yugoslaviya siyosiy xaritasi

PPT 36 pages 5.0 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.0 MB

File type PPT

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

yusufjon mavzu: yugoslaviya 1945-2005 yugoslaviya: rivojlanish yo'lining ziddiyatlari yugoslaviya olti teng huquqli respublika — serbiya, xorvatiya, sloveniya, bosniya va gersogovina, makedoniya, chernogoriyani birlashtiruv-chi federatsiya deb e'lon qilindi. serbiya tarkibida mux-tor o'lka voyevodina va muxtor viloyat kosovo-motoxiya tashkil etildi. aqshda jami halok bo'lganlardan ham ko'p. bosqinchilar ko'plab metallurgiya, kimyo, to'qimachilik sanoati korxonalarini yo'q qildi yoki ishdan chiqardi, ko'priklarni portlatdi, 223 shaxtani, barcha temir yo'llarni buzib tashladi yoki zarar yetkazdi. urush harakatlari hali davom etayotgan paytdayoq aniq bo'ldiki, yugoslaviyada ilgarigi markazlashgan davlat tuzumiga qaytish bo'lishi mumkin emas. 1945-yilning aprel-mayida serbiya, xorvatiya, makedoniya, chernogoriya, bosniya va gersogovina, sloveniya hukumati tuzildi. yugoslaviyada yangi davlat apparati tashkil topdi. 1945-yil martda losif broz tito belgradda yugoslaviyani ozod etish milliy qo'mitasi vakillaridangi-na iborat hukumatni shakllantirdi. ta'sis skupshinasiga saylovlar kommunistlar nazorati ostida • o'tdi. 1945-yil 29-noyabrda ta'sis skupshinasi monarxiyani bekor qildi va yugoslaviyani federativ xalq respublikasi (yfxr) deb e'lon qildi. 1946-yil 31-yanvarda skupshina yangi kons-titutsiyani tasdiqladi. o'z mavqeini …

2 / 36

da turli darajada edi. ammo, bu mamlakatlarning barchasida "xalq demokratiyasi" deb nomlanuvchi bir xildagi siyosiy tizim o'matilgandi. hokimiyat tepasiga kommunistik partiya keldi va sotsia-lizm g'alabasini o'z faoliyatining maqsadi deb belgiladi. albaniya, bolgariya, ruminiya, sharqiy germaniya, polsha, chexoslovakiya, yugoslaviya, vengriya — shunday mamlakatlar sirasiga kirar edi. 1945—1948-yillarda ushbu mamlakatlarda ko'ppar-tiyali va siyosiy qarashlar plyuralizmiga ega xalq demokratik partiyasi boshchilik qildi. kommunistlar sot-sial-demokrat partiyalar, dehqonlar tashkilotlari bilan hokimiyatni bo'lib olishdi, o'zgacha qarashlarga chidash va demokratik tamoyillarga hurmat bilan ajralib turuvchi platformani yaratdi. shakl va mazmun jihatidan bunday tizim ispaniyadagi fiiqarolar urushi davrida yuzaga kelgan xalq fronti rejimini eslatar, ispaniya respublikasini xalq demokratiyasi rejimining timsoli deb sanash mumkin bo'ldi. kelajakda u dunio hamjamiyatida o'z o'rniga ega yangi ijtimoiy-siyosiy tuzum uchun asos bo'lishi mumkin edlbiroq kommunistlar, avvalo sovetlar rah-bariyati tazyiqi ostida totalitarizm yo'liga o'tib oldi. turli bahonalar bilan diktatura sharoitida yashashni istamagan muxolifatdagi partiyalar, tashkilotlar va siyosiy arboblarni hukumatdan siqib chiqarishdi. bir-biriga o'xshash siyosiy …

3 / 36

sektori tashkil etildi. davlat rejalashtirish apparati o'ta markazlashgan iqtisodiy siyosatni amalga oshira bordi. xuddi sovet ittifoqida bo'lgani kabi keng ko'lamda sanoatlashtirish tadbirlari o'tkazildi. sovet ittifoqi boshchiligida ushbu mamlakatlarning sotsialistik lagerga kirishi ularning jahon iqtisodi va siyosatidagi o'rnini keskin o'zgartirib yubordi. 1949-yilda o'zaro iqtisodiy yordam kengashi tashkil etilib, u sharqiy yevropa va sssrdagi integratsiyalashuv jarayonining asosiy boshqaruvchi organi bo'lib qoldi. mazkur kengash avvaliga savdo sohasida, so'ngra ishlab chiqarishda ko'p tomonlama hamkorlikka asos soldi. 50-yillar boshida sovet ittifoqi va sotsialistik lagerga man-sub mamlakatlar o'rtasida uzoq muddatli iqtisodiy keli-shuv imzolandi. aynan shu narsa g'arb mamlakatlari bilan iqtisodiy aloqalarning buzilishiga va sovet ittifoqining ushbu mamlakatlar iqtisodidan ustun bo'lishiga olib keldi. ular o'rtasida iqtisodiy munosabat-lar rivojlanishi va yaqinlashuvi harbiy-siyosiy ittifoqning tashkil topishiga sabab bo'ldi. 1955-yil 14-mayda varshavada sssr, polsha, chexoslovakiya, gdr, vengriya, ruminiya, bolgariya, albaniya o'rtasida do'stlik, hamkorlik va o'zaro yordam to'g'risidagi shartnoma imzolandi. 1958— 1962-yillarda sanoat ishlab chiqarishining yillik o'sishi 11,5 foizni, 1962-yildan boshlab …

4 / 36

bo'ldiki, iqtisodning davlat boshqaruvi va totalitar rejim sharoiti-da integratsiyalashish mumkin emas edi. sotsialistik tuzum avtarkiya (zarur narsalarni chetdan olmasdan o'zi yetkazishga asoslangan milliy xo'jalik tizi-mi) tarafdori bo'lib, bunda xo'jalik yuritish tizimi biqiq holda qoladi va bozor iqtisodi uchun xos tabiiy integrat-siya jarayonlarini bo'g'ib qo'yadi. shu bois tez orada tizimning o'zi ishdan chiqdi va bu mamlakatlarning rivojlanishi sustlashib ketdi. 80-yillar boshlarida butun sotsialistik tizim iqtisodi inqirozga uchradi va qayta bu inqirozdan chiqib keta olmadi. bu — sotsialistik tizimning talvasasi edi. sssrdagi iqtisodiy inqiroz ushbu jarayonni tezlashtirdi. markazlashgan rejalashtirish va ma'muriy-buyruqbozlik uslublariga asoslangan iqtisodiy tizim inqirozga uchradi. erkin fikrlovchilar mamlakatdan quvg'in qilindi, muxo-lifat chetga surib qo'yildi, norozilar tahqirlandi. bir necha yil davomida totalitarizm ko'p yillik demokratiya an'analarini yo'q qildi. butun tizim ustidan totalitar ti-zimni yurituvchi moskva boshchilik qilar edi. biroq bu tartibni sovet rahbariyati endi ushlab tura olmasligi ayon bo'ldi. milliy uyg'onish, milliy o'zlikni anglash va milliy manfaatlar proletar internatsionalizmining mavhum tamoyillaridan …

5 / 36

b say-landi. 1956-yil oktabrda vengerlar g'alayoni ko'tarildi. xalq inqilobi tufayli saylangan yangi rahbar imre nadem sovet qo'sbinlarining vengriyadan olib chiqib ketilishinitalab qilib chiqdi. 3—4-noyabrda sovet tank-lari budapeshtga kirib keldi va g'alayonni bostirdi. hokimiyat tepasiga yanosh kadar rahbarligidagi hukumat keldi. 1968-yili chexoslovakiya kommunistik par-tiyasi xuddi shunday sovetlarning totalitar rejimi halqasini uzishga urinib ko'rdi. bu mashhur "praga bahori" edi 80-yillarda sssrda boshlangan iqtisodiy va siyosiy tanglik sotsialistik lagerdagi ahvolni og'irlashtirib qo'ydi. 1981-yildan sssr sanoat ishlab chiqarishi pasaya boshladi. shu yili birinchi marta butun iqtisod past ko'rsatkichlarga ega sharqiy yevropadagi boshqa mamlakatlar — chexoslovakiya, yugoslaviya, polsha, bolgariya, albaniya, vengriyada — sotsializmni tugatishjarayoni nisbatan yengil kechdi. bu mamlakatlar ichida turmush tarzi yaxshiroq hisoblangan chexoslovakiya ikkita — chexiya va slovakiya davlatlariga bo'linib ketdi. yugoslaviyada esa serb va xorvatlar, nasroniylar va musulmonlar o'rtasida eski adovat avj oldi. bolgariyada sobiq diktator t jivkov davlat jinoyatchisi sifatida jazoga tortildi, antiturk millatchiligi kuchaydi. polshada an'anaviy antirus, vengriyada ruminlarga qarshi …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yugoslaviya siyosiy xaritasi"

yusufjon mavzu: yugoslaviya 1945-2005 yugoslaviya: rivojlanish yo'lining ziddiyatlari yugoslaviya olti teng huquqli respublika — serbiya, xorvatiya, sloveniya, bosniya va gersogovina, makedoniya, chernogoriyani birlashtiruv-chi federatsiya deb e'lon qilindi. serbiya tarkibida mux-tor o'lka voyevodina va muxtor viloyat kosovo-motoxiya tashkil etildi. aqshda jami halok bo'lganlardan ham ko'p. bosqinchilar ko'plab metallurgiya, kimyo, to'qimachilik sanoati korxonalarini yo'q qildi yoki ishdan chiqardi, ko'priklarni portlatdi, 223 shaxtani, barcha temir yo'llarni buzib tashladi yoki zarar yetkazdi. urush harakatlari hali davom etayotgan paytdayoq aniq bo'ldiki, yugoslaviyada ilgarigi markazlashgan davlat tuzumiga qaytish bo'lishi mumkin emas. 1945-yilning aprel-mayida serbiya, xorvatiya, maked...

This file contains 36 pages in PPT format (5.0 MB). To download "yugoslaviya siyosiy xaritasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yugoslaviya siyosiy xaritasi PPT 36 pages Free download Telegram