tibbiy va biologik fizika

PPTX 44 pages 37.1 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.1 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

powerpoint 演示文稿 osiyo xalqaro universiteti “umumtexnik fanlar” kafedrasi fan: tibbiy va biologik fizika o’qituvchi: m.i.bakayeva buxoro -2024 1 adabiyotlar 2 mavzu: biofizika fan sifatida.biomexanika reja: 1. biofizika fanini qisqacha tarixi, vazifalari, nazariy va amaliy tibbiyot rivojlanishidagi ahamiyati. 2. deformatsiya va uning turlari. 3. biologik to’qimalarning mexanik xossalari 4. odamning tayanch harakatlanish apparatdagi bo’g’imlar va richaglar. tibbiy va biologik fizika- organizmdagi fizikaviy va fizik-kimyoviy jarayonlarni molekulyar darajada o‘rganib, fiziologik jarayonlar mexanizmlarini ochib beradi va kuzatilayotgan biologik hodisalarning sabablarini tushuntirish imkonini beradi. 4 molekulyar biofizika biologik molekulalar (asosan oqsillar va nuklein kislotalar)ning tuzilishi va fizikaviy xossalarini, shuningdek, biologik jarayonlar kinetikasi va termodinamikasini o‘rganadi. hujayra biofizikasi birinchidan hujayra ultrastrukturasi, uning fizikaviy va fizik-kimyoviy xususiyatlarini o‘rgansa, ikkinchidan, hujayraning funksional faolligini aks ettiradi, ya’ni o‘tkazuvchanlik, bioelektrik potensiallar va boshqa parametrlarni o‘rganadi. his qilish organlari biofizikasining asosiy maqsadi molekulyar fizik-kimyoviy mexanizmlar, nerv hujayralarining murakkab reaksiyalari va sezgi organlaridagi ma’lumotlarni kodlash mexanizmlarini o‘rganishdan iborat. murakkab sistemalar biofizikasi …

2 / 44

tashqi kuch ta’sirida jismning shakli va hajmining o’zgarishiga aytiladi. jism moddasining xususiyatlariga qarab deformasiya 2 xil bo’ladi: elastik plastik ∆l – absolyut uzayish ε – nisbiy uzayish yung moduli — fizikaviy kattalik boʻlib, jismga qoʻyilgan shunday kuchlanishga tengki, u jism uzunligini ikki marta uzaytiradi. "yung qonuni” e-sterjin nisbiy uzayishini 1 ga teng qila oladigan kuchlanish bilan aniqlanadi. ertalabki mashqlar paytida inson umurtqa pog'onasi boshdan kechiradi deformatsiya turlariga misollar. biologik to’qimalarning mexanik xossalari. tirik to’qimalarning muhim mexanik xossalaridan biri – mustahkamligidir. mustahkamlik – bu buzilishga qarshilik ko’rsatish xossasi. eng katta mustahkamlikka suyak to’qimasi ega. δsuyak=106 n/m2 odam suyagining mustahkamligi cu va al dan katta, lekin po’latnikidan kichik. travmotologiya va ortopediyada shuni nazarda tutish kerakki, suyakning siqilishga chidamliligi cho’zilishga nisbatan 1,8 marta katta. mustahkamlik chegarasi moddaning tuzilishiga va deformatsiya usuliga bog‘liq. masalan: insonning son suyagi uchun siqishdagi mustahkamlik chegarasi 170 mpa ga, cho‘zishdagi mustahkamlik chegarasi 124mpa ga teng. parchalanish- jism (material) bir …

3 / 44

lish yoki egilishdan ko‘ra ko‘proq bardosh beradi. son suyagi bo‘ylama yo‘nalishda 4500n, egilishda 2500n kuchni ko‘tara oladi. tirik suyak temir betondan 5 marta mustahkamroq. son suyagi normal inson og‘irligidan 25-30 marotaba ko‘proq og‘irlikka bardosh bera oladi. plastiklik - to’qimalarning kuchli cho’zilish xossasi. plastiklikka barcha vena qon tomirlari ega, bu xususiyat tufayli ular barcha qonning 2/3 qismini sig’diradi. o’t pufagi, arteriya devorlari δ=3 * 106 n/m2 da venalarning devorlari δ=5 * 105n/m2 da uzilib ketadi. mushak to‘qimasi. mushaklar o‘zining tuzilishiga ko‘ra ikki xil bo‘ladi: mushaklar to‘qimasi zichligining o‘rtacha qiymati-10-50 kg/m3 silliq mushaklar(ichaklar, tomirlar, oshqozon, siydik pufagi devorlari) skelet mushaklar (yurak mushaklari, suyakka birikkan va bosh, tana, oyoq-qo‘llar harakatini ta’minlovchi mushaklar). yung moduli e=105 pa. qon tomirlarining xossalari. qon tomirlarining mexanik xossalari asosan kollagen, elastin va silliq mushak tolalariga bog‘liq. qon tomirlari to‘qimasining ushbu tashkil etuvchilarining miqdori butun qon oqish sistemasi bo‘ylab o‘zgarib turadi. yurakdan uzoqlashgan sari silliq mushak tolalarining miqdori ortib, …

4 / 44

q jism richag deb ataladi. o’zaro joylashuviga qarab 2 tur richaglar farqlanadi. 1-tur richag. kuch tayanch nuqtasining ikkala tomoniga qo’yilgan. muvozanat sharti: mn: bosh skeleti 1-umurtqa bilan qo’shilgan joyi. r - bosh skeleti og’irlik kuchi f - muskullarning tortilish kuchi 2-tur richag. kuchlar tayanch nuqtasidan bir tomonga qo’yilgan. a) f kuch richagning o’ziga; r kuch tayanch nuqtasining yaqiniga qo’yilgan. a > b, shuning uchun f r ya’ni ko’chishdan yutiladi, kuchdan yutqaziladi. bunday richag tezlik richagi deyiladi. mn: bilak suyaklari. tayanch nuqtasi tirsak bo’g’imida turadi. bo'g'im yuzalarini shakli jihatidan olganda aylanuvchi geometrik jismlan bir o'q atrolida aylanadigan silindr; ikkita o’q atrofida aylanadigan ellips va uch hamda bundan ko'ra ko'proq o'q atrofida aylanadigan shar kesmalari, deb qarash mumkin. bo'g'imlarda bo'lib turadigan harakatlarning quyidagi turlari tafovut qilinadi; 1) frontal (gorizontal, ko'ndalang) o'q atrofida qilinadigan harakat — bukish va yozish; 2) sagittal (oldingi-orqa gorizontal) o'q atrofida qilinadigan harakatlar — o'rta tekislikka yaqinlashtirish va undan …

5 / 44

zoqlashtirish va yaqinlashtirish) harakatlar bo'lib turadi. 2.do'ngli bo'g'im (masalan, tizza bo'g'imi). 3.egarsimon bo'g'im (masalan, i barmoqning kaft usti kaft bo'g'imi); bunday bo'g'imda bir-biriga tik ikki o'q atrofida: frontal o'q bilan (bukish va yozish) sagittal o'q atrofida (uzoqlashtirish va yaqinlashtirish) harakatlari bo'lib turadi. ko'p o'qli bo'g'imlar. 1.sharsimon bo'g'imlar (masalan, yelka bo'g'imi). bularda bir-biriga tik bo'lgan va boshchasining markazida bir-biri bilan kesishadigan uchala asosiy o'q tafovut qilinadi. sharsimon bo'g'im barcha bo'g'imlarning eng erkini hisoblanib, unda oldinga va orqaga bukish, uzoqlashtirish va yaqinlashtirish, ichkariga va tashqariga aylantirish harakatlari bo'lib turadi. 2.yassi bo'g'imlar (masalan, umurtqalararo bo'g'imlar). bularda deyarli yassi bo'g'im yuzalari bo'ladi. bo'g'im yuzalari tafovuti bularda arzimas bo'lgani uchun harakatlarining hajmi ham katta emas. anatomiyada richaglarni ikki xil ko‘rishida bir-biridan farqlashadi: birinchisi - kuch richaglari bo‘lib bularda kuchdan yutib, ko‘chishdan yutqaziladi, ikkinchisi — tezlik richaglari bo‘lib, bularda kuchdan yutqazib, ko‘chish tezligidan yutiladi. pastki jag‘ tezlik richagiga yaxshi misol bo‘la oladi. ta’sir qiluvchi kuchni chaynov …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy va biologik fizika"

powerpoint 演示文稿 osiyo xalqaro universiteti “umumtexnik fanlar” kafedrasi fan: tibbiy va biologik fizika o’qituvchi: m.i.bakayeva buxoro -2024 1 adabiyotlar 2 mavzu: biofizika fan sifatida.biomexanika reja: 1. biofizika fanini qisqacha tarixi, vazifalari, nazariy va amaliy tibbiyot rivojlanishidagi ahamiyati. 2. deformatsiya va uning turlari. 3. biologik to’qimalarning mexanik xossalari 4. odamning tayanch harakatlanish apparatdagi bo’g’imlar va richaglar. tibbiy va biologik fizika- organizmdagi fizikaviy va fizik-kimyoviy jarayonlarni molekulyar darajada o‘rganib, fiziologik jarayonlar mexanizmlarini ochib beradi va kuzatilayotgan biologik hodisalarning sabablarini tushuntirish imkonini beradi. 4 molekulyar biofizika biologik molekulalar (asosan oqsillar va nuklein kislotalar)ning tuzilish...

This file contains 44 pages in PPTX format (37.1 MB). To download "tibbiy va biologik fizika", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy va biologik fizika PPTX 44 pages Free download Telegram