parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari

PPTX 37 pages 220.1 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 220.1 KB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

слайд 1 mavzu: parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari. reja: 1. parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari. 2. parazitlar keltirib chiqaradigan kasalliklar. ba’zi erkin yashovchi organizmlar turli tasodiflarga ko‘ra boshqa organizmlarga tushib qolib, yashab ketish hodisasiga fakultativ parazitizm deyiladi. fakultativ parazitizm parazitlarni kelib chiqishini o‘rganishda muhimdir. k.i. skryabin tajribalarida shaxtyorlarni kaproanaliz qilish natijasida, ulardan erkin yashovchi nematodalar (rhabditis) ni topgan. nematodalarning rhabditis avlodida ana shu xususiyatlar mavjud. natijada, shu xususiyati ularni erkin formalarini (rhabditis) odam parazitiga aylanish imkonini beradi. demak, parazitlar fakultativ yo‘l bilan ham paydo bo‘ladi. kamdan-kam hollarda soxta parazitizm ham uchrab turadi. bunda ayrim organizmlar evolyutsion taraqqiyot davrida moslashmagan ikkinchi organizm tanasiga tasodifan tushib qoladi. lekin bu organizm tanasida yashay olmaydi (masalan, yomg‘ir chuvalchangi umurtqali hayvonlarning ichagidan chiqishi mumkin), turli pashsha, chivinlarning lichinka yoki tuxumlari oziqa orqali odam organizmiga tushib qolsa, turli kasallik belgilarini keltirib chiqaradi (ich ketishi, ko‘ngil aynishi, qayt qilish va hokazo). chuchuk suvda yashaydigan zuluklar mayda suv …

2 / 37

sa voyaga yetgan davrida parazitlik qiladi. masalan: nematodalardan-strongilidalar. doimiy parazitizmda parazit tashqi muhitga chiqmaydi. rivojlanishning hamma bosqichlarini xo‘jayin tanasida o‘tkazadi. (bitlar, junxo‘rlar, parxo‘rlar, qichima kanalari va boshqalar). shuningdek, obligat hamda fakultativ xo‘jayinlar ham uchraydi. rivojlanishi uchun qulay sharoit bo‘lgan organizm parazitning obligat yoki haqiqiy xo‘jayini hisoblanadi. jigar qurtining haqiqiy xo‘jayini qo‘y, aksincha parazitning rivojlanishi uchun qulay sharoit yetarli bo‘lmagan organizm fakultativ xo‘jayin deyiladi. (o‘rdaklarda drepanidoteniylar). ayrim hollarda giperparazitizm (o‘ta parazitlik) uchraydi. bunda bir parazit ikkinchi parazitning tanasida yashaydi. masalan, ayrim bir hujayrali hayvonlar apikomplekslar (sporalilar) dan nozemalar toksakara degan nematodaning jinsiy organlarida yoki tasmasimon chuvalchanglardan-moniyeziylarning tanasida parazitlik qiladi. parazitning jinsiy voyaga yetgan davri yashab, uning jinsiy yo‘l bilan ko‘payadigan davri kechadigan hayvon organizmi asosiy xo‘jayin hisoblanadi. masalan, exinokokkning asosiy xo‘jayinlari-itlar, bo‘rilar, tulkilar, mushuklar va boshqa go‘shtxo‘rlar, ya’ni yirtqich hayvonlardir, qoramol va cho‘chqa tasmasimon chuvalchanglarining asosiy xo‘jayini odam, toksoplazmaning asosiy xo‘jayini mushuklar hisoblanadi. oraliq xo‘jayinlarda parazitlarning tuxum va lichinkalik davrlari rivojlanadi. …

3 / 37

vuar xo‘jayinlar parazitning rivojlanishida doimo ishtirok etishi shart emas. lekin rezervuar xo‘jayinlar parazitning ma’lum bir rivojlanish davrlarning tarqalishini tezlashtiradi. masalan, serbar tasmasimon chuvalchang ning rivojlanish davrida (asosiy, oxirgi) xo‘jayinlar-odam, mushuk, it, bo‘ri, tulki, ayiq va boshqa yirtqichlar, birinchi oraliq xo‘jayini mayda qisqichbaqasimonlardan-sikloplar, ikkinchi oraliq xo‘jayinlari, ya’ni qo‘shimcha xo‘jayinlari yuvosh baliqlar, rezervuar xo‘jayinlari esa yirtqich baliqlar (rezervuar xo‘jayinlari ishtirok etishi ham etmasligi ham mumkin) hisoblanadi. evolyutsion taraqqiyot jarayonida parazitlar har xil xo‘jayinlarda yashashga moslashgan. shunga ko‘ra ular keltirib chiqaradigan kasalliklar nomlari ham turlicha bo‘ladi. 1. zoonozlar 2. antropozoonozlar 3. antroponozlar. 4. invazion zoonozlar. ayrim guruh parazitlar faqat hayvonlarda parazitlik qiladi va ular keltirib chiqaradigan kasalliklar zoonozlar deb ataladi (m: qushladagi bezgak kasalligi). antropozoonozlar. odam va hayvonlar uchun umumiy bo‘lgan parazitar kasalliklar. bunda tashuvchilar kasallik qo‘zg‘atuvchilarini hayvonlardan odamga va aksincha, odamdan hayvonlarga yuqtiradi. (masalan: kanalar va hasharotlar turli gelmintozlarni, o‘lat, leyshmanioz, tayga ensefaliti va boshqalarni yuqtiradi). antroponozlar. kasallikning faqat odam organizmida kuzatilishi. …

4 / 37

ni o‘zgarishi(yomonlashuvi); asabiy bo‘lib qolish; ovqat hazm qilish sistemasidagi buzilishlar(ko‘ngil aynishi, qayt qilish, ich qotishi, ich ketishi, qorin dam bo‘lishi, gaz hosil bo‘lishi); so‘lak oqishi; anemiya, qondagi o‘zgarishlar; to‘qimalarda va suyaklarda og‘riq; bosh og‘rig‘i; uyqusizlik; davriy harorat oshishi (37-38oc); gipovitaminoz; teridagi belgilar; allergik o‘zgarishlar; nafas olish yo‘llari kasalliklari(bronxit); uyquda tish g‘ichirlatish va boshqalar. e’tirobingiz uchun rahmat! image2.png image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 37

parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari - Page 5

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari"

слайд 1 mavzu: parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari. reja: 1. parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari. 2. parazitlar keltirib chiqaradigan kasalliklar. ba’zi erkin yashovchi organizmlar turli tasodiflarga ko‘ra boshqa organizmlarga tushib qolib, yashab ketish hodisasiga fakultativ parazitizm deyiladi. fakultativ parazitizm parazitlarni kelib chiqishini o‘rganishda muhimdir. k.i. skryabin tajribalarida shaxtyorlarni kaproanaliz qilish natijasida, ulardan erkin yashovchi nematodalar (rhabditis) ni topgan. nematodalarning rhabditis avlodida ana shu xususiyatlar mavjud. natijada, shu xususiyati ularni erkin formalarini (rhabditis) odam parazitiga aylanish imkonini beradi. demak, parazitlar fakultativ yo‘l bilan ham paydo bo‘ladi. kamdan-kam hollarda soxta parazitiz...

This file contains 37 pages in PPTX format (220.1 KB). To download "parazitlarni xo‘jayinlari bilan bog‘lanish shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: parazitlarni xo‘jayinlari bilan… PPTX 37 pages Free download Telegram