metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi

DOCX 28 pages 68,2 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 68,2 KB

Fayl turi DOCX

Pages 28

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mavzu: metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi reja: kirish. asosiy qism 1. metonimiya usuli bilan ma’no ko‘chishi. 2. metonimiya, lingvistik ijod namunasi. xulosa. foydalanilgan adaboyotlar kirish mavzuning dolzarbligi. til bevosita ajdodlardan avlodlarga o’tib kelayotgan ma’naviy meros, bebaho boylik hisoblanadi.shuning uchun prezidentimiz i.a.karimov “uni boyitish,asrab-avaylash, nufuzini yanada oshirish uchun doimo izlanishlar,tadqiqotlar olib borish zarur” ligini ta’kidlab o’tgan.1 ma’lumki, leksema – tilning asosiy birligi sifatida bizni qurshab turgan olam unsurlarini nomlash uchun xizmat qiladi. leksema nomlash vazifasi bilan chegaralanib qolmasdan, olam haqidagi bilimlarimizni kelajak avlodlarga yetkazish, anglash, tinglovchiga ta’sir etish kabi vazifalarni ham bajaradi. bu esa so‘zning naqadar serqirra hodisa ekanligidan dalolat beradi. so‘zlar dastlab paydo bo‘lganda biror bir predmet, harakat, holat yoki miqdor haqidagi tushunchalarni ifodalash uchun paydo …

2 / 28

adqiq etish mavzuning dolzarbligini belgilaydi. metonimiya ham nom ko‘chishi bilan yangi ma’no hosil bo‘lishiga olib keluvchi hodisalarning asosiylaridan hisoblanadi. shu sababli bu hodisa ham nom ko‘chishi yo‘li bilan yangi ma’no hosil bo‘lishi haqida gap borgan ishlarning hammasida qayd etiladi. metonimiya — narsa-predmetlar, belgilar, harakatlar o‘rtasidagi aloqadorlikka (bog‘liqlikka) ko‘ra nom ko‘chishidir. ob’yektiv borliqdagi ayrim narsa-predmetlar, belgilar, shuningdek, harakatlar o‘rtasida ma’lum umumiylik, aloqa (bog‘lanish) bo‘ladi. ana shuning ta’sirida biror narsa, belgi yoki harakatning nomi u bilan aloqasi (umumiyligi) bo‘lgan boshqa narsa, belgi, harakatni ifodalash uchun ham qo‘llanadi, unga ham nom bo‘lib ko‘chadi. 1 badiiy asar tilida har bir trop yoki ko‘chimning o‘ziga xos va mos o‘rni hamda ma’no jilosi bo‘lgani kabi, poetik nutqda, metonimiya ham estetik kategoriyalardan biri sifatida o‘ziga xos o‘rin tutadi. poeziyada, umuman, poetik asarlarda u ifoda ta’sirchanligini oshiribgina qolmay, balki poetik asarning ruhiyatini, tabiiy olami va ohangdorligiga, ya’ni ritmiga mos ifodaning yaratilishida asosiy omil bo‘la oladi. ushbu tasvir vositasi …

3 / 28

ri bilan solishtiriladi", ya’niki metafora o‘xshashlikni metonimiya esa bog‘liqlikni nazarda tutadi. shu kabi bog‘liqlik asosida (nom ko‘chishini esa turlicha bo‘lishi) turli xildagi, rang- barang nom ko‘chishlarining guvohi bo‘lamiz: biron bir predmet yoki voqea hodisa ichidagi narsaning yoki voqeahodisaning nomi anglashilayotgan predmetga o‘tkazilali. muayyan bir harakat yoki ushbu harakat natijasi shu harakatni bajaruvchi qurol nomi bilan almashtiriladi. biror bir narsani u yasalgan material (buyum. mato) bilan almashtirish. muayyan bir joy, hudud, mamlakat, davlatda yashovchi kishilar ma’nosi, shu yerga (shahar, qishloq...) mamlakat yoki davlatga ko‘chiriladi. konkret tushuncha nomi o‘rnida mavhum ot qo‘llanishi va aksincha abstrakt tushuncha nomi qo‘llanishi kuzatiladi. 1. metonimiya usuli bilan ma’no ko‘chishi metonimiya grekcha soʻz boʻlib boshqacha nom berish degan maʼnoni bildiradi. metonimiya ham soʻzlarning koʻchma maʼnosiga asoslanadi. maʼno koʻchishi aloqadorlik asosida boʻladi, yaʼni bir – biriga aloqador boʻlgan narsa hodisalarning nomi ikkinchisiga koʻchadi: navoiyni oldim qoʻoimga (asar).bir laganni tushirdim (palov). qoʻlda poʻlat shirqillar (qilich). majlisga butun qishloq keldi …

4 / 28

a qoʻllangan: “yoʼlda tosh yotibdi” keyinchalik qattiqlik maʼnosini faollashtirib, tosh bagʻir, bagʻritosh birikmalarida bagʻirning sifatlovchisi vazifasida koʻchma maʼnoda qoʻllanila boshlangan. yoki “koʻz” soʻzi dastlab faqat tirik organizmning qavariq shaklga ega boʻlgan koʻrish aʼzosi maʼnosida qoʻllangan boʻlsa, keyinchalik qabariqlik maʼnosini faollashtirish asosida “daraxtning koʻzi”, yorugʻlik bilan taʼminlash maʼnosini faollashtirish orqali “derazaning koʻzi” maʼnolarida qoʻllanila boshlandi. nutq jarayonida ikki va undan ortiq maʼnoda qoʻllaniluvchi soʻzlarga koʻp maʼnoli soʻzlar yoki polisemiya deyiladi. polisemiya yunoncha poli —koʻp, semia — maʼno soʻzlaridan olingan boʻlib, koʻp maʼnoli demakdir. polisemiya monosemiya (yunoncha mono bir, semia maʼno)ga zidlanadi. koʻp maʼnoli soʻzlarda maʼno qanchalik koʻp boʻlsa ham, lekin u bir soʻz hisoblanaveradi. shuning uchun ham koʻp maʼnoli soʻzlarda maʼnolardan biri toʻgʻri maʼno (yoki oʻz maʼno), qolganlari esa koʻchma maʼno boʻladi. koʻchma maʼnolar nutq tarkibida boshqa soʻzlar bilan bogʻlanganda namoyon boʻladi, nutq tarkibidan ajratilganda esa toʻgʻri maʼnosi asosiy maʼno boʻlib qoladi. masalan, tosh soʻzi nutq qurshovidan ajratib olinsa, qattiq jism …

5 / 28

urli soʻz oʻyinlarini yuzaga keltiradi. bunday paytlarda soʻzning toʻgʻri va koʻchma maʼnosi toʻqnashtiriladi, natijada kutilmagan yangi maʼno hosil boʻladi. soʻzlarning ana shu nozik maʼno ottenkalari badiiy adabiyotda muhim tasviriy vosita sifatida keng qoʻllaniladi. koʻchimlar koʻproq ogʻzaki nutq uchun xarakterli hodisadir. ulardan zoʻrmazoʻraki foydalanib boʻlmaydi, nutqni buzishi mumkin. ularga yozuvchi yoki notiq zarurat tugʻilgandagina murojaat qilishi lozim. aks holda ular badiiy asar qimmatini oshirish oʻrniga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. metaforada bir-birilariga oʻxshash predmat va ularning belgilari koʻchirilsa, metonimiyada bu ikki predmet tashqi koʻrinish yoki ichki xususiyatlari bilan birbiriga qandaydir aloqasi boʻlsa ham, ammo umuman bir-biridan farq qiluvchi predmatlar belgilari solishtiriladi. masalan: ra‟no anvarga xat yozib yuboradi va gapning qolganini fuzuliydan oʻqirsiz, deydi. (a. qodiriy. mehrobdan chayon). bunda muallifning nomi uning asari oʻrniga koʻchgan nomi bilan qoʻllanadi. yoki “darsdan soʻng a. qodiriyni olish uchun doʻstimning uyiga bordim gapida ham asar muallif nomi bilan qoʻllanganligini koʻrishimiz mumkin. metonimiyada ikki predmet tashqi koʻrinishi yoki …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “______________________________________________” universiteti “_______________________________________________” fakultet “____________________________________” kafedrasi “____________________________________” yo’nalishi “_____________________________” fanidan kurs ishi mavzu: metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi ilmiy rahbar: “_________________________” bajardi: “_________________________” o’quv yili -20__ mavzu: metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi reja: kirish. asosiy qism 1. metonimiya usuli bilan ma’no ko‘chishi. 2. metonimiya, lingvistik ijod namunasi. xulosa. foydalanilgan adaboyotlar kirish mavzuning dolzarbligi. til bevosita ajdodlardan avlodlarga o’tib kelayotgan ma’naviy meros, bebaho boylik hisobla...

This file contains 28 pages in DOCX format (68,2 KB). To download "metonimiya xodisasiga ilmiy munosabat ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: metonimiya xodisasiga ilmiy mun… DOCX 28 pages Free download Telegram