plastik deformatsiya va uning turlari

PPTX 15 pages 74.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.3 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

plastik deformatsiya va uning turlari. i.a.karimov nomidagi tdtu qo‘qon filiali elektronika va elektr texnikasi fakulteti 3.20 myamt guruhi talabasi saydaliyev ilhomjonning ,,mustahkamlish va plastiklarning fizik asoslari” fanidan ,, plastik deformatsiya va uning turlari ” mavzusidan mustaqil ishi topshirdi: saydaliyev. i qabul qildi: otaqo’ziyev. a plastik deformatsiya va uning turlari. o‘qituvchi; otaqo‘ziyev. a reja: plastiklik deformatsiya va uning turlari deformatsiya plastiklik (qadimgi yunoncha: plastikos — „ishlovga moyillik“) — tashqi kuch yoki zoʻrikish (kuchlanish) taʼsirida qattiq jismlarning oʻlchamlari va shakli dastlabki holiga qaytmaydigan boʻlib oʻzgarish (plastik deformatsiyalanish) xossasi. materiallarga bosim bilan ishlov berish (bolgʻalash, presslash va boshqalar) imkonini belgilaydi. tashqi kuch taʼsirida kristall panjara atomlari orasidagi oʻzaro taʼsir kuchlari oʻzgaradi (deformatsiyalanadi). plastik deformatsiyalanishda panjara atomlari bir-biriga nisbatan koʻchadi, oqibatda kristall qatlamlarning bir-biriga nisbatan siljishi, kristall panjara buzilishi, issiqiik harakati tufayli jism atom tuzilishining oʻzgarishi kuzatiladi. jismning moʻrtligi, plastikligi sharoitga bogʻliq. maʼlum bir sharoitda (mas, yuqori temperaturada) uning bunday xossalari butunlay yoʻqoladi. metallarning …

2 / 15

ir zonasida yuz berayotgan boʻlsa, bu zonaning chegarasi butun tekislikka yoyiladi. sirpanishning yoyish chegarasi dislokatsiya chizigʻi yoki dislokatsiya deyiladi. kraudion plastiklik kristalddagi zich joylashgan atom katorlari boʻylab atomlar quyuqlanmasi (kraudinlar) hosil boʻlishiga asoslangan. kristall sirtiga tig botirilsa, atomlar shu sohadan uzoqlashadi, natijada tigʻ botirilayotgan sirtdan maʼlum masofada atom konsentratsiyasi oshadi — kristallda tugunlararo atomlar hosil boʻladi. kraudion plastiklik: i — tigʻ botirilguncha; ii — tigʻ botirilganda atomlar kuyuklanmasi hosil boʻladi; iii — shaklning uzil-kesil oʻzgarishi. kristallda tugunlararo atomlar hosil boʻladi. plastiklikni baʼzi jismlarda eʼtiborga olmaslik mumkin, bunday jismlar mutlaq elastik (qayishqoq) jismlar hisoblanadi. har bir jismning xossalari plastiklik boʻyicha guruhlarga ajratib oʻrganiladi. masalan, kristallar, polikristallar, monokristallar, amorf jismlar plastikligi va boshqa jismlarning qovushqokdigi ham ularning plastikligini belgilaydi. tutash muhitlar mexanikasida jismlar bir jinsli, uzluksiz deb faraz qilinadi, mas, kristall panjara atomlari orasidagi masofa hisobga olinmaydi. plastiklik materiallarning buzilmasdan katta qoldiq deformatsiya (plastik deformatsiya) hrsil qilishidir. materiallarning plastiklikligi ularning choʻzilgandagi uzayishiga …

3 / 15

ni kuzatish mumkin. tashki kuch taʼsiri toʻxtagandan keyin deformatsiya yoʻqolsa (jism oʻz holiga qaytsa) elastik deformatsiya, saqlansa (jism oʻz holiga qaytmasa) plastik deformatsiya yuz beradi. elastiklik va plastiklik nazariyasida qattiq jism deformatsiyasiga oid harakat va kuchlanish oʻrganiladi. elastik deformatsiyalanuvchi qattiq jism yoʻq, har qanday qattiq jism tashqi kuch taʼsirida plastik deformatsiyalanadi. plastik deformatsiya temperatura, tashki kuch va deformatsiya tezligiga bogʻliq. tashki kuch maʼlum vaqt davomida bir xil taʼsir qilib tursa, deformatsiya vaqt oʻtgan sari oʻzgara boradi; bu hodisaga yoyiluvchanlik deyiladi. temperatura koʻtarilishi bilan yoyiluvchanlik ortadi. tashki kuch ortib borgandagi deformatsiya aktiv (faol), tashki kuch kamayib borgandagi deformatsiya passiv (sust) deformatsiya deyiladi. deformatsiyaning choʻzilish, siqilish, egilish, buralish xillari mavjud. mutlaq deformatsiyaning jism boshlangʻich oʻlchami (shakli)ga nisbati nisbiy deformatsiya deyiladi. deformatsiyaqonunlari materiallar qarshiligi, puxtaligi, inshootlar mustahkamligi va h.k.ni hisoblashda tatbiq qilinadi. siqilish va siqilish deformatsiyalari. agar bir uchida mahkamlangan bir xil tayoqqa kuch qo'llanilsa f uning o'qi bo'ylab novdadan uzoqda joylashgan bo'lsa, …

4 / 15

t yoki yog'och o'lchagichni qo'lingiz yoki boshqa kuch bilan egish oson. gravitatsiya yoki yuk ta'sirida gorizontal ravishda joylashgan nurlar va novdalar - ular egilish deformatsiyasiga duchor bo'ladi. bükme deformatsiyasini bir xil bo'lmagan kuchlanish va siqilish deformatsiyasiga kamaytirish mumkin. haqiqatan ham, konveks tomonda (4-rasm) material kuchlanishga, konkav tomonda esa siqilishga duchor bo'ladi. bundan tashqari, ko'rib chiqilayotgan qatlam o'rta qatlamga qanchalik yaqin bo'lsa kn, kuchlanish va siqilish qanchalik kichik bo'ladi. qatlam kn, kuchlanish yoki siqilish ostida bo'lmagan, neytral deb ataladi. foydalanilgan saytlar: https://uz.wikipedia.org/wiki/plastiklik https://uz.wikipedia.org/wiki/deformatsiya https://fayllar.org/deformatsiya-va-uning-turlari.html https://www.google.com/search?q=plastik+deformatsiya+va+uning+turlari&rlz=1c1ggrv_enuz1023uz1023&oq=plastik+deformatsiya+va+uning+turlari&aqs=chrome..69i57.2364j0j15&sourceid=chrome&ie=utf-8 etiboringiz uchun rahmat.

5 / 15

plastik deformatsiya va uning turlari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "plastik deformatsiya va uning turlari"

plastik deformatsiya va uning turlari. i.a.karimov nomidagi tdtu qo‘qon filiali elektronika va elektr texnikasi fakulteti 3.20 myamt guruhi talabasi saydaliyev ilhomjonning ,,mustahkamlish va plastiklarning fizik asoslari” fanidan ,, plastik deformatsiya va uning turlari ” mavzusidan mustaqil ishi topshirdi: saydaliyev. i qabul qildi: otaqo’ziyev. a plastik deformatsiya va uning turlari. o‘qituvchi; otaqo‘ziyev. a reja: plastiklik deformatsiya va uning turlari deformatsiya plastiklik (qadimgi yunoncha: plastikos — „ishlovga moyillik“) — tashqi kuch yoki zoʻrikish (kuchlanish) taʼsirida qattiq jismlarning oʻlchamlari va shakli dastlabki holiga qaytmaydigan boʻlib oʻzgarish (plastik deformatsiyalanish) xossasi. materiallarga bosim bilan ishlov berish (bolgʻalash, presslash va boshqalar) imko...

This file contains 15 pages in PPTX format (74.3 KB). To download "plastik deformatsiya va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: plastik deformatsiya va uning t… PPTX 15 pages Free download Telegram