harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism

PPTX 17 стр. 783,8 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 783,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism kuchlar jismning shaklini ham o‘zgartirishi mumkin qog‘ozni buklaganda unga kuch bilan ta’sir qilamiz. bunda qog‘ozning shakli o‘zgaradi. kuchlar ta’sirida jism shaklining o‘zgarishiga doir qanday misollarni bilasiz? kuch ta’sirida jism shaklining o‘zgarishiga quyidagi misollarni keltirish mumkin: shisha yoki plastilin bosilganda yoki tortilganda deformatsiyalanishi – ular egiluvchan bo‘lib, kuch ta’sirida shaklini o‘zgartiradi. shina yoki to‘pga havo bosilganda – havoning bosimi natijasida ularning hajmi o‘zgaradi. metall simni bukish yoki egish – kuch ta’sirida simning shakli o‘zgaradi. prujina siqilganda yoki cho‘zilganda – elastik jism bo‘lgani uchun o‘z shaklini o‘zgartiradi. gilam yoki matoni bukish yoki siqish – jismning shakli vaqtincha o‘zgaradi. mashina g‘ildiragi bosilganda yoki yuk ortilganda – g‘ildirakning pastki qismi yassilanadi. shishaga kuch bilan urilganda yoriq yoki sinish – bu kuchning haddan tashqari katta bo‘lishi natijasida bo‘ladi. bola skeytbordni oldinga siljitishi uchun kuchlar ta’siridan foydalanadi. u skeytbordni harakatga keltirish uchun bir oyog‘i …

2 / 17

itatsiya) – hamma jismlar yerga tortiladi (masalan, osmondagi olma daraxtdan uzilib tushadi). ishqalanish kuchi – avtomobil g‘ildiraklari yo‘l bilan ishqalanadi, yurish paytida oyoqlarimiz yerga ishqalanadi. egilish va siqilish kuchi – odam rezina sharni siqsa, shakli o‘zgaradi; stolga qo‘yilgan og‘ir buyum unga bosim qiladi. bosim kuchi – shamol daraxt shoxlarini egadi, suv quvurlarga bosim qiladi. ta’sir va aks ta’sir kuchlari (nyutonning uchinchi qonuni) – stolga qo‘yilgan kitob stolga bosim qiladi, stol ham unga teskari yo‘nalishda ta’sir ko‘rsatadi. aerodinamik kuchlar – samolyot qanotlari havoga qarshi turib, lift kuchi hosil qiladi. suvga botirilgan jismga suvning ko‘tarish kuchi ta’sir qilishini bilasiz. bu kuch jismning cho‘kmasligiga yordam beradi. suvning ko‘tarish kuchi jism og‘irligidan katta bo‘lsa, jism suvga qisman botgan holda suzadi. agar suvning ko‘tarish kuchi jism og‘irligidan kichik bo‘lsa, jism cho‘kadi. ular teng bo‘lsa, jism suyuqlik ichida istalgan nuqtada muvozanatda qoladi. jism kattaroq massaga ega bo‘lsa, uning og‘irligi ham katta bo‘ladi. bir xil o‘lcham va …

3 / 17

a ta’sir qiluvchi arximed kuchi bir xil bo‘ladi. arximed qonuni fa=psuvvg bu yerda ρ(suv) – suv zichligi, v – suyuqlikka botgan qismi hajmi, g – erkin tushish tezlanishi. natijaviy kuch farqi (botish yoki suzish): yog‘ochning zichligi suv zichligidan kam bo‘lgani uchun u suvda suzadi. temirning zichligi suv zichligidan katta bo‘lgani uchun u cho‘kadi. natijaviy kuch: yog‘och shar: arximed kuchi og‘irlik kuchidan katta → suzadi. temir shar: og‘irlik kuchi arximed kuchidan katta → cho‘kadi. xulosa: ikkala sharga bir xil arximed kuchi ta’sir qiladi. temir sharga ta’sir qiluvchi og‘irlik kuchi yog‘och sharga nisbatan kattaroq bo‘lib, u suv tubiga cho‘kadi. yog‘och sharning og‘irlik kuchi kamroq bo‘lgani uchun arximed kuchi uni suv yuzasida ushlab turadi. 2 ta stakanda bir hil xajmda suv bor. 1-chisiga yogoch shar, ikkinchisiga temir shar solindi. ikkala sharga ta’sir qiluvchi kuchlarning farqi nimada? og‘zi berk va ichi bo‘sh plastmassa idish suvga tushirilganda u suv sirtida suzadi. idishga ozroq suv solib, …

4 / 17

i to‘rtburchak shakliga keltiring. uni suvli idishga tashlang. nimani kuzatdingiz? 2. endi plastilinni kosacha shakliga keltiring. uni yana idishdagi suvga soling. nimani kuzatdingiz? 3. daftaringizga plastilinning qaysi shaklda suzishi, qaysi shaklda esa cho‘kishini ifodalovchi rasmlar chizing. o‘zingiz o‘rgangan turli kuchlarni yodga oling. kuchlarni guruhlarga ajratuvchi va ularning kattaligini belgilovchi kalit-aniqlagich tuzing. bunda quyidagi savollarni e’tiborga oling. • bu kuch qayerda namoyon bo‘ladi? • u faqat ma’lum turdagi moddalarga ta’sir qiladimi? • qaysi yo‘nalishda ta’sir qiladi? • u jismni harakatdan to‘xtatishi yoki harakatlantirishi mumkinmi? • u jism harakatini sekinlashtiradimi? doimiy tezlikda harakatlanayotgan jismga qanday kuchlar ta’sir qilishini tushuntiring doimiy tezlikda harakatlanayotgan jismga ta’sir qiluvchi kuchlarni tushunish uchun nyutonning birinchi qonunini esga olish kerak: agar jismlarga ta’sir etuvchi tashqi kuchlar nolga teng bo‘lsa yoki ularning ta’siri natijasida natijaviy kuch nol bo‘lsa, jism tinch holatda qoladi yoki to‘g‘ri chiziqli tekis harakatini davom ettiradi. doimiy tezlikda harakatlanayotgan jismga qanday kuchlar ta’sir qiladi? og‘irlik kuchi …

5 / 17

kis yo‘lda doimiy tezlikda harakatlanmoqda motor tortish kuchi → oldinga yo‘nalgan. ishqalanish va havo qarshilik kuchi → orqaga yo‘nalgan. og‘irlik kuchi → pastga yo‘nalgan. yerning reaksiya kuchi → yuqoriga yo‘nalgan. natijaviy kuch nol bo‘lgani uchun tezlik o‘zgarmaydi. parashyutchi havoda doimiy tezlik bilan tushmoqda og‘irlik kuchi → pastga yo‘nalgan. havo qarshilik kuchi → yuqoriga yo‘nalgan. bu ikki kuch bir-birini muvozanatlaydi, natijada parashyutchi doimiy tezlik bilan tushadi. xulosa: doimiy tezlikda harakatlanayotgan jismga ta’sir qiluvchi barcha kuchlar muvozanatda bo‘ladi, ya’ni natijaviy kuch nol bo‘ladi. shuning uchun jism tezlashmaydi yoki sekinlashmaydi, balki o‘zgarmas tezlikda harakatni davom ettiradi. gravitatsiya kuchi jismlarni yer markazi tomon tortadigan kuch kilogramm - massaning o‘lchov birligi nyuton - kuchning o‘lchov birligi qarshilik kuchi jism harakatiga qarama-qarshi yo‘nalishda ta’sir qiluvchi kuch tortish kuchi - jismni oldinga harakatlantiruvchi kuch topshiriqlar 1. mazvuni o`qish 2. ilmiy atamalarni yozish 3. ma’lumotlarni yozish image2.png image3.png image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.png image8.png image9.png image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism"

harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism kuchlar jismning shaklini ham o‘zgartirishi mumkin qog‘ozni buklaganda unga kuch bilan ta’sir qilamiz. bunda qog‘ozning shakli o‘zgaradi. kuchlar ta’sirida jism shaklining o‘zgarishiga doir qanday misollarni bilasiz? kuch ta’sirida jism shaklining o‘zgarishiga quyidagi misollarni keltirish mumkin: shisha yoki plastilin bosilganda yoki tortilganda deformatsiyalanishi – ular egiluvchan bo‘lib, kuch ta’sirida shaklini o‘zgartiradi. shina yoki to‘pga havo bosilganda – havoning bosimi natijasida ularning hajmi o‘zgaradi. metall simni bukish yoki egish – kuch ta’sirida simning shakli o‘zgaradi. prujina siqilganda yoki cho‘zilganda – elastik jism bo‘lgani uchun o‘z shaklini o‘zgarti...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (783,8 КБ). Чтобы скачать "harakatlanayotgan jismlarga ta'sir etuvchi kuchlar 3-qism", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: harakatlanayotgan jismlarga ta'… PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram