radiobiologiya fanining predmeti va tadqiqot ob'ekti

PPT 38 pages 21.5 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.5 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

радиобиология фани радиобиология фани мавзу: кириш доц. раджабова г.г. режа: 1. радиобиология фанининг предмети ва тадқиқот объекти. 2. радиобиология фанининг мақсад ва вазифалари. 3. радиобиология ва радиобиофизика фанининг услубий асослари. 4. радиобиологиянинг бошқа фан соҳалари билан алоқадорлиги ва асосий йўналишлари. 5. радиобиология фанининг ривожланиши. 6. қизиқарли маълумотлар радиобиология фанининг предмети ва тадқиқот объекти радиобиология фанининг предмети – ионлаштирувчи нурланишнинг турлари ва манбаларини тавсифлаш, унинг биологик объектларга таъсирининг молекуляр механизмларини ўрганиш ҳисобланади. радиобиология фанининг тадқиқот объекти – тирик организмлар (ҳайвонлар, ўсимликлар, микроорганизм-лар), тўқималар, орган ва ҳужайралар ва молекулалар (жумладан, макромолекулалар) ҳисобланади. радиобиология фанининг мақсади радиобиология фанининг мақсади – ионлаштирувчи нурланишнинг биологик объектларга физик–кимёвий таъсирининг молекуляр механизмини ўрганиш ва ўз навбатида, ионлаштирувчи нурланиш таъсирига нисбатан биологик жавоб реакцияси шаклланиш қонуниятларини аниқлаш ва ушбу асосда, организмнинг жавоб реакцияларини бошқариш, нурланишнинг салбий таъсири даражасини камайтиришни илмий асослаб беришдан ташкил топади. радиобиология фанининг вазифалари радиобиология фанининг вазифалари – ионлаштирувчи нурланишнинг биологик объектларга таъсир механизмларини ўрганиш, …

2 / 38

одисаси юзага келишига асосланилади. объект орқали ўтган вақтда, материал зичлиги ва қалинлигига боғлиқ ҳолатда, ионлаштирувчи нурланиш оқимининг энергияси қиймати сусаяди. бу механизмдан турли хил объектлар структураси таркибида нуқсонлар (дефект) мавжудлигини текширишда (рентгенологик дефектоскопия) фойдаланилади. рентген микроскопия – микрорадиография, рентгенорадио-графия, рентген микротаҳлил, рентгенотелевизион микроскопия каби турларга бўлинади. шунингдек, ҳозирги вақтда катта ҳудудда радиацион ифлосланиш даражасини мониторинг қилиш мақсадида қўлланилувчи сцинтилляцион детекторли аэрогамма–спектрометр қурилмалари ишлаб чиқилган. радиобиологиянинг бошқа фан соҳалари билан алоқадорлиги ва асосий йўналишлари радиобиология фани – тиббиёт, биология, биофизика, радиобиофизика, ядро физикаси, электроника, физика, математика, физиология, космик радиобиология, биокимё, цитология каби фан соҳалари билан чамбарчас боғлиқ ҳисобланади. радиобиологиянинг асосий йўналишлари қуйидагилар ҳисобланади: радиацион биокимё; радиацион генетика; радиацион цитология; радиацион экология; радиацион патофизиология; радиацион эпидемиология; радиацион гигиена; геофизик радиология; тиббиёт радиологияси; радиацион терапия. - радиацион биокимё – ионлаштирувчи нурланишнинг молекуляр биокимёвий таъсир механизмларини, жумладан макромолекулаларга таъсирини тадқиқ қилади. - радиацион генетика – ионлаштирувчи нурланишнинг генетик даражадаги таъсир механизмларини ўрганиш ва шунингдек, …

3 / 38

ини ўрганувчи фан соҳаси ҳисобланади. - тиббиёт радиологияси – аҳоли истиқомат қилувчи пунктлар ҳудудида атроф–муҳитнинг радиоактив ифлосланиш даражасини назорат қилиш билан шуғулланади. - радиацион терапия – ионлаштирувчи нурланишнинг терапевтик таъсир механизмини ўрганиш ва нурланиш ёрдамида касалликларни даволаш усулларини ишлаб чиқиш билан шуғулланади. радиобиология фанининг тадқиқот объекти – қуйидаги 3 та бўлимга ажратилади: мураккаб тизимлар (экологик тизимлар, популяция, кўп ҳужайрали организмлар, органлар ва тўқималар) радиобиологияси; ҳужайра радиобиологияси; - молекуляр радиобиология. радиобиологиянинг мақсади – радиацион нурланиш касаллиги этиологиясини ўрганиш, ионлаштирувчи нурланишнинг биологик таъсир қонуниятларин аниқлаш ва радиацион нурланишнинг биологик организм ва унинг авлодларига салбий таъсирини бартараф қилишдан ташкил топади. радиобиология фанининг вазифалари қуйидагилардан ташкил топган: одам саломатлигига ҳавфли ҳисобланган радиацион нурланиш манбаларини ўрганиш; ионлаштирувчи нурланишнинг биологик таъсирини ўрганиш; одам организмини ионлаштирувчи нурланишга қарши ҳимоя воситаларини ишлаб чиқиш ва нурланиш шароитида унинг салбий оқибатларига қарши курашиш ва қайта тикланишга қаратилган чора–тадбирларни ишлаб чиқиш; атроф–муҳит ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг одам ва ҳайвонлар организмига радиацион …

4 / 38

ика (радиацион биофизика) – ионлаштирувчи ва ионлаштирувчи таъсирга эга бўлмаган нурланишнинг биологик таъсир механизмларини ўрганувчи, жумладан радиацион энергиянинг алоҳида молекулалар томонидан ютилишидан тортиб, ҳужайра ва организм даражасида юз берувчи мураккаб тавсифга эга биологик ўзгаришларгача жараёнларни тавсифловчи фан соҳаси ҳисобланади[1]. [1 радиобиология йўналишлари қуйидаги 2 та гуруҳга ажратилади: 1. ионлаштирувчи нурланишнинг биологик тизимларга таъсири натижасида юзага келувчи жараёнларни ўрганувчи йўналишлар: умумий фундаментал радиобиология; космик радиобиология; радиацион экология (жумладан, қишлоқ хўжалиги радиоэкологияси); радиацион биокимё; радиацион генетика; радиацион цитология; тиббиёт радиобиологияси; радиацион иммунология; радиацион гигиена; 2. биологик организмлар таксонларининг радиацион нурланишга жавоб реакциясини ўрганувчи йўналишлар: радиацион вирусология; радиацион микробиология; ўсимликлар радиобиологияси; одам ва ҳайвонлар радиобиологияси. радиобиология фанининг ривожланиш тарихи радиобиология фанининг ривожланиш босқичлари i босқич – 1890–1922–йиллар ii босқич – 1922–1945–йиллар iii босқич – 1945– 1986–йиллар iv босқич – радиацион нурланишнинг таъсирини ўрганиш йўналишидаги замонавий давр. i босқич – 1890–1922–йилларга тўғри келади ва бу даврда – яъни, 1895–йилда вильгельм конрад рентген (германия) томонидан …

5 / 38

да радиацион нурланишнинг биологик таъсирини тавсифлаш, ионлаштирувчи нурланишнинг мутаген таъсирини ўрганишнинг давом эттирилиши, радиацион генетика соҳасининг ривожланиши, радиацион нурланишнинг моддага ютилишини миқдорий тавсифлаш ишлаб чиқилиши амалга оширилган. бу йўналишда ф.дессауэр, л.грэй, н.в.тимофеев–ресовский, а.м.кузин, д.э.ли, б.н.тарусов, н.м.эмануэль, к.циммер, г.а.надсон, г.с.филиппов, г.мёллер, л.стадлер каби олимлар тадқиқот олиб боришган. шунингдек, бу босқичда 1934–йилда ирен кюри ва фредерик жолио–кюри томонидан ядро реакцияси давомида изотопи аниқланиши эса – суъний радиоактивлик ҳодисасининг ўрганилиши тарихи бошланишини белгилаб беради. iii босқич – (1945–йилдан 1986–йилгача) – яъни, 1945–йилда «хиросима–нагасаки» фожеасидан кейинги давр, бу давр радиацион нурланишнинг биологик таъсир механизмларини аниқлаш ва унга қарши кураш воситаларини ишлаб чиқиш даври ҳисобланади. бу босқичда радиацион нурланишнинг барча тузилиш даражаларидаги биологик тизимларга таъсир механизмлари ўрганилган, радиацион нурланишга қарши усуллар ишлаб чиқилган, тиббиёт амалиётида радиацион диагностика ва радиацион терапия усуллари жорий қилинган. iv босқич – радиацион нурланишнинг таъсирини ўрганиш йўналишидаги замонавий давр (1986–йилда «чернобыль» фожеаси юз берганидан кейинги давр). 1986–йилда чернобыль аэс ҳалокатидан кейин, …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "radiobiologiya fanining predmeti va tadqiqot ob'ekti"

радиобиология фани радиобиология фани мавзу: кириш доц. раджабова г.г. режа: 1. радиобиология фанининг предмети ва тадқиқот объекти. 2. радиобиология фанининг мақсад ва вазифалари. 3. радиобиология ва радиобиофизика фанининг услубий асослари. 4. радиобиологиянинг бошқа фан соҳалари билан алоқадорлиги ва асосий йўналишлари. 5. радиобиология фанининг ривожланиши. 6. қизиқарли маълумотлар радиобиология фанининг предмети ва тадқиқот объекти радиобиология фанининг предмети – ионлаштирувчи нурланишнинг турлари ва манбаларини тавсифлаш, унинг биологик объектларга таъсирининг молекуляр механизмларини ўрганиш ҳисобланади. радиобиология фанининг тадқиқот объекти – тирик организмлар (ҳайвонлар, ўсимликлар, микроорганизм-лар), тўқималар, орган ва ҳужайралар ва молекулалар (жумладан, макромолекулалар) ...

This file contains 38 pages in PPT format (21.5 MB). To download "radiobiologiya fanining predmeti va tadqiqot ob'ekti", click the Telegram button on the left.

Tags: radiobiologiya fanining predmet… PPT 38 pages Free download Telegram