axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari

PPTX 33 pages 466.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 466.5 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

9-mavzu. axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari 9-mavzu. axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari reja: axborot xavfsizligi axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari axborotlarni himoyalash usullari kompyuter viruslari va ularning turlari. kompyuter viruslaridan himoyalanish axborot xavfsizligi axborot xavfsizligi – bu axborot foydalanuvchilariga va ko‘plab axborot tizimlariga zarar keltiruvchi tabiiy yoki sun’iy xarakterga ega tasodifiy va uyushtirilgan ta’sirlardan axborotlarni va axborot kommunikatsiya tizim ob’ektlarining himoyalanganligidir. axborot xavfsizligini ta’minlash – bu foydalanuvchining axborotlarini himoyalashga quyilgan me’yor va talablarni bajarishidir. axborot xavfsizligi axborot xavfsizligini ta’minlashning maqsad va vazifalari: milliy manfaatlarni himoyalash; insonlar va jamiyatni ishonchli hamda to’laqonli axborot bilan ta’minlash; insonlar va jamiyatning axborot olish, tarqatish va foydalanishga bo’lgan huquqlarini himoyalash. axborot xavfsizligi axborot xavfsizligi ta’minlashi kerak bo’lgan ob’ektlar: axborot resurslari; axborotni yaratish, saqlash va tarqatish tizimlari; jamiyatning axborot inrastrukturalari; ommaviy axborot vositalari; fuqarolar va davlatning axborot olish, foydalanish va tarqatishga bo’lgan huquqlari; intelektual mulk va axborot konfedetsialligini himoyalash. axborot xavfsizligi axborot xavfsizligini …

2 / 33

ani; minimal darajadagi xavfsizlik talablariga ham javob bera olmayotgan dasturiy vositalarning mavjudligi; tarmoqli texnologiyalarning hamma joyga tarqalishi va lokal tarmoqlarning globallashuvi; internet tarmog‘idan foydalanuvchilar sonining tez suratlar bilan oshishi. 2. axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari funksional vazifasiga ko‘ra axborotlarni muhandis-texnik himoyalash vositalari quyidagi guruhlarga ajratiladi: fizik vositalar apparat vositalari dasturiy vositalari kriptografik vositalari 2. axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari fizik vositalar mexanik, elektromexanik, elektron, elektron-optik, radio- va radiotexnik va boshqa qurilmalar vazifalari korxona hududini qo‘riqlash va uni kuzatish; binolarni qo‘riqlash va uni nazorat qilish; jihozlarni, mahsulotlarni, moliyaviy natijalar va axborotlarni qo‘riqlash; bino va inshoatlarni nazorat qiluvchi vositalarga kirishni himoya qilish 2. axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari apparat vositalari vazifalari axborotlarni ruxsat berilmagan kirishlardan himoyalash; axborotlarni nusxa olishdan himoyalash; axborotlarni viruslardan himoyalash; aloqa kanallarini dasturiy himoyalash 2. axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari dasturiy vositalar bu axborotlarni himoya qilish vazifasini amalga oshiruvchi maxsus dasturlar tizimidir vazifalari axborotlarni ruxsat …

3 / 33

ik axborotlarni himoya qiladi. axborotni himoya qilishning texnik usullari apparatli, dasturli va apparat-dasturliga bo‘linadi. texnik usullarda quyidagi harakterdagi masalalar ko‘rib chiqiladi: kompyuter tizimlari va tarmoqlarida axborotga ruxsatsiz murojaat qilishdan himoya etish; virusdan himoya qilish; elektrmagnit, akustik maydon va nurlanishlar orqali «ushlab» olishni bartaraf etish; kriptografik usul asosida xabarlarni yuqori darajada yopiqligini 4. kompyuter viruslari va ularning turlari. kompyuter viruslaridan himoyalanish komp`yuter virusi – o'z nusxasini komp`yuter tizimlariga yoki komp`yuter tarmoqlariga tarqatib, ularning qonuniy foydalanuvchilari manfaatlariga zid ravishda ma'lum bir g'arazli amallarni bajaruvchi buyruqlar ketma-ketligidir. virus ta'rifidan kelib chiqqan holda, unga xos bo'lgan asosiy xususiyatlari: komp`yuter virusi – buyruqlar ketma-ketligidir. bu buyruqlar ma'lum dasturlash tili yordamida yaratilib, qo'llanadilar. komp`yuter virusi tarqaladi. virus o'z nusxasini ko'paytiradi va bajariladigan fayllar, dasturlarga, tizimli sohaga joriy etilib tarqaladi. shu bilan birga yaratilgan nusxaning o'zi ham tarqalib, ko'payish imkoniyatiga ega. virus ba'zida o'z nusxasini emas, balki boshqa buyruqlar ketma-ketligini ham tarqatish imkoniga ega. komp`yuter virusi foydalanuvchi …

4 / 33

slar. turdosh viruslar turdosh viruslar bir necha viruslar guruhidan iborat viruslardir. ba'zida bu guruhlar bir necha o'n viruslarni o'z ichiga oladi. turdosh viruslar o'ziga xos bir xil xususiyatlarga ega va ular ko'pincha bir muallif tomonidan yaratilib, takomillashtirilib boriladilar yoki ularda bir xil algoritm ishlatiladi. fayl tizimi strukturasidagi viruslar fayl viruslari - eng ko'p tarqalagan viruslar guruhidir. ular ixtiyoriy bajariladigan faylga yuqishlari mumkin. 1. buyruq fayllari. bunday fayllar bat (batch - buyruq) kengaytmali fayllar bo'lib, ularni ko'pincha bat-fayllar deb atashadi. 2. com formatidagi bajariluvchi fayllar. bu fayllar kengaytmasi .com bo'lgan fayllardir.odatda com formatidagi fayl uzunligi 64 kilobaytdan oshmaydi. ularning tarkibi markaziy protsessorning ma'lum vazifani bajarishga qaratilgan buyruqlar ketma-ketligidan iborat. 3. exe formatidagi bajariluvchi fayllar. bu fayllar kengaytmasi .exe bo'lgani uchun ular exe-fayllari deb ataladi. ular tarkibi jihatidan murakkab bo'lib, uzunliklari 64 kilobaytdan ortiq bo'lishi ham mumkin. 4. pe (potable executable) formatidagi bajariluvchi fayllar. bunday fayllar ham exe kengaytmali fayl bo'lib, ularning …

5 / 33

asturi boshqa dasturlarga ko'rinmaydi. bunday virus ko'rinmas-virus yoki stels-virus deyiladi (stealth - ko'rinmas). stealth-viruslar doim operativ xotirada rezident bo'lib saqlanadilar. virusning rezident moduli operatsion tizim ma'lum faylga yoki disk sektoriga murojaat qilganida ularga o'zining kodini tiqishtirishga ulguradi. “ruh” viruslar virus kodini shifrlash esa quyidagicha amalga oshiriladi : har gal virus yangi faylga joriy etilganida, u o'zining kodini ma'lum algoritm bo'yicha yangi kalit tanlab shifrlaydi. shifrlash kaliti joriy etiladigan faylga bog'liq (masalan, uning nomi yoki uzunligi). natijada bir virusning ikki xil ko'rinishi bir-biridan tamomila farq qilib, turli fayllarga joriy etilishi mumkin. bu esa antivirus dasturlarning signatura orqali viruslarni aniqlashini chigallashtiradi. chunki har bir faylda turlicha signatura shifrlangan holda joriy etilgan! shifrlanadigan viruslarni ba'zida “ruh” viruslar deb atashadi. polimorf va mte-viruslar shifrlanadigan viruslar o'z signaturalarini yashiradilar. lekin yashiringan signatura shifrlangan bo'lsa-da, virus faollashishida shifrlangan signaturani o'z holiga qaytarib deshifrlash kerak bo'ladi. demak, deshifratorlovchiga ehtiyoj seziladi. deshifratorlovchi o'zida signaturani o'z holiga qaytaruvchi maxsus …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari"

9-mavzu. axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari 9-mavzu. axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari reja: axborot xavfsizligi axborotlarni himoyalashning texnik va dasturiy vositalari axborotlarni himoyalash usullari kompyuter viruslari va ularning turlari. kompyuter viruslaridan himoyalanish axborot xavfsizligi axborot xavfsizligi – bu axborot foydalanuvchilariga va ko‘plab axborot tizimlariga zarar keltiruvchi tabiiy yoki sun’iy xarakterga ega tasodifiy va uyushtirilgan ta’sirlardan axborotlarni va axborot kommunikatsiya tizim ob’ektlarining himoyalanganligidir. axborot xavfsizligini ta’minlash – bu foydalanuvchining axborotlarini himoyalashga quyilgan me’yor va talablarni bajarishidir. axborot xavfsizligi axborot xavfsizligini ta’minlashning maqsad va vazif...

This file contains 33 pages in PPTX format (466.5 KB). To download "axborot xavfsizligi va axborotlarni himoyalash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot xavfsizligi va axborotl… PPTX 33 pages Free download Telegram