til me'yori, nutqiy muloqot, muomala va akt

DOCX 13 pages 29.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.9 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

til va nutq mavzu: til me'yori, nutqiy muloqot, muomala va akt reja: 1. kirish 2. til va nutq, ularning farqli tomonlari. 3. nutqning turlari. 4. til madaniyati va nutq madaniyati 5. nutq faoliyati turlari 6. o’qituvchining o’quvchilar bilan muloqoti va nutqiy faoliyati. 7. til me’yori 8. nutqiy muloqot va akt 9. xulosa 10. foydalanilgan adabiyotlar kirish sotsiolingvistika - bu til va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganadigan soha. nutqiy muloqot, til me’yori, muomala va aktlar jamiyatdagi til va madaniyatning muhim jihatlari sifatida qaraladi. ushbu referatda til me’yorlari, nutqiy muloqotning turlari, muomala va aktlarning o‘zaro bog‘liqligi haqida so‘z yuritiladi. til va nutq bir - biriga bog’liq hodisalardir. til uchun nutq moddiy materialdir. shu material asosida nutq tashkil topadi. tildagi hamma narsa til jamoasi uchun umumiy bo’ladi. tilda ruhiy va moddiy material mavjud. so’z, morfema, fonemalarning kishi xotirasidagi obrazlari ruhiy material hisoblanadi. nutq tuzishda nomoyon bo’ladigan so’z shakllari, morfemalar, tovushlar moddiy materialdir. bunda til …

2 / 13

til jamoasidagi kishilar ongida tovush obrazlari sifatida saklanadigan va hamma vaqt haqiqatga aylanishga tayyor turgan so’z, fonema, turli lisoniy qoidalar, gaplarning modellari tilga tegishlidir. tilga oid narsalar chegaralangan miqdordadir. ularning soni turli tillarda turlicha bo’ladi. qaysi tilda til vositalari nisbatan ko’p bo’lsa, usha til boy til hisoblanadi. jamoa hayotining butun sohalarini o’zida qamragan til jamiyat taraqqiyoti bilan rivojlanib boradi. jamiyat extiyojiga javob bermay qolgan til elementlari iste`moldan chiqa boradi, ular urnida yangi ifoda vositalari paydo bo’ladi. tilda paydo bo’lgan tushunchalar dastlab ayrim shaxslar nutqida ko’rinadi, so’ng asta-sekinlik bilan butun jamoa ongiga singadi. uni hamma bir tushunib, talaffuz etadigan bo’lgach, u til ixtiyoriga o’tadi. aks holda alohida shaxsning nutqiga xos bo’lib qolaveradi. masalan: o’zbek tilida so’zlovchi ba`zi kishilar nutqida “dizayner” (biror yumushni bajaruvchi shaxs) so’zi uchramoqda. hali u butunlay o’zbek tilida gaplashuvchi kishilar ongiga singib ketgan emas. shunday ekan, u hali ayrim shaxslarning tiliga tegishlidir. uning o’zbek tiliga xos bo’lib qolish-qolmasligini …

3 / 13

arsalarni ma`lum vaqt bo’lagida bir- biriga qo’shadi, harakatga keltiradi. nutq so’z shakllari, erkin birikmalar, so’z tartibi va gaplardan tashkil topadi. nutq jarayoni tugab, fikr tinglovchiga etib borgach, nutq ham tugaydi. demak, so’z shakllari, erkin so’z birikmalari, so’z tartibi, gapning turli ko’rinishlari nutqnikidir. tildagi ifoda vositalari chegaralangan bo’lishiga qaramasdan nutq cheksizdir. til vositalari nutq ixtiyoriga o’tgach, ulardan cheksiz miqdorda gaplar tuzish mumkin. nutq jamoadagi yolg’iz kishi tomonidan yaratiladi va alohida shaxs va kishilarga qaratilgan bo’ladi. demak, nutq ijtimoiy hodisadir. u jamoadagi kishilarni birlashtirish, ma`lum maqsad sari yo’naltirish imkoniyatiga ega. jamiyat taraqqiyotida nutq belgilovchi o’rin tutadi. til madaniyati va nutq madaniyati. til madaniyati deyilganda ana shu tildagi ifoda vositalarining ongli aralashish natijasida hamma tushunadigan va qo’llay oladigan darajaga keltirilganligi, ma`lum davr uchun mosligi, ishlatilish qonun va qoidalari, me`yorlarining qay darajada aniq va mukammal ishlanganligi, sayqal topganligi tushuniladi. boshqacha aytganda, til madaniyati deganda, til birliklari va ular imkoniyatlari taraqqiyotining, ular o’rtasidagi munosabatlar hamda …

4 / 13

ni o’zlashtirgan va ularni o’z nutqi jarayoniga aylantirgan bo’lsa, o’sha shaxsning nutqi shu darajada madaniyatli bo’ladi. nutq yakka shaxs ijodi ekan, uning madaniyati ham shaxsning til imkoniyatlarini qanchalik o’zlashtirganligiga va ulardan nutq sharoitiga mos mohirona foydalana olishiga bog’liqdir. tilning lisoniy imkoniyatlarini egallash ikki bosqichdan: bilish va bu imkoniyatlarni chuqur o’zlashtirishdan iborat. til vositalarini bilish nutqni tinglaganda, ularning ma`nosi va vazifasini anglashda ko’rinadi, ya`ni tinglovchi tinglagan va o’qigan narsalarini tushunadi. bunday shaxs o’zgalar nutqini yaxshi tushunadi. ikkinchi bosqich til sistemasi taqdim etgan imkoniyatlarning katta qismini chuqur o’zlashtirishdan, ularni nutq tezkorligiga aylantirib olishidan iboratlir. bunga erishgan shaxsning nutq ravon, boy, obrazli, o’rinli bo’ladi. birinchi bosqichda anglab olingan nutq vositalari ustida doimiy mashq qilish, ularni xotirada saqlashga doimo e`tibor berish, bu imkoniyatlarni nutqiy tezkorlikka aylantiradi. nutq faoliyati. insonning nutqiy faoliyati 3 ko’rinishda amal qiladi. bular so’zlash, mutolaa va eshitish. so’zlash deyilganda so’zlovchining ma`lumoti, maslahat berishi, buyurishi , o’ziga noma`lum narsalar haqida so’rashi anglashiladi. …

5 / 13

shdan iborat. oddiy o’qiganda o’quvchi uchun yozma nutq mazmuni bilan tanishuvning o’zi maqsad qilib qo’yiladi. ilmiy o’qishda o’quvchi asarni tahlil qilishni, undan boshqa maqsad uchun foydalanishni, uning mazmunini qayta bayon qilish kabilarni maqsad qilib qo’yadi. o’qituvchining o’quvchilar bilan muloqoti va nutqiy faoliyati. kelajak avlodni tarbiyalashda o’qituvchi mas`ul hisoblanadi. uni kamol topishida o’qituvchining dunyoqarashi ongi, madaniyati, nutqi belgilovchi vositalar sanaladi. o’qituvchilik kasbi yuksak ma`naviyatni, insonparvarlikni, xohlaydi. o’quvchilarga ta`lim-tarbiya berishda muallimning nutqi katta rol` o’ynaydi. shuning uchun uning nutqi hamma vaqt g’oyaviy yuksak, ravon, yumshoq, dilkash bo’lishi lozim. nutqda va ishda subutsizlik o’qituvchi uchun noloyiqdir. har bir nutq bolalarning yosh xususiyatlarini, bilimi va tushunchasini nazarda tutib tuzilishi shart. shu bilan birga o’qituvchining nutqi yosh avlod ko’z oldida uni o’rab olgan moddiy va ma`naviy dunyoning yangi qirralarini ochib berishni maqsad qilib qo’yadi. o’qituvchining nutqi ta`lim va tarbiya berishning asosidir. o’qituvchining nutqi imkoni boricha sintaktik jihatdan sodda, jozibador, ta`sirchan tuzilishi lozim. har qanday bilim …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til me'yori, nutqiy muloqot, muomala va akt"

til va nutq mavzu: til me'yori, nutqiy muloqot, muomala va akt reja: 1. kirish 2. til va nutq, ularning farqli tomonlari. 3. nutqning turlari. 4. til madaniyati va nutq madaniyati 5. nutq faoliyati turlari 6. o’qituvchining o’quvchilar bilan muloqoti va nutqiy faoliyati. 7. til me’yori 8. nutqiy muloqot va akt 9. xulosa 10. foydalanilgan adabiyotlar kirish sotsiolingvistika - bu til va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganadigan soha. nutqiy muloqot, til me’yori, muomala va aktlar jamiyatdagi til va madaniyatning muhim jihatlari sifatida qaraladi. ushbu referatda til me’yorlari, nutqiy muloqotning turlari, muomala va aktlarning o‘zaro bog‘liqligi haqida so‘z yuritiladi. til va nutq bir - biriga bog’liq hodisalardir. til uchun nutq moddiy materialdir. shu material asosida nutq tashkil t...

This file contains 13 pages in DOCX format (29.9 KB). To download "til me'yori, nutqiy muloqot, muomala va akt", click the Telegram button on the left.

Tags: til me'yori, nutqiy muloqot, mu… DOCX 13 pages Free download Telegram