar haqqini …

4 / 20

sh ishlariga katta ahamiyat berganligi, kambag‘alparvarligini uning quyidagi o‘gitlaridan ham bilish mumkin: «kimki biron sahroni obod qilsa, yoki koriz qursa yo biror bog‘ ko‘kartirsa, yoxud biror xarob bo‘lib yotgan yerni obod qilsa, birinchi yili undan hyech narsa olmasinlar, uchinchi yili qonun-qoidaga muvofiq xiroj yig‘sinlar». «katta-kichik har bir shahar, har bir qishloqda masjid, madrasa va xonaqohlar bino qilsinlar, faqiru miskinlarga langarxona solsinlar, kasallar uchun shifoxona qurdirsinlar va ularda ishlash uchun tabiblar tayinlasinlar...». amir temurning quyidagi so‘zlari asrlar osha xalqimizning asl farzandlarini el-yurt, vatan haqida qayg‘urishga chorlab keldi: «millatning dardlariga darmon bo‘lmoq vazifangizdir. zaiflarni ko‘ring, yo‘qsillarni boylar zulmiga tashlamang. adolat va ozodlik dasturingiz, rahbaringiz bo‘lsin». bu jumlalarda amir temur ma'naviyati jamul-jam bo‘lgan bo‘lsa ne ajab[1]. 2.temur va temuriylar davri, umuman sharq, xususan o‘rta osiyo ilm-fani, madaniyati, ma'naviyati, adabiyot va san'ati rivojida muhim bosqich, yangi tarixiy davr, tub burilishdir. bu davrdagi ma'naviy-ma'rifiy hayotdagi ko‘tarilish va yuksalishining manbai, boshlanishi ix-xii asrlarga borib taqaladi. xiv …

5 / 20

'rifati va madaniyati yutug‘ining barcha sohalarini mukammal bilib va o‘zlashtirib olgan, o‘zlari tanlagan sohalarning hali hyech kim tomonidan zabt etilmagan cho‘qqilarini egallagan ulug‘ siymolar, qomusiy ilm, aql egalari bo‘lganlar. shuning uchun ham ularning boy, serqirra ijodlari, tengi yo‘q va takrorlanmas ilmiy-falsafiy, badiiy, tarixiy asarlari asrlardan asrlarga, davrlardan davrlarga eson-omon o‘tib, barcha alg‘ov-dalg‘ovlarga bardosh berib bizlargacha yetib keldi. temuriylar davri ma'naviyati va ma'rifati rivoji o‘zlarining ongli hayoti va faoliyatini insonning baxt-saodati, xalqlar osoyishtaligi, obodonlik ishlari, ilm-fan, adabiyot va san'at rivojiga bag‘ishlagan ikki buyuk mutafakkir abdurahmon jomiy (1414-1492) va mir alisher navoiy (1441-1501) larning nomi bilan chambarchas bog‘liqdir. asar 2 qismdan iborat. birinchi qismda jahon tarixida mashhur fotih, sarkarda va iste'dodli davlat arbobi sifatida nom qoldirgan amir temurning 7 yoshidan to vafotiga qadar kechgan hayoti va ijtimoiy-siyosiy faoliyati, aniqrog'i, uning movarounnahrda markaziy hokimiyatni qo'lga kiritish, feodal tarqoqlikka barham berish va markazlashgan davlat tuzish, qo'shni yurt va mam1akatlarni, masalan, eron hamda afg'onistonni o'z …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amir temur buyuk davlat arbobi"

mavzu: amir temur buyuk davlat arbobi reja: 1. kirish 2. amir temur buyuk davlat arbobi, yuksak ma'naviyat sohibi. 3. temuriylar sulolasi davrida ma'naviyat va ma'rifat rivoji. 4. amir temur davridagi istelolar 5. xulosa 6. foydalanilgan adabiyotlar kirish 1. amir temur - buyuk shaxs, kuragi yerga tegmagan sarkarda, yirik davlat arbobi, qonunshunos, talantli me'mor, notiq, ruhshunos, shu bilan birga el-yurtini, xalqini sevgan va uni mashhuri jahon qilgan inson. amir temur 1336 yilning 9 aprelida shahrisabzning xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tavallud topdi. temurning yoshligi va yigitlik yillari mamlakat og‘ir ijtimoiy-siyosiy bo‘hron iskanjasiga tushib qolgan bir davrda kechdi. uzoq va mashaqqatli kurashlardan so‘ng amir temur o‘z raqiblarini yengib, hokimiyatni qo‘lga kiritdi. mayda, tarqoq feo...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (42,6 КБ). Чтобы скачать "amir temur buyuk davlat arbobi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amir temur buyuk davlat arbobi DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram