figura va fon

PPT 13 pages 190.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 13
диққат figura va fon psixologlarning fikricha, inson nimaniqi idrok qilsa, uni figura va fonda idrok qiladi. figura-shunday narsaki, uni aniq anglash, ajratish, ko’rish, eshitish va tuyish mumkin. fon esa aksincha, noaniqroq, umumiyroq narsa bo’lib, aniq ob’ektni ajratishga yordam beradi. masalan, gavjum bozorda ketayotgan taqdirda ham o’z ismimizni birov aytib chaqirsa, darrov o’sha tarafga qaraymiz. ism-figura bo’lsa, bozordagi shovqin-fon rol’ini o’ynaydi. boshqacha qilib aytganda, biz biror narsani idrok qilayotgan paytimizda uni albatta biror fondan ajratib olamiz. masalan, gul bozorida aynan qip-qizil atirgul sizga yokib qolib, o’shani harid qilasiz, qolgan gullar fonday ongingiz aktiviga o’tmaydi. idrok bilishimizning shunday shakliki, u borlikdagi ko’plab, xilma-xil predmet va hodisalar orasida bizga ayni paytda kerak bo’lgan ob’ektni hossa va xususiyatlari bilan yahlit tarzda aks etishimizni ta’minlaydi. idrok va kayfiyat idrok bizning kayfiyatimizga ham bog’liq. tashvish bilan yo’lakchadan o’tib ketayotib, oyog’ingiz tagidagi narsa tugul, ro’paradagi odamni ham ko’rmay qolishingiz mumkin. yoki san’at muzeyida tomosha qilib yurgan ikki …
2 / 13
l bo’ladi. agar biror predmetni u ilgari figura sifatida idrok kilgan bo’lsa, demak, keyingi safar ham uni aynan figuraday idrok qiladi, agar fon bo’lgan bo’lsa, tabiiy, fonday qabul qiladi. bu qonunning hayotdagi o’rni chet davlatlarda borgan turistlar tajribasiga tayanib tushuntirilishi mumkin. o’zbekistonliklar yer kurrasining qaysi burchagida bo’lmasin, o’zbek do’ppisi yoki atlas qo’ylakni juda tez ilg’ab oladilar va suyunib ketadilar ham. idrokning konstantliligi qonuni bu qonun ma’lum ma’noda oldingisiga bog’liq. ya’ni bunda ham ilgarigi tajriba katta rol’ o’ynaydi. ma’nosi: odam o’ziga tanish bo’lgan narsalarni o’sha hossa va xususiyatlar bilan o’zgarishsiz idrok qilishga moyildir. masalan, samolyot ichida o’tirib yerga qaraganmisiz? avtomobil yo’llari, ularda harakat qilayotgan mashinalar kichkina ko’rinadi, lekin biz ularni hozir kichrayib qolgan, deb idrok qilmaymiz-ku? aslida ko’z korachig’imizdagi aks kichkina bo’lsa-da, ularni o’zimiz «to’g’rilab» alohida predmetlar sifatida idrok qilaveramiz. konstantlik idrokimizning konstantligi, ya’ni ilgarigi tajriba asosida narsalarning hossa va xususiyatlarini o’zgartirmay, turg’un holda yahlit tarzda idrok qilish xususiyati bizga tashqi …
3 / 13
rmas ma’lumotning idrok qilinmasligi qonuni bu qonunning mohiyati shundaki, muntazam ta’sir etuvchi ma’lumot ongda uzoq ushlab turilmaydi. masalan, o’tirganingizda soatning chiqqilashini eshitganmisiz? xa, tovush eshitiladi, lekin ma’lum vaqt o’tgandan so’ng go’yoki u yo’q bo’lib qolganday-eshitilmaydi. yoki eksperiment sharoitida yolg’iz bitta nuqtadagi yoro’g’lik manbai ko’zga ta’sir etilib, ko’z ham shu nuqta bilan bir vaqtda harakatga keltirib turilganda, 1-3 sekunddan so’ng odam yoro’g’lik manbaini ko’rmay qo’ygandek. shunga o’xshash eksperimentlar barcha idrok turlarida ham sinalgan. past oxangli qo’y ham ma’lum vaqtdan keyin eshitmaganday hisni keltirib chiqarishini sinab ko’rishingiz mumkin. o’zgarmas ma’lumotning idrok qilinmasligi qonuni nutq vositasida xadeb bir xil so’zlarni qaytaraverish psixoterapevtik praktikada gipnotik holatni keltirib chiqaruvchi omil sifatida ishlatiladi. chunki bir xil so’zlar xadeb qaytarilaversa, ular o’zining ma’no-mohiyatini ham yo’qotadi. masalan, ko’chalarda yuradigan «folbinlar»ni ko’rganmisiz? ular avtomatik tarzda aytadigan so’zlari aslida ularning o’zlari uchun umuman ma’nosini yo’qotgan(«baxtingdan ochaymi, taxtingdan ochaymi?» va xokazo shunga o’xshash so’zlar). har qanday harakat xadeb qaytarilaversa, «psixologik t …
4 / 13
an narsasinigina idrok qiladi. hattoki, ma’ruzachining bugun tushuntirayotgan ma’ruzasidagi faktlar sizning tushunchalaringiz va bilim doirangizdan uzoq bo’lsa, professorga qarab o’tirgan bo’lsangiz ham uning gaplari qulog’ingizga kirmaydi. taxminlarni tekshirish jarayonida idrok qilish biz idrok jarayonida ilgarigi tajribaga tayanganimiz bilan ko’pincha adashamiz, ba’zan esa o’zimiz uchun yangiliklar ochib, tajribani yanada boyitamiz. ilgarigi tajriba va kelajakni bashorat qilish insonga hos xususiyat bo’lib, bizning sezgi organlarimiz orqali keladigan ma’lumotlarning qo’lami va imkoniyatlarini yanada oshiradi. shu nuqtai nazardan olib qaralganda, idrok-tashqi muhit to’g’risidagi taxminlarimizni isbot qilishga qaratilgan faol jarayondir. biz bevosita idrokimiz «tagiga yetolmayotgan», «tushunmayotgan» narsalarni bevosita his kilgimiz, qo’limiz bilan ushlab ko’rgimiz, ular bilan ishlagimiz keladi. taxminlarni tekshirish jarayonida idrok qilish idrok qilinayotgan narsada noaniqlik, sir paydo bo’lsa, biz «bu nima bo’ldi?» degan savol asosida taxmin qila boshlaymiz va uni tekshirish uchun harakat qilamiz. aynan harakatlar, amaliy ishlar idrokimiz imkoniyatlari va chegaralari kengaytiradi va anglashga yordam beradi. shuning uchun ham har bir ishni boshlashdan …
5 / 13
figura va fon - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "figura va fon"

диққат figura va fon psixologlarning fikricha, inson nimaniqi idrok qilsa, uni figura va fonda idrok qiladi. figura-shunday narsaki, uni aniq anglash, ajratish, ko’rish, eshitish va tuyish mumkin. fon esa aksincha, noaniqroq, umumiyroq narsa bo’lib, aniq ob’ektni ajratishga yordam beradi. masalan, gavjum bozorda ketayotgan taqdirda ham o’z ismimizni birov aytib chaqirsa, darrov o’sha tarafga qaraymiz. ism-figura bo’lsa, bozordagi shovqin-fon rol’ini o’ynaydi. boshqacha qilib aytganda, biz biror narsani idrok qilayotgan paytimizda uni albatta biror fondan ajratib olamiz. masalan, gul bozorida aynan qip-qizil atirgul sizga yokib qolib, o’shani harid qilasiz, qolgan gullar fonday ongingiz aktiviga o’tmaydi. idrok bilishimizning shunday shakliki, u borlikdagi ko’plab, xilma-xil predmet va hodi...

This file contains 13 pages in PPT format (190.5 KB). To download "figura va fon", click the Telegram button on the left.

Tags: figura va fon PPT 13 pages Free download Telegram