bashorat va ilmiy bashorat ijodiy jarayon sifatida

DOC 103.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443690367_61392.doc bashorat va ilmiy bashorat ijodiy jarayon sifatida reja: 1. fanda bashorat tushunchasi. bashorat va hozirgi zamon iqtisodiyoti 2. bashoratning turlari. 3. ilmiy bashorat ijod shakli sifatida fanda bashorat tushunchasi. bashorat va hozirgi zamon iqtisodiyoti bashorat – u yoki bu voqealarni oldindan aytish, mavjud bo‘lgan, lekin hali tajribada qayd etilmagan voqealar yoki hodisalar haqidagi bilimdir. bashorat ham inson faoliyati bilan bog‘langan. masalan, 1503 yilda tug‘ilgan mikayel nostradamusning bashorati 2240 yilni qamrab olgan bo‘lib, 1557 yildan 3797 yilgacha davom etadi. nostradamusning bashorat kitobi «sentruya» deb atalgan. yuz misradan iborat bu kitob she’riy uslubda yozilgan. uning bashorati butun yevropani va hayotning barcha sohalarini qamrab olgan. nostradamus bashoratining bir qismi hayotligida hamda keyingi yillarda amalga oshgan.masalan, 1582 yilda grigoriy taqvimi joriy qilinganligi, 1597 yilda chaqmoqtoshdan miltiqning kashf etilishi, 1609 yilda galiley ta’limotining paydo bo‘lishi, 1536 yilda kanadaning kashf etilishi, 1546 yilda portugallarning yaponiyaga yetib borishi, 1618 yilda termometrning ixtiro qilinishi, 1642 yilda avstraliyaning …

sning iste’dodiga ham bog‘liq. fan taraqqiyoti qanchalik ilgarilasa, oldindan aytish jarayoni shunchalik tezlashadi. bashorat qilish deganda yana shunday jarayonlar tushuniladiki, biron-bir hodisaning rivojlanish istiqbollari maxsus ilmiy ravishda o‘rganilib xulosalar chiqariladi. bashorat qilishga misol qilib oyning va quyoshning tutilishi, kunlik, oylik, yillik ob-havo o‘zgarishlarini, jamoada bo‘ladigan ba’zi hodisalarni olish mumkin. hozirgi zamonda iqtisodiy sohalarni bashorat qilishga jiddiy e’tibor qaratilmoqda. iqtisodiy bashoratda turli usullardan foydalaniladi. iqtisodiy rivojlanishni o‘rganishda bilishning maxsus uslublari zarur bo‘ladi. usullardan ekstropolyatsiya, tarixiy analogiya, tarixiylik-mantiqiylik, modellashtirish, induksiya va deduksiya kabilar iqtisodiy rivojlanishni belgilashda foydalaniladigan usullardir. iqtisodiy nazariyalarni ishlab chiqishda futurologiya, ekologiya va boshqa fan usullaridan ham foydalaniladi. iqtisodchi olimlardan j. gelbreyt uzoq muddatli iqtisodiy bashorat asosida yangi industrial jamiyat nazariyasini ishlab chiqqan bo‘lsa, d. bell shunday yondashish natijasida postindustrial jamiyat nazariyasini, r. aron esa, yagona industrial jamiyat nazariyasini, u. rostou esa o‘sish bosqichlari nazariyalarini yaratdilar. bashorat qilish uchun voqelikni mukammal bilish talab etiladi. bashoratni paydo qiluvchi qonuniyatlar mavjud bo‘lib, …

ishning muayyan metodlariga tatbiqan foydalaniladi. masalan, d. medouz iqtisodiy prognoz qilish yordamida insoniyatning global muammolarini analizdan o‘tkazdi, xuddi shunday tadqiqotlarni j.forrester ham o‘tkazdi, amerikalik taniqli siyosat arbobi z. bjezinskiy ilmiy prognoz qilish asosida demokratiya, siyosat institutlari, erkin bozor iqtisodi, hozirgi zamon axborot, kompyuter texnologiyalariga asoslangan hozirgi zamon va kelajak texnotron jamiyati nazariyasini yaratadi. e. tofflerning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning uchinchi to‘lqiniga mansub yuksak darajada sanoatlashgan jamiyatni shakllantirish borasidagi tadqiqotlari, f.fukuyamaning «tarix yakuni» va taraqqiyotning tarixdan keyingi bosqichiga butun insoniyatning o‘tishi konsepsiyasi asosiga qurilgan prognozlari, s. xantingtonning g‘arb (xristianlik) va sharq (islom, buddizm, lamaizm va boshqalar) qadriyatlari bir-biriga to‘la nomuvofiqligi negizida kelajakda ikki sivilizatsiya – g‘arb va sharqning muqarrar to‘qnashuvi sodir bo‘lishi haqidagi prognozi katta ijodiy va prognostik qiziqish uyg‘otadi. rim klubining yaqin tarixiy istiqbolda butun insoniyatning global rivojlanishi jarayonlarini prognoz qilish borasidagi faoliyatini alohida qayd etib o‘tish kerak. italiyalik iqtisodchi va tadbirkor a.pechcheining tashabbusi bilan 1968 yilda tashkil etilgan rim klubi olimlar, …

t qildi. iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotni ilmiy prognoz qilishning ulkan evristik va prognostik ahamiyatini qayd etgan holda, ilmiy prognoz qilishning real imkoniyatlaridan kelib chiqish kerakligini uqtirib o‘tmoqchimiz, zero, har qanday, hatto juda aniq va ishonchli prognoz ham haqqoniy emas, balki ehtimol tutilgan bilimdir. ehtimol darajasi juda baland bo‘lgan taqdirda ham prognoz amalda ruyobga chiqishi yoki qog‘ozda amalga oshirilmay qolib ketishi mumkin. masalan, prognoz qilishning turlaridan biri – ekstrapolyatsiya qilishning afzal jihatlari bilan bir qatorda quyidagi jiddiy kamchiliklarga ega: kelajak sari harakatlanishga qarab ekstrapolyatsiyaning aniqlik darajasi pasayib boradi. binobarin, o‘tmish va kelajak o‘rtasida analogiya o‘tkazishning prognostik qimmati juda kam, zero, kelajakning asosiy jihatlarini o‘tmishni takrorlash bilan bog‘lash mumkin emas. buni yaxshi tushungan gegel shunday deb yozgan edi: «hukmdorlar, davlat arboblari va xalqlarga tarix tajribasidan ibrat olishni maslahat beradilar. ammo tajriba va tarix xalqlar va hukumatlar tarixdan hech narsani o‘rganmaganliklarini ko‘rsatadi. har bir davrda shunday alohida shart-sharoitlar vujudga keladi, har bir davr …

modellashtirishga xos bo‘lgan tizimli yondashuvni o‘zida mujassamlashtirgan. hozirgi zamon iqtisod fanida qaysi iqtisodiy vazifa birinchi navbatda hal etilishiga qarab ilmiy prognoz qilishning ikki turi: tadqiqotchilik prognozi (izlanish yo‘sinida prognoz qilish) va normativ prognoz qilish tafovut etiladi. tarixiy tendensiyalarni analizdan o‘tkazish asosida iqtisodiy rivojlanishning ob’yektiv mavjud tendensiyalarini prognoz qilish tadqiqotchilik prognozi deb ataladi. mazkur prognoz turi rivojlanishning inersiyalilik belgisidan foydalanishga asoslanadi. bunda zamonda mo‘ljal olish «hozirgi zamondan kelajakka» sxemasi bo‘yicha amalga oshiriladi. iqtisodiy prognoz – bu hozirgi zamondan prognoz sarhadiga tomon inersiya bo‘yicha harakatlanishda iqtisodiy rivojlanishni ko‘rib chiqish natijasida olingan prognoz ob’yektining kelajakning ma’lum davridagi holati manzarasidir. kelajakning ma’lum belgilangan davrida muayyan iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy va boshqa maqsadlarga erishish imkonini beradigan iqtisodiy rivojlanish tendensiyalarini prognoz qilish normativ prognoz qilish, deb ataladi. bu holda zamonda mo‘ljal olish «kelajakdan hozirgi zamonga» sxemasi bo‘yicha amalga oshiriladi. iqtisodiy jarayonlar va hodisalarni prognoz qilish metodologiyasi tadqiq qilishning quyidagi asosiy bosqichlarini o‘z ichiga oladi: prognoz qilishdan oldin mo‘ljal …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bashorat va ilmiy bashorat ijodiy jarayon sifatida"

1443690367_61392.doc bashorat va ilmiy bashorat ijodiy jarayon sifatida reja: 1. fanda bashorat tushunchasi. bashorat va hozirgi zamon iqtisodiyoti 2. bashoratning turlari. 3. ilmiy bashorat ijod shakli sifatida fanda bashorat tushunchasi. bashorat va hozirgi zamon iqtisodiyoti bashorat – u yoki bu voqealarni oldindan aytish, mavjud bo‘lgan, lekin hali tajribada qayd etilmagan voqealar yoki hodisalar haqidagi bilimdir. bashorat ham inson faoliyati bilan bog‘langan. masalan, 1503 yilda tug‘ilgan mikayel nostradamusning bashorati 2240 yilni qamrab olgan bo‘lib, 1557 yildan 3797 yilgacha davom etadi. nostradamusning bashorat kitobi «sentruya» deb atalgan. yuz misradan iborat bu kitob she’riy uslubda yozilgan. uning bashorati butun yevropani va hayotning barcha sohalarini qamrab olgan. nostrad...

DOC format, 103.5 KB. To download "bashorat va ilmiy bashorat ijodiy jarayon sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: bashorat va ilmiy bashorat ijod… DOC Free download Telegram