toshkent tibbiyot akademiyasi biofizika va tibbiyotda axborot texnologiyalari kafedrasi

PPT 20 pages 1.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

слайд 1 toshkent tibbiyot akademiyasi biofizika va tibbiyotda axborot texnologiyalari kafedrasi mavzu: bioakustika bajardi: ______________________________ _____________________________________ qabul qildi: ___________________________ reja: tovush. tovushning fizikaviy va psixofizikaviy xarakteristikalari 2. veber - fexner qonuni 3. eshitish biofizikasi elementlari. dopler effekti. klinikada tovushga asoslangan usullar. audiometriya 4. sezgi a’zolari biofizikasi. odamning eshitish apparati 5. ultratovush va infratovush. ularning organizmga ta’siri bioakustika tovush hodisalarini o’rganuvchi fizika bo’limiga akustika deyiladi. akustika umumiy fiziologik (bioakustika), arxitekturik, musiqiy va h.k bo’limlarga bo’linadi tovush – (bu zarrachalarning elastik muhitda tebranishdir) qulog’imiz seza oladigan chastotalarda zarrachalarning elastik muhitda tebranishidir ya’ni 16 – 2 * 104 gs chastotadagi diapazondir. 16 gs chastotadan kichik tebranishlarga infratovush (it), 2 * 104 gs dan kattalarini ultratovush (ut) deb ataladi. it va ut larni qulog’imiz qabul qilmaydi. tovushning har xil muhitda tarqalish tezligi har xil bo’lib, u muhitning elastik hususiyatiga va muhit zichligiga bog’liq bo’lib quyidagicha ifodalanadi: qattiq jismlarda tovush tebranishlari v=2-5km/s tezlik bilan bo’ylama …

2 / 20

tada eshitish sezgisini uyg’otuvchi minimal intensivlik. tovushning xarakteristikalari fizikaviy (obyektiv) psixofizikaviy (subyektiv, fiziologik) chastota amplituda yoki intensivlik 3. garmonik spektr balandlik qattiqlik tembr tovush toni (vaqt mobaynida doimiy yoki biror qonuniyat asosida o’zgaruvchi bo’lgan tebranish) chastota, amplituda (siljish) va tebranish shakli – garmonik spektr bilan harakatlanadi. tovush to’lqin intensivlik (i ~ a2) va tovush bosimi (i ~ ∆p2) bilan xarakterlanadi bu tovusning fizik xarakteristikalaridir. chastotaning fizik xarakteristikasiga psixofizik yohud sub’yektiv xarakteristika hisoblangan tovush balandligi mos keladi. kichik chastotalarga past tonlar, kattalariga baland tonlar mos keladi. tovush intensivligining fizik xarakteristikasiga tovushning qattiqlik deb ataluvchi psixofizik xarakteristikasi mos keladi. tovush qattiqligi subyektiv ma’noga ega bo’lib tovush chastotasi va sezuvchanlikka bog’liqdir. intensivlik tovush kuchi umov vektori energiya oqimining zichligi intensivlik – vaqt birligi ichida yo’nalishga perpendikulyar bo’lgan birlik yuzadan o’tuvchi to’lqinning energiya miqdoridir, j  deb belgilanadi. u vektor kattalik o’lchov birligi: j → j / s • m² = vt / m² …

3 / 20

n o’ni logarifm foydalaniladi: β – bellarda o’lchanadi. β = 2b intensivlik sathiga tovush intensivligining quyidagi qiymatlariga to’g’ri keladi. β – intensivlik sathi chunki quyidagini bildiradi: bundan agar β = 2 bo’lsa, yoki vt/m2 eshitish bo’sag’asi nolinchi intensivlik – bu chastotasi 1 kgs bo’lgan tovushni eshituv sezgisi hosil bo’lgandagi tovushning minimal intensivligidir. atrof muhitda tovush to’lqinidan zarrachalarning quyiqlashgan qismidagi o’rtacha bosimdan maximal katta bo’lgan ortiqcha bosimga tovush bosimi deyiladi va u ∆p deb belgilanadi. j va ∆p orasidagi bog’lanish bunda ∆pef - ∆p ning effektiv qiymati, ∆p max – amplitudaviy qiymat, p – muhit zichligi, v – tovush tezligi, pv – muhitning solishtirma akustik qarshiligi deyiladi fonokardiografiya - yurakdagi tovushlarni yozish usuli perkussiya – tananing ayrim qismlarini tukullatish va uni anаliz qilsih organizmda mustaqil ravishda paydo bo’ladigan tovushlarni eshitish auskultatsiya deyiladi ishlatiladigan asboblar: ● stetoskop ● forendoskop logoped – duduqlanishni davolash bo’yicha mutaxasislar larynx – tomoq bo’yicha (hiqildoq yoki halqum) …

4 / 20

hganda chiqadigan undosh tovushlar va h.k. shovqin organizmga salbiy ta’sir ko’rsatadi shovqin manbayi yo’qotiladi yoki uning quvvati tovush yutuvchi moslamalar qo’llab kamaytiriladi uni yo’qotish yoki kamaytirish usullari qo’llaniladi shovqin shovqin shovqin zarari uning chastotasiga bog’liqdir. yuqori chastotali shovqinlar past chastotali shovqinlarga qaraganda zararliroqdir. yuqori darajali shovqinlarning ruhsat etilgan darajasi 75-80 db. normal ruxsat etilgan shovqin darajasi 40-50 db. past chastotali shovqinlar uchun 90-100 db shovqin qattiqligini o’lchash uchun maxsus asboblar – shumomerlar ishlatiladi. u tovush tebranishlarini elektrk tebranishlarga aylantirib beruvchi mikrofondan, kuchaytirgich, to’g’irlagich va detsimetrlarda darajalangan mikroampermetrdan iborat. chastotasi 20 kgs dan katta bo’lgan, bo’ylama to’lqin sifatida tarqaluvchi elastik tebranishlarni ultratovush deyiladi dut >> dt ni hisobga olganda amalda qo’llaniladigan ultratovush intensivligi tovush intensivligidan bir muncha kattaroqdir. ultratovushning yuqori chegarasi chegaralanmagan. tovush va ultratovush to’lqinlarining tezliklari taxminan bir xildir. ultratovushning yuqori chastotali to’lqinlarini generatsiyalash uchun teskari pezoelektro effekt xodisasidan foydalaniladi, ya’ni yuqori chastotali elektr maydoniga joylashtirilgan kristal plastinkasini galma-galdan uzaytirish …

5 / 20

- manbaning harakat tezligi yuqoridagi ishora kuzatuvchi va manbaning yaqinlashishi. pastkisi uzoqlashishi uchun tibbiyotda tomirlarda qonning harakat tezligini aniqlashda qo’llaniladi © vig pr. v a v j × = × w = 2 2 2 1 rw 0 lg i i k e = 0 lg i i = b 2 10 0 / 10 i 100 m vt i - = = 0 lg i i = b 0 10 i i = b 0 2 10 j j = 10 12 0 10 10 100 100 - - = × = = i i v p i p p v p i ef ef r r 2 ra ko' shunga va 2 bundan , max 2 max 2 d = d = d d = m k * v v ) v (v m × ± =

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshkent tibbiyot akademiyasi biofizika va tibbiyotda axborot texnologiyalari kafedrasi"

слайд 1 toshkent tibbiyot akademiyasi biofizika va tibbiyotda axborot texnologiyalari kafedrasi mavzu: bioakustika bajardi: ______________________________ _____________________________________ qabul qildi: ___________________________ reja: tovush. tovushning fizikaviy va psixofizikaviy xarakteristikalari 2. veber - fexner qonuni 3. eshitish biofizikasi elementlari. dopler effekti. klinikada tovushga asoslangan usullar. audiometriya 4. sezgi a’zolari biofizikasi. odamning eshitish apparati 5. ultratovush va infratovush. ularning organizmga ta’siri bioakustika tovush hodisalarini o’rganuvchi fizika bo’limiga akustika deyiladi. akustika umumiy fiziologik (bioakustika), arxitekturik, musiqiy va h.k bo’limlarga bo’linadi tovush – (bu zarrachalarning elastik muhitda tebranishdir) qulog’imiz seza...

This file contains 20 pages in PPT format (1.2 MB). To download "toshkent tibbiyot akademiyasi biofizika va tibbiyotda axborot texnologiyalari kafedrasi", click the Telegram button on the left.

Tags: toshkent tibbiyot akademiyasi b… PPT 20 pages Free download Telegram