dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari

PPT 29 стр. 11,0 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 11,0 МБ

Тип файла PPT

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

презентация powerpoint muallif: m.mahmudov ma’ruza: dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari. savollar 1. geraza – nima? 2. xelikaza - nima? 3. primaza – nima? 4. dnk polimeraza –nima? 5. dnk reparatsiyasi – nima? 6. plazmid nima? 7. xalqasimon dnk qanday hujayralarda bo’ladi? 8. xalqasimon dnk qanday organoidlarda bo’ladi? 9. biotexnologiya terminini fanga kim kiritgan? 10. imobillangan ferment deganda nimani tushunasiz? savollar 1. ligaza nima? 2. ekzon nima? 3. gen ekspressiyasi qanday jarayon? 4. ecor1 fermenti dnk ni qanday kesadi? 5. bamh1 fermenti dnk ni qanday kesadi? 6. konyugatsiya qanday jarayon? 7. fermentlarni imobillashda qanday tashuvchilardan foydalaniladi? 8. revertaza fermeti qanday vazifa bajaradi? 9. dnk polimeraza fermeti qanday vazifa bajaradi? 10. intron nima? molekulalarni qaytadan aniq yaratilishi va nasliy informatsiyani uzatilish g’oyasi birinchi bo’lib, rus olimi n.k.kolsov tomonidan ishlab chiqilgan. 1927-yili n.k.kolsov hujayralar ko’payishida xromasomalar matsitsa asosida o’z-o’zidan ko’payadi degan gipotazani ma’lum qiladi. 1956-yilda amerika olimi …

2 / 29

l bo’ladi. 2) yarim konservativ - ona dnk zanjiri uzilib, gidrolizlanib, alohida yakka zanjirlar hosil bo’lib, ularning har biriga komplementarlik prinsipi asosida yangi zanjir birikib, ikkita qiz zanjir hosil bo’ladi. d n k molekulasining replikatsiyasini tushuntiruvchi yuqoridagi usullardan yarim konservativ usul uotson va kriklar taklif qilgan d n k strukturasining tuzilishiga mos keladi. d n k strukturasining tuzilishiga mos keladi. 3) dispersiv (dispersion) - ona dnk zanjiri teng ikkiga yoki bir vaqtning o’zida bir necha bo’laklarga bo’linadi. bu tur kam uchraydi. 1957 yilda meselson va stal tirik organizm uchun dnk replikatsiyasining yarim konservativ mexanizm bo’yicha genetik axborotni ko’chirish xosligini aniqlashdi. replikatsiya mexanizmi. (dnk dan yangi o’xshash dnk nusxasini hosil qilish) replikatsiya jarayoni murakkab bo’lib, hujayra bo’linishi ya’ni mitoz vaqtida kuzatiladi. dnk ning replikatsiyasi ko’p bosqichli bo’lib, replikatsiya amalga oshishi uchun quyidagi sharoitlar zarur. 1) qurilish materiali sifatida dezoksiribonukleoziduchfosfatlar (datf, dgtf, dstf, dttf) bo’lishi kerak; 2) dnk ning qo’sh spiralining yechilishi; …

3 / 29

nomdagi o‘rni doimiy deb kelinar edi. biroq aqsh olimasi barbara mak-klintok makkajo‘xorida irsiy belgilarni tadqiq qilish jarayonida ba‘zi genlar bir joyda muntazam ravishda joylashmay, aksincha o‘z joyini o‘zgartirib turishini aniqladi. genlarni genom bo‘yicha ko‘chib yurishi uzoq vaqt tan olinmadi. shunga qaramay bunday hodisa bo’lshi mumkunligi aqsh olimlari j.bishop, a.buxoriy tomonidan mikroorganizmlarda, rus olimi g.georgiyev tomonidan esa hayvonlarda aniqlandi. bunday ko‘chib yuruvchi genlar toifasi regulyator genlar yoki transpozonlar deb ataladi. transpozonlar o‘z joyini o‘zgartirganda qo‘shni genlar faoliyatini u yoki bu tomonga o‘zgartiradi. transpozonlar xilma-xil strukturaga ega bo‘lsalar ham, barcha transpozon molekulalarining har ikki chetida maxsus nukleotidlar izchilligi, markaziy qismida esa dnk molekulasini belgilangan joyda yopishqoq uchlar hosil qilib kesuvchi transpozaza fermentini sintez qiluvchi gen joylashgan bo’ladi. 1.transpozonlar. ko‘chib yuruvchi elementlar organizmlar evolutsiyasida muhim o‘rin tutadigan genetik birliklar bo‘lib, ular xromosomalarning bir joydan ikkinchi joyga ko‘chib yuruvchi fragmentlaridir. ko‘chib yuruvchi elementlarning uch xil tipi mavjud va ular bir-biridan tuzilishi, ko‘chib yurish tipi …

4 / 29

o‘z nusxasini sintezlab, bu nusxani dnkning boshqa joyiga ko‘chib o‘tishi (insersiyalanishi)ni ta’minlaydi. ko‘chish davomida retrotranspozonlarning eski nusxasi o‘z joyida qoladi va faqat ularning nusxasigina ko‘chiriladi. natijada dnk miqdor jihatdan ko‘payadi. 4 3 2 1 retrotranspozonlar 4 3 2 1 nusxa retrotranspozonlar before after (teskari transkriptaza ) 2.retrotranspozonlar 3.retropozonlar – ko‘chish mexanizmi bo‘yicha retrotranspozonlarga o‘xshaydi, ya’ni ularning nusxalari sintezlanib, boshqa joyga ko‘chadi. biroq asosiy farq ular tuzilishi jihatidan viruslarga mutlaqo o‘xshamaydi va nusxa ko‘chirish uchun o‘zlarida teskari transkriptaza fermentiga ega emas. bu uch turdagi ko‘chib yuruvchi elementlar organizmlar genomining ko‘p miqdorini tashkil qiladi. o‘simliklar genomining qariyb 50 foizi transpozon, retrotranspozon va retropozonlardan tashkil topgan. masalan, makkajo‘xori donlarida antotsian (qizil) pigmentning paydo bo‘lib yo‘qolishi antotsian rangni beruvchi gen ichidagi transpozonning ko‘chishi bilan izohlanadi. 4 3 2 1 retrotranspozonlar 4 3 2 1 nusxa retrotranspozonlar before after 3.retropozonlar plazmidlar plazmidlar hujayraning asosiy xromosomasidan bir necha yuz barobar kichik dnk qo‘sh zanjirli halqasidan iborat. …

5 / 29

bunday plazmidlar asosiy xromosomaga birika olmaydi, asosiy xromosomalardan mustaqil ravishda o‘z-o‘zini replikatsiya yo‘li bilan o‘nlab va hatto yuzlab marta ko‘paytira oladi. avtonom plazmidlar bakteriya yoki zamburug‘ bo‘linganda qiz hujayralar orasida tasodiﬁy ravishda taqsimlanadi. shu bilan birga avtonom plazmid bir hujayradan ikkinchisiga hujayra qobig‘i va membranasining teshiklaridan o‘ta oladi. plazmidlar tarkibi, asosan, antibiotik yoki zaharli toksin parchalovchi ferment sintez qiladigan genlardan iborat. shu tufayli plazmidlar bakteriya, achitqi va zamburug‘larning antibiotik va zaharli toksinlarga chidamliligini ta’minlaydi. nukleotidlar joylashish tartibining o‘zgarishi tripletlar joylashish tartibini o‘zgartiradi. tripletlar joylashish tartibining o ‘zgarishi esa oqsil sintezi uchun kerakli axborotning o‘zgarishiga olib keladi. natijada, shu o‘zgargan gen ishtirokida belgi yuzaga chiqmasligi yoki o‘zgacha bo‘lib qolishi mumkin. gen mutatsiyalarini mikroskopda ko‘rib bo‘lmaydi. ularni keyingi avlodda belgilarning o‘zgarishiga qarab aniqlanadi. gen mutatsiyalarida nukleotidlarning oshib ketishi, tushib qolishi yoki ularning boshqasi bilan almashinuvi kuzatiladi. dnk dagi o’zgarishlarni kelib chiqishiga ko‘ra ikkita guruhga ajratish mumkin. 1. bir juft azotli asoslarning boshqasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari"

презентация powerpoint muallif: m.mahmudov ma’ruza: dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari. savollar 1. geraza – nima? 2. xelikaza - nima? 3. primaza – nima? 4. dnk polimeraza –nima? 5. dnk reparatsiyasi – nima? 6. plazmid nima? 7. xalqasimon dnk qanday hujayralarda bo’ladi? 8. xalqasimon dnk qanday organoidlarda bo’ladi? 9. biotexnologiya terminini fanga kim kiritgan? 10. imobillangan ferment deganda nimani tushunasiz? savollar 1. ligaza nima? 2. ekzon nima? 3. gen ekspressiyasi qanday jarayon? 4. ecor1 fermenti dnk ni qanday kesadi? 5. bamh1 fermenti dnk ni qanday kesadi? 6. konyugatsiya qanday jarayon? 7. fermentlarni imobillashda qanday tashuvchilardan foydalaniladi? 8. revertaza fermeti qanday vazifa bajaradi? 9. dnk polimera...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPT (11,0 МБ). Чтобы скачать "dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dnk replikatsiyasi. ko’chib yur… PPT 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram

dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "dnk replikatsiyasi. ko’chib yuruvchi genetik elementlar. plazmidlar. dnk dagi buzilish jarayonlari"

Похожие файлы