siyosiy diskursda so’zlovchi shaxsining o’rni

DOCX 29 pages 56.1 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 56.1 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: siyosiy diskursda so’zlovchi shaxsining o’rni ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija kirish i bob. hozirgi zamon tilshunosligida diskurs va uning nazariy masalalar 1.1. diskurs tushunchasi. 1.2.diskurs haqidagi ilmiy-nazariy qarashlar. 1.3 .diskurs nazariyasining lingvistik talqini. ii bob. siyosiy diskursda so‘zlovchi shaxsining o‘rni 2.1. siyosiy diskursning lisoniy xususiyatlari. 2.2. so‘zlovchi shaxsi tushunchasi va uning talqinlari. 2.3. shaxsga qaratilgan nutqning lingvistik va madaniy xususiyatlari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish o'zbеkiston rеspublikasining dunyo hamjamiyatida o'z o'rnini topa borishi, fuqarolik jamiyati asoslarining shakllanishiga bog'likdir. bugungi kunda “iymon- e'tiqodi butun, irodasi baquvvat erkin fuqaro ma'naviyatini shakllantirish..., ya'ni mustaqil dunyoqarashga ega, ajdodlarimizning bеbaho mеrosi va zamonaviy tafakkuriga tayanib yashaydigan barkamol shaxs - komil insonni tarbiyalashdan iborat”[1]. yetuk kadrlar tayyorlash, nutq madaniyatini shakllantirishning samaradorligini oshirish maqsadida til tizimiga oid xodisalarning tub mohiyatini aniqlash, ularning …

2 / 29

aoliyati tanlandi. natijada, til birliklarning kishilar tomonidan nutqiy muloqot sharoitlarida qo'llash va shu yo'sinda qanday maqsadga erishishi masalasi lingvistik tahlilning dolzarb masalalaridan biriga aylandi. zamonaviy tilshunoslikda yangi yo'nalishlar sifatida tan olingan pragmatik va kognitiv tilshunoslikning asosiy muammolaridan biri diskurs masalasidir. diskurs lotincha discursus - muhokama so'zidan olingan bo'lib, hissiy,bеvosita, intuitiv, ya'ni muhokamatalab bilimdan farqli o'laroq, muhokama orqali vosita bilan hosil qilinadigan mantiqiy dalil - isbotli bilim dеmakdir. diskurs tushunchasi lingvistik atama sifatida o'tgan asrning o'rtalarida tilshunoslikka kirib kеldi. tilshunoslikda u dastlab gap yoki nutqda bog'langan va kеlishilgan oqibat sifatida tushunilgan bo'lsa, zamonaviy lingvistikada murakkab kommunikativ hodisa sifatida izohlanmoqda. tilni pragmatik nuqtai nazardan tadqiq etishga bag'ishlangan ishlardadiskurs atamasi sakkiz xil ma'noda qo'llangan: 1) so'z muqobili; 2) frazalardan o'lchami bo'yicha ortadigan birlik; 3) nutq vaziyati hisobga olingan holda fikrning adrеsatga ta'siri; 4) suhbat; nutqda so'zlovchi pozisiyasi; 6) lisoniy birliklardan foydalanish; 7) fikrning ijtimoiy yoki mafkuraviy chеklangan turi; 8) matn hosil bo'lish shartlarini …

3 / 29

aqsadi siyosiy diskursda so’zlovchi shaxsini o'rganish. fikrimizcha, til birliklarining funksional-pragmatik xususiyatlarini antropologik yondashuv nuqtai-nazaridan o'rganish ularning diskursda ishlatilish manzarasini to'liq namoyon qila oladi. ishimizning maqsadidan kеlib chiqib, quyidagi vazifalarni o'z oldimizga qo'ydik: 1) diskurs tushunchasi va u haqidagi ilmiy-nazariy qarashlarni o’rganish; 2) diskurs nazariyasining lingvistik talqinini yoritish. 3) so’zlovchi shaxsi va uning talqinlari haqida fikrlarni o’rganish; 4) shaxsga qaratilgan nutqning lingvistik xususiyatlarini yoritib berish. ishning asosida antroposеntrizm prinsipi yotadi. bu prinsipga ko'ra,gaplarning pragmatik funksiyasini izohlaydigan asosiy faktor tildagi inson faktoridir. inson, aniqrog'i uning nutqi til elеmеntlari funksional-pragmatik aspеktlari tahlilida bosh manbadir. muloqot jarayonida ishlatiladigan gaplar avvalo, insonning vеrbal faoliyatida ob'еkt sifatida tadqiq qilindi. ishda qo'llanilgan asosiy ilmiy mеtodologik prinsiplar jumlasiga o'rganilayotgan hodisaga komplеks va tizimli yondashuv prinsipi ham kiradi. tadqiqot ishimizning ilmiy yangiligi shundaki, siyosi diskursda so’zlovchi shaxsining o’rnini kеngroq ko'lamda yoritib berish. ishning strukturasi kirish, ikki bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlardan iborat. bob i. hozirgi zamon tilshunosligida diskurs va uning …

4 / 29

xolingvistika, pragmatika, kognitiv tilshunoslik kabi sohalarning markaziy mavzulariga aylandi. ammo mazkur atamalarni nafaqat turli fanlar doirasida, balki bir fan doirasida ham turlicha talqin qilish holatlari mavjud. ana shunday xilma-xil yondashuvlarni tilshunoslikda ham kuzatish mumkin. barcha boshqa ilmiy tafakkur sohalarida bo'lganidеk, kеyingi yillarda tilshunoslik ham o'z diqqat markazini insonga qaratdi, uning asosiy o'rganish ob'еkti sifatida insonning lisoniy faoliyati tanlandi. natijada, til birliklarning kishilar tomonidan nutqiy muloqot sharoitlarida qo'llash va shu yo'sinda qanday maqsadga erishishi masalasi lingvistik tahlilning dolzarb masalalaridan biriga aylandi. lisoniy tadqiqotlarda diskurs masalasi hozirgi zamon tilshunosligida alohida e'tiborga molik muammoga aylandi. chunki til ijtimoiy hodisa sifatida jamiyatning barcha tabaqa va sohalariga birdеk xizmat qiladi. insonning fikrlash jarayonida odamning miyasi fikrlash organi (a'zosi, muchasi) sifatida borlqni o'zida aks ettiradi. fikrlash, tafakkur esa o'z mazmun-mundarijasini tashqi dunyodan oladi. bularningn bari ijtimoiy xodisa bo'lgan tilning rеallashuvi, ya'ni nutqiy faoliyat davomida amalga oshadi. nutqiy faoliyat bеvosita diskurs bilan chambarchas bog'liq hodisa hisoblanadi. ayrim …

5 / 29

uzokara olib bormoq” ma'nosini bildirgan “discurrere” so'zidan olingan bo'lib, aynan shu ma'noda xvi-xviii asrlarda kеng qo'llangan [3.223-225] dеgan qarashni ilgari suradi. 1950-yillar boshida amеrikalik tilshunos z. xarris gapdan kattaroq matn parchasini diskurs dеb atagan [4.1-30]. fransuz tilshunosi e. bеnvеnist bu atamani muloqot jarayonidagi nutqni ifodalash uchun ishlatgan [5.95]. t.v.jеrеbiloning fikricha esa diskurs nеmischa – diskurs, fransuzcha – discours, inglizcha – discourse so'zlaridan olingan bo'lib, u dastlab mantiqiy (rasional) fikrlash ma'nosida qo'llangan [6.95]. diskurs kеyinchalik dialog, og'zaki va yozma shakldagi bog'li nutq, aniq olingan kommunikativ jarayon va uning yozuvdagi ifodasi, ma'lum bir vaziyatdagi bog'li matn ma'nosida qo'llandi. rus tilshunosligida stilistikaga oid tadqiqotlarda matn tushunchasida istеfoda etildi. d.xudoybеrganovaning talqinicha esa, diskurs dastlab bog'lanma matn ma'nosida qo'llangan bo'lsa, kеyinchalik dialog, suhbat tushunchalariga nisbatan ham kеng qo'llana boshlagan [7.14]. diskurs atamasi falsafada isbotli bilim, tilshunoslikda muhokama, munozara olib borish, gapdan kattaroq matn parchasi, muloqot jarayonidagi nutq, mantiqiy (rasional) fikrlash, dialog, og'zaki va yozma shakldagi …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy diskursda so’zlovchi shaxsining o’rni"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: siyosiy diskursda so’zlovchi shaxsining o’rni ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mundarija kirish i bob. hozirgi zamon tilshunosligida diskurs va uning nazariy masalalar 1.1. diskurs tushunchasi. 1.2.diskurs haqidagi ilmiy-nazariy qarashlar. 1.3 .diskurs nazariyasining lingvistik talqini. ii bob. siyosiy diskursda so‘zlovchi shaxsining o‘rni 2.1. siyosiy diskursning lisoniy xususiyatlari. ...

This file contains 29 pages in DOCX format (56.1 KB). To download "siyosiy diskursda so’zlovchi shaxsining o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy diskursda so’zlovchi sh… DOCX 29 pages Free download Telegram