tibbiy gelmintologiya va araxnoentomologiya

PPTX 73 стр. 2,6 МБ Бесплатная загрузка

73 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 73

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 73

tibbiy biologiya fanidan tayorlagan ko’rgazmali slaydi fan:tibbiy biologiya.umumiy genetika 8-ma’ruza mashg’ulot. o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: tibbiy gelmintologiya va araxnoentomologiya reja: 1. gelmintlar haqda umumiy tushuncha. 2. yassi chuvalchanglar 3. yumaloq chuvalchanglar-nematgelminthes 4. araxnoentomologiya haqda umumiy tushuncha. gelmintozlar (yun. helmins, helminthos — gijja, qurt) — odam, hayvon va oʻsimliklarda parazit chuvalchanglar — gelmintlar qoʻzgʻatadigan kasalliklar. odamda gijjalarning 150 dan ortiq turi uchraydi. yashash sharoitlari: iqlim, tuproqning holati, dehqonchilik xususiyatlari va aholining gigiyenik koʻnikmalari darajasiga qarab turli mintaqalarda turli xil gijjalar uchraydi. asosan gijjalarning 4 sinfi parazitlik qiladi: nematodalar sestodalar trematodalar akantotsefallar . shunga koʻra tekshirish chogida topilgan gijjaning sinfiga qarab guruhlarga ajratiladi: nematodoz sestodoz trematodoz akantotsefalez; har bir guruhga bir necha turdagi gijjalar kiradi. mas, enterobioz, askaridoz nematodoz guruhiga, hoʻkiz solityori, choʻchqa solityori, keng tasmali gijjalar sestodozlar guruhiga mansub. odam gijjalarning oraliq yoki mutlaq xoʻjayini boʻlishi mumkin. g. kechishida oʻtkir va surunkali davr …

2 / 73

oʻtal tutadi. g.da koʻpincha mehnat qobiliyati pasayadi, bola yaxshi oʻsmaydi, xotirasi susayadi va h. k. gijjalarning lichinkalari yoki tuxumlari topilishiga qarab tashhis qoʻyiladi. serologik reaksiyalar (immun fluoressentlash, bevosita gemag-glyutinatsiya reaksiyalari va h. k.)dan foydalanish gelmintozlarni erta aniqlash va vaqtida tashhis qoʻyish imkonini beradi. yassi chuvulchanglar tipi – plathelminthes bilateral (ikki tomonlama) simmetriyaga ega uch qavat embrion varagʼidan rivojlanadi teri muskul xaltasi mavjud muskul, ayirish, hazm, nerv va jinsiy sistemalari rivojlangan koʼpchilik turlarida obligat paratizmga moslashishi hisobiga tuzilishi soddalashgan farqli belgilaridan biri serpushtlidir; koʼp yassi chuvalchanglarning lichinkalari partenogenez yoʼli bilan koʼpayadi so`rg`ichli va tasmasimon chuvalchanglar tibbiy axamiyatga ega koʼp turi germafrodit yassi chuvalchanglar 3 ta sinfga boʼlib, oʼrganiladi 1. kiprikli chuvalchanglar(turbellaria) 2. so’rg`ichlilar (termatodes) 3.tasmasimonlar(kastoidea) soʼrgʼichlilar sinfi – trematodes 4000 ga yaqin turi maʼlum, barchasi parazit hayot kechirishga moslashgan tana shakli bargsimon, ogʼiz va qorin soʼrgʼichi bor, ogʼiz soʼrgʼichi bilan oziqlanadi, qorin soʼrgʼichi esa yopishish organi hisoblanadi tana boʼshligʼi boʼlmaydi, hazm …

3 / 73

hisi joylashishi: jigarning oʼt yoʼlida, oʼt qopida. kam hollarda oshqozon osti bezida parazitlik qiladi tarqalishi: hamma joyda morfologiyasi: bachadoni qorin soʼrgʼichi orqasida joylashgan. urugʼdoni, sariqligi, tuxumdoni tarmoqlangan hayotiy sikli: definitiv xoʼjayin oʼtxoʼr hayvonlar va odam, oraliq xoʼjayin kichik suv shilligʼi; аsosiy xoʼjayin organizmidan parazit koʼp tuxum ajratadi, tuxum najas bilan tashqi muhitga chiqib rivojlanish uchun suvga tushadi, suvda tuxumdan oraliq xoʼjayin uchun invazion boʼlgan lichinka miratsidiy chiqadi. oraliq xoʼjayin organizmida miratsidiy partenogenez yoʼli bilan ketma – ket sporatsista, rediya va serkariyga aylanadi. serkariy molyuska organizmidan chiqib, asosiy xoʼjayin uchun invazion boʼlgan adeloskariyga aylanadi. odamga ifloslangan suv, sabzavot va koʼkat orqali oʼtadi patogen taʼsiri: jigar hujayralari parchalanadi, sirroz rivojlanadi laboratoriya diagnostikasi: najasdan tuxumlari topiladi profilaktikasi: qaynatilgan suv, yaxshilab yuvilgan sabzavot va koʼkatlarni isteʼmol qilish mushuk (sibir) soʼrgʼichlisi – opisthorchis felineus opistorxoz kasalligining qoʼzgʼatuvchisi joylashishi: oshqozon osti bezi, jigar, oʼt pufagi geografik tarqalishi: gʼarbiy sibir, gʼarbiy yevropa, sharqiy qozogʼiston hududida morfologiyasi: ichagi …

4 / 73

vazion hisoblanadi. odamga yaxshi pishirilmagan, yangi muzlatilgan yoki dudlangan metatserkariyli baliq goʼshti orqali yuqadi. opistorxoz tabiiy – manbali kasallik patogen taʼsiri: ichak, jigar funktsiyasi buziladi, xatto oʼlim bilan tugashi mumkin laboratoriya diagnostikasi: najasdan yoki 12 – barmoqli ichak suyuqligidan tuxumi topiladi profilaktikasi: shaxsiy – yaxshi pishirilmagan, dudlangan,xom baliq goʼshtlarini isteʼmol qilmaslik, umumiy sanitariya – maorif xalq oʼrtasida olib borish qon soʼrgʼichlilari yoki shistosomalar – shistosomoz kasalligining qoʼzgʼatuvchisi joylashishi: barcha shistosomalar qon tomirlarda, koʼproq venalarda yashaydi tarqalishi: аfrika, osiyo va janubiy аmerika subtropik va tropik iqlimli hududlarida tarqalgan morfologiyasi: qon soʼrgʼichlilari ayrim jinsli, yosh organizmlar alohida yashaydi, jinsiy yetilganida (6 oyligida) juftlashib birga yashaydi. erkagining tanasi kalta, keng boʼladi (10-15 mm). erkagining qorin tomoni tarnov koʼrinishida boʼlib, unda urgʼochisi yotadi. hayotiy sikli: asosiy xoʼjayin odam va sutemizuvchilar, oraliq xoʼjayin chuchuk suvda yashovchi molyuskalar. oraliq xoʼjayin uchun invazion bosqichi meratsidiy hisoblanadi, odam uchun esa serkariy. odamga choʼmilganda, sholipoyalarda ishlaganda yuqadi. shistosomalar tabiiy …

5 / 73

oma japanicum – yapon shistosomozi qo`zg`atuvchisi ichak venalarida parazitlik qiladi janubiy yaponiya, janubiy xitoy va filippinda tarqalgan аsosiy xoʼjayini – odam, uy va yovvoyi sutemizuvchilar hayvonlar kasallik ogʼir kechadi, oʼlim bilan tugashi mumkin laboratoriya diagnostikasi: najasdan tuxumi topiladi profilaktikasi: serkariyli suv havzalarida choʼmilmaslik, suv havzalarini siydik bilan ifloslanishining oldini olish tasmasimon chuvalchanglar sinfi – cestoidea bu sinfning barcha vakillari endoparazit hisoblanadi va yetuk davrida odam va umurtqalilarning ichagida parazitlik qiladi tanasi tasmasimon boʼlib, dorsoventral yoʼnalishda yassilangan, uzunligi bir necha mm dan bir necha metrgacha tanasi bosh(skoleks), boʼyin va juda koʼp boʼgʼimlardan iborat (proglatida). boshida yopishish organlari (soʼrgʼich), ilmoqlar, egatcha(botriysi) bor. tanasi teri-muskul bilan qoplangan, tana boʼshligʼi yoʼq. hazm, nafas olish, qon aylanish sistemasi yoʼq; nerv, ayirish, jinsiy sistemalari rivojlangan sestodalar germafrodit, boʼgʼimlari tuzilishiga qarab farqlanadi, birinchi boʼgʼimlarida jinsiy organlari yoʼq, lekin keyingilari germafrodit boʼgʼim boʼlib erkak va urgʼochi organlari boʼladi, germafrodit boʼgʼimida tuxumdon, sariqlik, qin, ootip, bachadon, urugʼdon, tuxum yoʼli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 73 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiy gelmintologiya va araxnoentomologiya"

tibbiy biologiya fanidan tayorlagan ko’rgazmali slaydi fan:tibbiy biologiya.umumiy genetika 8-ma’ruza mashg’ulot. o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: tibbiy gelmintologiya va araxnoentomologiya reja: 1. gelmintlar haqda umumiy tushuncha. 2. yassi chuvalchanglar 3. yumaloq chuvalchanglar-nematgelminthes 4. araxnoentomologiya haqda umumiy tushuncha. gelmintozlar (yun. helmins, helminthos — gijja, qurt) — odam, hayvon va oʻsimliklarda parazit chuvalchanglar — gelmintlar qoʻzgʻatadigan kasalliklar. odamda gijjalarning 150 dan ortiq turi uchraydi. yashash sharoitlari: iqlim, tuproqning holati, dehqonchilik xususiyatlari va aholining gigiyenik koʻnikmalari darajasiga qarab turli mintaqalarda turli xil gijjalar uchraydi. a...

Этот файл содержит 73 стр. в формате PPTX (2,6 МБ). Чтобы скачать "tibbiy gelmintologiya va araxnoentomologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiy gelmintologiya va araxno… PPTX 73 стр. Бесплатная загрузка Telegram