биология, кимё, физика ва кибернетиканинг фалсафий муаммолари

DOC 89,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1481435312_66455.doc биология, кимё, физика ва кибернетиканинг фалсафий муаммолари режа: 1. ҳаётнинг пайдо бўлиши ҳақида концепциялар. 2. ерда ҳаётнинг бошланиши ва тирик мавжудотнинг тузилиш муаммоси. бу масалани қараб чиқишга киришдан олдин, авваломбор тирик мавжудод билан нотирик мавжудоднинг фарқи, хусусиятлари билан боғлиқ масалани қараб чиқиш лозим. тирик мавжудот нима ва у тирикмас мавжудотдан нимаси билан фарқ қилади. бир қанча фундаментал фарқлар моддий, тўзилиш ва функционал планларда мавжуд. моддий планда тирик мавжудот таркибига албатта юқори тартибли макромолекуляр органик бирикмалар, жумладан, биополимерлар-оқсил ва нукмин кислоталар (днк ва рнк) киради. тўзилиш планда тирик мавжудот тирикмас мавжудотдан хужайра тўзилиши билан фарқ қилади. функционал планда тирик жисм учун ўз-ўзини қайта тиклаш ҳарактерилидир. турғунлик ва қайта шаклланиш тирикмас системаларда ҳам мавжутдир. аммо, тирик жисмларда ўз-ўзини қайта тиклаш жараёни бор. уларни нимадир қайта шакллантирмайди, улар ўзи-ўзини қайта шакллантиради. бу принципиал янги мамент. яна шунингдек, тирик жисмлар, тирикмас жисмлардан, модда алмашинуви, ўсишга ва ривожланишга мойиллиги, ҳаракатланиши ва муҳитга мослашиши билан …

увчи францўз микробиологи луи пастер инкор этди. учинчи концепция оригинал ваажабтовур бўлганлиги сабабли бир неча тарафдорларга эга. хх аср бошида иккита охирги концепция хукумронлик қилди. панспермия концепцияси - ҳаёт ерга бошқа планеталардан метиорет ва кометалардан кўчган деган назарияни илгари суради. ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши ҳақидаги концепциясида тарихда иккита вариант мавжуд. ҳаётнинг пайдо бўлиши-тасодифан якка «тирик молекула»нинг ҳосил бўлиш натижасидадир, унинг тўзилишида тирик мавжудотнинг кейинги ривожланиши ётган. францўз биологи ж.моно шундай деб, ёзади: «ҳаёт-физик қонунлардан иборат эмас, лекин уларга боғлиқ. ҳаёт-ҳодиса, унинг йўқлигини англамоқ керак». иккинчи варианти эса, ҳаётнинг пайдо бўлиши материянинг қонуний эволюцияси натижасидадир. хх аср ҳаётнинг пайдо бўлиши тўғрисидаги биринчи илмий моделларини яратилишига олиб келди. 1924 йилда а.и.опарин китобида «ҳаётнинг келиб чиқиши» ҳақида биринчи марта табиий-илмий концепция ёзилган, унда ҳаётнинг келиб чиқиши-ердаги эволюциянинг узоқ вақт давом этганлигидир, олдин кимёвий, кейин эса биокимёвий. бу концепция илмий мухитда катта аҳамият касб этди. тирик системанинг ривожланиш босқичларни олдин оддий, кеийн йўл йўлакай …

к чанглардан (темир заррачалари ва силикат моддалар) ва газлардан шаклланган фанга тўғрироқ, чунки қуёш системасининг ташқи қисмлардан конденсатланиши мумкин. органик бирикмалар мана шу чанглар юзасида синтезланган бўлиши мумкин. ҳаёт фақатгина маълум физ-кимёвий шароитлардагина мавжуд бўлади. (ҳарорат, сув бўлганда, тўз ва бошқалар). ҳаётий жараёнлар тўхтатилганда ҳамма вақт ҳам организм ҳаёт фаолиятини бутунлай йўқотмайди. масалан: уруғларни қуритганда ва майда организмларни мўзлатганда. агарда тўзилиши бузилмасдан сақланса, нормаль шароитда чиққанда яна ҳаётий жараёнлари давом этади. шунингдек ҳаётнинг пайдо бўлиши учун коинотнинг маълум бир йўналишда ривожланиш ва вақт, радиация чегараси, босим, намлик, ҳароратнинг маълум бир диапазонлари керак. галактикаларнинг ўзаро итарилиши шунга олиб келади. агарда галактикалар яқинлашганда эди, радиациялар зичлиги бутун коинотда шунчалик катта бўлиб, ҳаёт бўлмас эди. углерод гигант юлдўзларда бир неча миллиард йил олдин синтезланган. агарда коинотнинг ёши кичиқ бўлганда эди, ҳаёт ҳам пайдо бўлмас эди. планеталар атмосферани ушлаб туриш учун маълум бир массага эга бўлиши керак. ерда ҳаётнинг бошланиши бизнинг планетамиз ҳаётнинг пайдо …

кислород кам муҳитда осонроқ ҳосил бўлади. ердаги қадимий тоғ жинслари атмосферанинг шундай бўлганлигидан далолат беради. ердаги ҳаётнинг пайдо бўлиши билан боғлиқ муаммода бир неча қарашлар мавжуд. в. и.вернадский фикрича ҳаёт ернинг пайдо бўлиши билан бирга пайдо бўлган. а.и.спарин эса ҳаётнинг ривожланиш даври олдида ернинг химявий эволюциясининг ўзоқ даври турган. кимёвий эволюция пайтида (3-5млд йил олдин) мураккаб органик бирикмалар ва протохужайралар ҳосил бўлган. протохужайраларнинг пайдо бўлиши биокимёвий эволюцияни бошлаб берди. табиий органик моддаларнинг синтезланишини уч усули маълум. углерод ва азот тутувчи моддалар ернинг чуқур суюқ жойидан вулқон натижасида ернинг юзасига чиқиб кейин денгизга ўтган бўлиши мумкин. а.и.опарин фикрича органик моддалар океанда оддий моддалардан ҳам ҳосил бўлган бўлиши мумкин. бу моддалар синтезланиш реакцияси учун энергия қуёш радиациясидан (асосан ультрабинафша), тушган. уша пайтда озон қатлам бўлмаган. озон қатлам ҳосил бўлгандан кейин ультрабинафша нурларнинг кўпчилик қисми ергача етиб келмаган. денгизларда органик моддаларнинг йиғилиши натижасида ҳаёт пайдо бўлган бўлиши мумкин. ва охирги тахмин, органик моддалар …

ёвий эволюция назарияси фақат умумий схемани таклиф қилади. бу схемага мос равишда коацерватлар (органик моддалар қуйқаси) орасидаги чегарада мураккаб углеводлар молекуласи тўзилиши натижасида коацерватларни стабиллигини таъминлайдиган оддий хужайра мембранаси ҳосил бўлган. коацерватда ўзининг қайта шакллантириш хусусиятига эга бўлган молекулалардан ўсиш хусусиятига эга бўлган оддий хужайра пайдо бўлган бўлиши мумкин. бу гипотеза учун энг қийини – тирик системаларни ўз-ўзини қайта яъни ўзи мураккаб органик бирикмалардан оддий тирик организмларга ўтиши. бўларни назария эмас, балки моделлар ва гипотеза дейиш ўринли. тирик организмнинг шаклланиши учун кейинги қадам мембраналар ҳосил бўлишидир, органик моддаларни ўраб турган муҳитдан ажратиб туриши учун уларни ҳосил бўлиши билан тирикмас организмдан тирик организмни асосий структуравий фарқи бўлган хужайра «ҳаётнинг бирлиги» ҳосил бўлади. тирик организмни фаолиятини аниқловчи асосий жараёнлар айнан хужайрада кечади. хужайра ўзи учун керакли озуқ моддаларни олиши, маҳсус биополимерларни синтезлаши учун ва чиқиндиларни хужайра ташқарисига чиқиши учун хужайра бир пайтнинг ўзида мингланган кимёвий реакциялар кечади. хужайрада кечадиган биологик жараёнларда ферментларнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "биология, кимё, физика ва кибернетиканинг фалсафий муаммолари"

1481435312_66455.doc биология, кимё, физика ва кибернетиканинг фалсафий муаммолари режа: 1. ҳаётнинг пайдо бўлиши ҳақида концепциялар. 2. ерда ҳаётнинг бошланиши ва тирик мавжудотнинг тузилиш муаммоси. бу масалани қараб чиқишга киришдан олдин, авваломбор тирик мавжудод билан нотирик мавжудоднинг фарқи, хусусиятлари билан боғлиқ масалани қараб чиқиш лозим. тирик мавжудот нима ва у тирикмас мавжудотдан нимаси билан фарқ қилади. бир қанча фундаментал фарқлар моддий, тўзилиш ва функционал планларда мавжуд. моддий планда тирик мавжудот таркибига албатта юқори тартибли макромолекуляр органик бирикмалар, жумладан, биополимерлар-оқсил ва нукмин кислоталар (днк ва рнк) киради. тўзилиш планда тирик мавжудот тирикмас мавжудотдан хужайра тўзилиши билан фарқ қилади. функционал планда тирик жисм учун ўз...

Формат DOC, 89,5 КБ. Чтобы скачать "биология, кимё, физика ва кибернетиканинг фалсафий муаммолари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: биология, кимё, физика ва кибер… DOC Бесплатная загрузка Telegram