markaziy nutq apparati va uning vazifasi

DOCX 6 pages 18.7 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.7 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

markaziy nutq apparati va uning vazifasi toxtayeva ruhshona 📝annotatsiya марказий нутқ аппарати оғиз бўшлиғи, томоқ, ҳалқум ва бурнидан иборат бўлиб, нутқ пайдо бўлишида муҳим роль ўйнайди. ундаги товушларнинг шаклланиши нафас олиш, товуш пайчалари ва резонаторларнинг ўзаро ҳамкорлиги натижасидир. 🔑kalit so'zlar. nutq apparati, ovoz paychalari, til, lablar, burun bo'shlig'i, farenks, traxeya, nafas olish, nutqning fiziologik asoslari ovoz paychalari tebranishlari chastotasi va amplitudasi, ovozning balandligi va ohangini aniqlaydi, bu esa 16-20 khz oralig'ida inson qulog'i tomonidan qabul qilinadi, va ovoz hosil bo'lishining fiziologik asosini tashkil qiladi. nutqning fiziologik asoslari nafas olish tizimining 12 juft qovurg'a va diafragma mushaklarining faol ishtirokini, 40 dan ortiq muskullarni jalb qiluvchi artikulyatsiya mexanizmini va miyaning broka va vernike hududlarining muhim rolini o'z ichiga oladi. tilning harakatlanishi, 3 ta asosiy bo'limga bo'lingan – ildiz, tana va uch – uning 8 ta mushaklarining koordinatsion ishlashiga bog'liq bo'lib, bu nutqning aniqligi va aniqligiga ta'sir qiladi. toshkent tibbiyot akademiyasining tadqiqotlari buni …

2 / 6

00 gts chastota oralig‘ida odam ovozi hosil bo‘ladi. ovoz hosil bo‘lishida nafas olish mushaklari, xususan, diafragma va qovurg’alararo mushaklarning faol ishtiroki natijasida 1-2 litr havo o‘pkadan chiqariladi va bu havo ovoz parda larining tebranishini ta'minlaydi. ovoz hosil bo‘lish jarayonida rezonatorlar – burun bo‘shlig‘i, og‘iz bo‘shlig‘i va tomoqning muhim roli bor, ularning shakli va hajmining o‘zgarishi ovozning timbrini 5 dan ortiq xil variantda o‘zgartirishi mumkin. rezonans bo‘shliqlari резонатор бўшлиқларининг ҳажми ва шакли, хусусан, 300-500 мл ҳажмдаги оғиз бўшлиғининг ўлчами, товушларнинг резонансланишига катта таъсир кўрсатади. юқоридаги резонатор бўшлиқлари, масалан, бурун бўшлиғи (1.5-2 см) ва томоқ бўшлиғи (5-7 см), турли частотали товушларни кучайтиришда муҳим рол ўйнайди. резонатор бўшлиқларининг ўзаро таъсири, мисол учун, оғиз ва бурун бўшлиқларининг ҳамкорлиги, товошларнинг тембри ва рангини белгилайди, натижада фақат ўзбекистон тилидаги ўзига хос товушлар пайдо бўлади. artikulyatsiya jarayoni artikulyatsiya jarayonida, tilning 28 ta mushaklaridan 17 tasi faol ishtirok etadi, bu esa nutq tovushlarini hosil qilishda muhim ahamiyatga ega …

3 / 6

va aniqligiga ta'sir qiladi, bu o'rtacha 150-250 sm/sek oralig'ida o'zgaradi va nutq organlarining anatomik tuzilishiga bog'liq. nutq apparati 30 dan ortiq mushaklar, nervlar va suyaklardan tashkil topgan bo'lib, ularning muvofiqlashtirilgan ishlashi aniq artikulyatsiyani ta'minlaydi, masalan, tilning 8 ta asosiy muskullarining harakati. tilning nutqdagi ahamiyati tilning harakatlari nutqning ritmini va intonatsiyasini belgilaydi, masalan, tilning tebranshlari soniyada 10-15 marta boʻlishi mumkin va bu ovoz balandligini, ohangini o'zgartiradi. tilning oldingi, o'rta va orqa qismlari turli tovushlarni hosil qilishda ishtirok etadi, shu sababli uning anatomik tuzilishi, masalan, papillae filiformes va fungiformesning joylashuvi, nutqning aniqligiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. tilning tilning nutq hosil boʻlishida muhim ahamiyati bor, chunki u taxminan 17 ta mushakdan iborat boʻlib, ogʻiz boʻshligʻining 2/3 qismini egallaydi va tovushlarning aniq artikulyatsiyasini ta'minlaydi. tovush paychalari va ularning vazifasi tilning holati va harakatlari, og'iz bo'shlig'ining shakli va hajmiga bog'liq holda, tovushlarni artikulyatsiya qilish jarayonida 30 dan ortiq fonema hosil bo'lishiga olib keladi. masalan, toshkent shevasida. …

4 / 6

nishi kabi omillar bilan bog'liq bo'lib, toshkent shahridagi bolalar nevrologiya markazining ma'lumotlariga ko'ra aniqlangan. miya falaji kabi nevrologik kasalliklar, butun dunyo bo'ylab, 2 dan 1000 gacha tug'ilgan chaqaloqlarga ta'sir ko'rsatib, nutqning rivojlanishini jiddiy buzadi va natijada og'ir nutq buzilishlariga olib kelishi mumkin. lablar va jag‘ning ishtiroki лабларнинг 7 та асосий мускули, жумладан орбикулярис орис мускули, нутқнинг шаклланишида, хусусан, унли ва ундошларнинг аниқ талаффузида муҳим роль ўйнайди, бу эса 150 дан ортиқ турли овозларни яратиш имконини беради. жағнинг ҳаракати, айниқса, мандибуланинг функционал ҳаракати, нутқдаги турли овозларнинг частота ва амплитудасини бошқаришда муҳимдир. масалан, тезликда 10 гц дан 15 кгц гача бўлган тебранишлар яратилади. тилнинг ҳаракати билан бирга, лаб ва жағнинг координацияланган ҳаракати нутқнинг ритми ва тембрини белгилайди. бу жараёнлар миллий тилларда ўртача 12-15 фонеманинг аниқ талаффузини таъминлайди. 📌xulosa марказий нутқ аппарати нафас олиш, овоздан чиқариш ва артикуляция жараёнларининг мураккаб ўзаро боғлиқлиги орқали инсон нутқини шакллантиради. унинг самарали ишлаши муваффақиятли овоз чиқариш ва …

5 / 6

markaziy nutq apparati va uning vazifasi - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy nutq apparati va uning vazifasi"

markaziy nutq apparati va uning vazifasi toxtayeva ruhshona 📝annotatsiya марказий нутқ аппарати оғиз бўшлиғи, томоқ, ҳалқум ва бурнидан иборат бўлиб, нутқ пайдо бўлишида муҳим роль ўйнайди. ундаги товушларнинг шаклланиши нафас олиш, товуш пайчалари ва резонаторларнинг ўзаро ҳамкорлиги натижасидир. 🔑kalit so'zlar. nutq apparati, ovoz paychalari, til, lablar, burun bo'shlig'i, farenks, traxeya, nafas olish, nutqning fiziologik asoslari ovoz paychalari tebranishlari chastotasi va amplitudasi, ovozning balandligi va ohangini aniqlaydi, bu esa 16-20 khz oralig'ida inson qulog'i tomonidan qabul qilinadi, va ovoz hosil bo'lishining fiziologik asosini tashkil qiladi. nutqning fiziologik asoslari nafas olish tizimining 12 juft qovurg'a va diafragma mushaklarining faol ishtirokini, 40 dan ortiq musk...

This file contains 6 pages in DOCX format (18.7 KB). To download "markaziy nutq apparati va uning vazifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy nutq apparati va uning… DOCX 6 pages Free download Telegram