fermentlar, ularning tuzilishi, xossalari va funksiyalari

PPTX 37 pages 1.6 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

совунланмайдиган липидлар. терпенлар ва стероидлар fermentlar, ularning tuzilishi, xossalari va funksiyalari toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi fan: tibbiy kimyo mashg’ulotning maqsadi fermentlar – oqsil tabiatli, organizm modda amashinuvida ishtirok etuvchi biokatalizator-lardir. fermentlar oqsilarga xos barcha xususiyatlarga ega bo’ladi va ularning katalitik funksiyasi asosida konformatsiyasini o’zgartira olish qobiliyati yotadi. fermentlar tuzilishi, tasnifi, nomenkaturasi va aktivligining o’lchov birliklarini o’rganish bugungi mashg’ulotning asosini tashkil etadi. kо’rib chiqiladigan savollar fermentlar haqida umumiy tushunchalar. ermentlarning funksiyalari fermentlarning tuzilishi fermentlarning tasnifi va nomenklaturasi fermentativ reaksiyalar kinetikasi. turli omillarning ferment aktivligiga ta’siri. ferment aktivligini o’lchov birliklari fermentlarning umumiy xarakteristikasi fermentlar – bu oqsil tabiatli biologik katalizatorlar bo’lib, tirik organizmlarda fiziologik va biokimyoviy jarayonlarning kechishini ta’minlab beradi. ferment so’zi lotincha «fеrmеntium» - achitqi so’zidan, u bilan birga ishlatiladigan "enzym" esa yunoncha еп - ichki, va zуте – achitqi (hamirturush) ma’nosini beradi. shuning uchun fermentlar to’g’risidagi fan enzimologiya deb yuritiladi. enzimologiyaning vazifalari biokimyoviy evolutsiyani tushintirib berijldi …

2 / 37

iyalar yumshoq sharoitda kechadi, ya’ni normal bosim, past haroratda (36-45oc) va deyarli neytral fiziologik muhitda. fermentativ reaksiya tezligi о’ta yuqori bo’lib mingdan million martagacha ko’proq tezlashtiradi. fermentlar yuqori spetsifiklikga ega. fermentativ reaksiya boshqariladi. fermentativ reaksiya tezligi ferment miqdoriga tо’g’ri proporsional. fermentativ reaksiyalar tezligiga quyidagilar ta’sir etadi: reaksiyaga kirishayotgan moddalar tabiati (fermentlarning ta’siri substrat spetsifikligida namoyon bo’adi) substrat konsentratsiyasi ferment konsentratsiyasi temperatura o’zgarishi рн muhit o’zgarishi fermentlarning tuzilishi huddi oqsillardek fermentlar ham oddiy va murakkabga bo’linadi. oddiy yoki monomer (bir komponentli) fermentlar faqat oqsilli qismdan iborat bo’ladi. (pepsin, tripsin, amilaza). murakkab fermentlar uchamchi va to’rtlamchi tuzilishdagi (bir necha protomerlardan tuzilgan) oqsil bo’lish bilan birgalikda oqsilli qism (apoferment) dan tashqari oqsilsiz qism (kofaktor) ham tutadi. fermentlar tuzilishi apoferment fermentning maxsuslik xususiyatiga javobgar. коfaktor oqsilning uchlamchi qurilishini barqarorlashtiradi, ferment-substrat komplementarlikni ta’minlaydi, hamda reaksiyalarda substrat (donor-akseptor) sifatida ishlatilishi mumkin. faol markazning shakllanishi kofaktor apoferment xolooferment ferment faol markazi hosil bo’lishi коfaktorlar sifatida noorganik (metall …

3 / 37

shida mg2+ ionlari substratning stabiliza-tori, atf molekulasining faol markazga biriki-shi va “mos” oriyentatsiyasini, angidrid bog’ larini kuchsizlantirib, ularning oson uzilishini va glukozaga tashilishini ta’minlab beradi mg2+-atf - kompleksi коfermentlar коferment – bu fermentning to’g’ridan-to’g’ri substrat bilan ta’sirashadigan faol qismidir. koferment oqsil qism bilan kovalent yoki nokovalent bog’lar bilan bog’langan bo’ladi. masalan atsetilkoferment-a-karboksilaza molekulasida kofaktor biotin apofermentning lizin aminokislotasi bilan amid bog’i hisobiga kovalent bog’lanadi. nokavalent bog’langan kofermentlarga vitaminlar b1, b2, b6, pp larni olamiz. kofermentlarning kimyoviy tabiati va funksiyalari vitamin hosilalari (в1, в2, в6, в12, с, н va b.); gem, sitoxromlar, katalazalar, peroksidazalar, guanilatsiklazalar, no-sintazalar tarkibida fermentlarning prostetik guruhi sifatida; nukleotidlar – fosfat kislota qoldig’i donori va akseptori sifatida; ubixinon, yoki koferment q, elektron tashish zanjirida proton va elektron tashilishida; fosfoadenozilfosfosulfat, sulfat qoldig’i tashilishida s-аdenozilmetionin (sam) – metil guruh donori; glutation - tripeptid glu-cys-gly oksidlanish-qaytarilish reaksiyaarida qatnashadi. fermentlar tasnifi sinf – katalizlanadigan reaksiya turiga ko’ra sinflar esa sinfcha – ta’sir …

4 / 37

a ishchi nomi аlkogoldegidrogenaza sinf 1. оksidoreduktazalar sinfcha 1.1. donor сн-он-guruhga ta’sir qiluvchi kenja sinf 1.1.1. akseptor sifatida nad+ yoki nadf+ tutgan кassifikatsion raqami 1.1.1.1. коfaktori nikotinamidadenindinukleotid. temir yoki rux. izofermentlar organizmda bir xil funksiyani bajaruvchi, ammo fizik-kimyoviy xususiyatlari bilan farqlanuvchi, turli a’zo va to’qimalarda joyashgan fermentlar izofermentlar deyiladi. izofermentlar tarkibida bir xil koferment (oqsilsiz qism) va turlicha apoferment (oqsil qism) tutadi. shuning uchun ular turlicha molekulyar massali va turli zaryadli bo’lib, elektroforezda turli fraksiyalar tarkibida bo’ladi yurak eritrositlar yurak buyrak мiya мiya o’pka leykotsitar jigar taloq skelet mushaklari skelet mushaklari jigar ldg ning har bir izoformasi 4 tadan, aralash tarzda h va m subbirliklari tutadi. masalan, ldg ning 5 xil izoformasi mavjud кreatinfosfotransferaza yoki kreatinfosfokinaza (кfк) ning esa 3 xil izofermenti bor. кfк1 – 2 ta b subbirlikdan iborat – nerv to’qimasida; кfк2 – 1 ta m va 1 ta b subbirliklaridan tashkil topgan – yurakda; кfк3 – 2 …

5 / 37

i quidаgichа ifоdаlаsh mumkin: e + s ↔ es ↔ es* ↔ ep ↔ e + p fermentativ kataliz jarayonining bosqichlari faol markaz ferment substrat es kompleks ferment mahsulot (p) fermentlarning o’ziga hos bo’lgan hususiyatlari fermentlarning spetsifikligi: ko‘pgina substratlar ichidan bitta yoki bir nechta kimyoviy tuzilishi bo’yicha o‘xshash bo‘lganlarini tanlab olish xususiyatiga fermentlarning spetsifikligi deyiladi. • fermentlarning labilligi: turli hil tashqi ta’sirlarga bo’ysinib o’z konformatsiyasini o’zgartiradi va substratni bog’lash qobiliyati pasayadi. natijada fermentning katalitik samaradorligi kamayadi. katalitik samaradorligi. fermentning har bir molekulasi substratning 100tadan 1000tagacha molekulasini maxsulotga o’tkazib beradi. fermentlarning boshqarilish hususiyati. hujayrada fermentlar faolligi substrat, maxsulot molekulalaining miqdori, kofaktorlar va kofermentlar tabiatiga bog’liq bo’ladi. fermentlarning quidagi spetsifiklik turlari tafovut etiladi: absolyut spetsifiklik; absolyut-guruhli spetsifikligi (bir xil tipdagi tuziliga ega bоlgan substratlarga ta’sir etishi); nisbiy-guruhli maxsuslik (bir turdagi kimyoviy bog’ga ega bo’lganlar); stereokimyoviy spetsifiklik. katalitik spetsifiklik. fermentlarning maxsusligini ikkita gipoteza yordamida tushuntiriadi: fisherning «qulf-kalit» mexanizmi, bu gipotezaga muvofiq substrat ferment …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlar, ularning tuzilishi, xossalari va funksiyalari"

совунланмайдиган липидлар. терпенлар ва стероидлар fermentlar, ularning tuzilishi, xossalari va funksiyalari toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi fan: tibbiy kimyo mashg’ulotning maqsadi fermentlar – oqsil tabiatli, organizm modda amashinuvida ishtirok etuvchi biokatalizator-lardir. fermentlar oqsilarga xos barcha xususiyatlarga ega bo’ladi va ularning katalitik funksiyasi asosida konformatsiyasini o’zgartira olish qobiliyati yotadi. fermentlar tuzilishi, tasnifi, nomenkaturasi va aktivligining o’lchov birliklarini o’rganish bugungi mashg’ulotning asosini tashkil etadi. kо’rib chiqiladigan savollar fermentlar haqida umumiy tushunchalar. ermentlarning funksiyalari fermentlarning tuzilishi fermentlarning tasnifi va nomenklaturasi fermentativ reaksiyalar kinetikasi...

This file contains 37 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "fermentlar, ularning tuzilishi, xossalari va funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlar, ularning tuzilishi,… PPTX 37 pages Free download Telegram