biologiya fanidan ta'lim materiali

PPT 26 pages 4.8 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.8 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

8-sinf ochiq dars namangan tumani 10- sonli maktabning biologiya fani o’qituvchisi sharipov ilyosbekning ,,odam va uning salomatligi’’ fanidan tayyorlagan taqdimoti * salomatlikni saqlash va mustahkamlash uchun awalo odam o‘z tanasining tuzilishi, har qaysi to‘qima va organlarining normal faoliyatini, o‘sish, rivojlanish va ko‘payish qonuniyatlarini bilishi zarur. shuningdek, barcha tirik mavjudotlar kabi, odamga ham xos bo‘lgan bu biologik xususiyatlarni asrash va tobora takomillashtirish uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitni mukammal bilish va yaratish talab etiladi. * ibn sino turli yuqumli kasalliklarning kelib chiqishi va tarqalishida ifloslangan suv va havoning roli katta ekanini uqtirib, suvni qaynatib, keyin iste’mol qilishni tavsiya etgan. u tashqi muhitdagi turli omillar — havo, suv orqali kasallik tarqatuvchi, ko‘zga ko‘rinmaydigan „mayda hayvonlar“, ya’ni mikroblar haqidagi fikmi aytgan. demak, ibn sino l. pasterdan 800 yil ilgari yuqumli kasalliklarni mikroblar qo'zg'atishi to'g'risida fikr bildirgan. u kasalliklarning oldini olishda tashqi muhitni muhofaza qilish, shaxsiy va umumiy gigiyena qoidalariga amal qilish zarurligi haqidagi fikrlarni bundan …

2 / 26

stemasi ichki organlar (nafas olish, qon aylanish, ovqat hazm qilish, ayirish, jinsiy va hokazo) ichki sekretsiya bezlarining ishini hamda moddalar almashinuvi jarayonini boshqaradi. vegetativ nerv sistemasi: simpatik nerv sistemasining markazlari orqa miyaning birinchi ko‘krak segmentidan to uchinchi bel segmentigacha bolgan sohada joylashgan. simpatik nerv tolalari orqa miyaning yuqorida ko‘rsatilgan segmentlarining yon shoxlaridan chiqib, umurtqa pog‘onasi atrofida va tananing turli qismlarida joylashgan nerv tugunlariga, ulardan esa to‘qima va organlarga boradi. parasimpatik buning markazlari bosh miyaning pastki qismida (o‘rta va uzunchoq miyada) hamda orqa miyaning dumg‘aza segmentida joylashgan. o‘rta va uzunchoq miyadagi nerv markazlaridan chiqqan parasimpatik nerv tolalari odamning bosh va yuz sohasidagi organlarga boradi. simpatik nerv sistemasi yurak ishini tezlashtiradi va kuchaytiradi, arteriya qon tomirlarini toraytirib, qon bosimini oshiradi, me’da va ichaklarning harakatini susaytiradi, siydik qopi muskullarini bo‘shashtirib, siydik yig‘ilishiga sharoit yaratadi, nafas yo‘llarini (bronxlarni) kengaytirib, nafas olishni yengillashtiradi, ko‘z qorachig‘ini kengaytirib, ter ajralishini kuchaytiradi parasimpatik nervlar simpatik nervlarga nisbatan teskari …

3 / 26

‘ir kechganda bemor hushini yo‘qotishi va unda tirishish belgilari yuzaga kelishi mumkin. ensefalit bosh miya to‘qimasining yallig‘lanishi ensefalit, deb ataladi. bu yuqorida aytilgan meningit kasalligini o‘z vaqtida davolamaslik tufayli yoki gripp, qizamiq, suvchechak, quloqning yiringli yallig’lanishi va boshqa xastaliklar oqibatida yuzaga kelishi mumkin. bu xastalikda bemorning tana harorati ko‘tariladi, umumiy ahvoli og‘irlashadi. poliomiyelit orqa miya to‘qimasining yalliglanishi miyelit deb ataladi. bu kasallik ko‘pincha bolalarda uchraydi, uni maxsus viruslar qo‘zg‘atadi va poliomiyelit kasalligi deyiladi— orqa miya nerv hujayralarining yalliglanishi, poli — ko‘p degan ma’noni bildiradi, ya’ni poliomiyelit orqa miya bir nechta segmentlari nerv to‘qimasining yalliglanishidir. periferik nerv sistemasi kasalliklari. ma’lumki, periferik nerv sistemasiga nerv tugunlari va nerv tolalari kiradi. nerv tugunining kasalligi ganglionit, nerv tolasining kasalligi nevrit yoki nevralgiya deb ataladi. nerv tugunining kasalligi, ya’ni ganglionit shamollash, o‘pkaning zotiljam kasalligi, turli xil yuqumli kasalliklar, ya’ni gripp, ichburug‘, ich terlama kabilaming asorati tufayli yuzaga keladi. uyga vazifa: nerv sistemasi gigenasini yozib kelish …

4 / 26

biologiya fanidan ta'lim materiali - Page 4

5 / 26

biologiya fanidan ta'lim materiali - Page 5

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiya fanidan ta'lim materiali"

8-sinf ochiq dars namangan tumani 10- sonli maktabning biologiya fani o’qituvchisi sharipov ilyosbekning ,,odam va uning salomatligi’’ fanidan tayyorlagan taqdimoti * salomatlikni saqlash va mustahkamlash uchun awalo odam o‘z tanasining tuzilishi, har qaysi to‘qima va organlarining normal faoliyatini, o‘sish, rivojlanish va ko‘payish qonuniyatlarini bilishi zarur. shuningdek, barcha tirik mavjudotlar kabi, odamga ham xos bo‘lgan bu biologik xususiyatlarni asrash va tobora takomillashtirish uchun zarur bo‘lgan shart-sharoitni mukammal bilish va yaratish talab etiladi. * ibn sino turli yuqumli kasalliklarning kelib chiqishi va tarqalishida ifloslangan suv va havoning roli katta ekanini uqtirib, suvni qaynatib, keyin iste’mol qilishni tavsiya etgan. u tashqi muhitdagi turli omillar — havo, su...

This file contains 26 pages in PPT format (4.8 MB). To download "biologiya fanidan ta'lim materiali", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiya fanidan ta'lim materi… PPT 26 pages Free download Telegram