xitoy falsafasida naturfalsafiy g'oyalarning o'rni

DOC 56.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403320973_44424.doc xitoy falsafasida naturfalsafiy g’oyalarning o’rni reja: 1. falsafiy tafakkur taraqqiyoti 2. qadimgi xitoy falsafasining muhim jihatlari 3. qadimgi xitoy falsafiy maktablari ta`limotlarining hozirgi davrdagi ahamiyati. qadimgi xitoy falsafasiga xos bo’lgan muhim jihatlardan biri shundaki, ontologiya muammolarini yoritishda naturfalsafiy g’oyalar va sodda dialektik uslub vujudga keldi, falsafiy tafakkur taraqqiyotining muhim yo`nalishlaridan biri daosizmdir. uning asoschisi lao zidir (miloddan avvalgi 604 yilda tug`ilgan). u “yo`nalishlar va fazilatlar haqida risola” (dao de szin)ning muallifi. kitobda ta`kidlanishicha, dao yerdagi mavjud barcha narsalardan farq qilib, xudolikning namoyon bo`lishining o`ziga xos ko`rinishidir. dao oliy mavjudod sifatida barcha real narsalar, hodisalar borlig`i, sodir bo`lishining birinchi sababchisidir. hamma narsalar u tufayli paydo bo`ladi, oxir-pirovardda yana unga qaytadi. daosizmning diqqat markazida tabiat, koinot va inson turdi. ammo bu ibtidolar mantiqiy - aqliy yo’nalish emas, balki mavjudlik tabiatiga to’g’ridan-to’g’ri kirib boorish yordamida bilib olinadi. dunyo hech qanday sabablarsiz doimiy o’zgarish va harakatda bo’lib, rivojlanadi, yashaydi va sirtqi ta`sir natijasida …

ya muammosi bilan bo’g’liq mulohazalari namoyon bo’ladi. lao-zining fikricha olamdagi, barcha narsalar doimiy harakatda, o`zgarishda. insonning tabiat bilan o’zaro hamkorligi uning ruhiy barqarorligi, osoyishtaligini ta`minlaydi. u inson, jamiyatning ortiqcha bezovtaligini, o’ta faolligini ma`qul ko’rmaydi. uningcha ortiqcha faollik sivilizatsiyani tug’dirib, inson va olam o’rtasidagi garmoniyaning buzilishiga, disgarmoniyaga olib keladi. lao szining olamdagi o’zgarishlarga nisbatan nuqtai nazari o’ziga xos xarakterga ega. u bizning mavjud bo’lishimizda qandaydir asosiy adolat tamoyili amal qiladi, deb hisoblagan. bunday tamoyilga binoan qandaydir bir holat nihoyatda o`zgacha tusga ega bo’la boshlasa, unda teskari ta`sirlanish yuz beradi: “baxt-saodat hisoblangan narsa baxtsizlikka aylanadi, baxt-saodat esa baxtsizlik uzra qurilgan bo’ladi”. qandaydir bir holat o’z chegarasiga yetib borganida u o’zining zid tusini egallaydi. haddan tashqari baxt-saodat qayg’u-alamga o’rin bo’shatadi. baxti qarolik shodligu sevinchlar bilan o’rin almashadi. binobarin, qandaydir bir holat o’zining tabiiy chegaralaridan chetga chiqqanida, haddan ziyodlik tantana qilganida bunga aralashadigan qandaydir bir kuch mavjud bo’lishi kerakki, u lozim bo’lishi kerak, yoki …

shliq (noborliq)da tug’iladi. in va yan qarama-qarshi kuchlarining o’zaro ta`siri natijasida koinotdagi bo’shliq - vakuum girdobga aylanadi va unda kuchli portlash sodir bo’ladi. ushbu spiralsimon olov girdobi ichida dao embrioni(mirovoe yaytso) tug’iladi. u o’zida jismiy, ruhiy va ma`naviy mohiyatlarni mujassamlashtiradi. dao kengayib differensiallashishi natijasida besh element vujudga keladi, bir element o’rtada qoladi boshqalari uning qutblarida gorizontal holatda joylashadi. shunga nonand ravishda besh ruhiy element ham joylashadi. olov burch yog’och __tuproq__ metall marosim __ saxovat __ ishonch suv insonparvarlik qadimgi xitoy yodgorligi “xuaynan szi”da dao spiralini moddiy elementlar asosida ifodalanadi. unga ko’ra dao spiralining har bir bosqichida bu elementlarning holati o’zgarib boradi. yog’och mustahkamlanadi, suv qariydi, olov tugiladi, metal maxbusga aylanadi, tuproq o’ladi. olov mustahkamlanadi, yog’och qariydi, tuproq tug’iladi, suv maxbusga aylanadi, metal o’ladi. tuproq mustahkamlanadi, olov qariydi, metall tug’iladi, yog’och maxbusga aylanadi, suv o’ladi. metall mustahkamlanadi, tuproq qariydi, suv tugiladi, olov maxbusga aylanadi, yog’och o’ladi. suv mustahkamlanadi, metall qariydi, yog’och …

hki harakati va narsalar o’rtasidsagi munosabatlarning tartibliligi “in” va “yan” tamoyillarining ta’sirida yuz beradi. bu tamoyillar jamiyatga ham shunday ta`sir ko’rsatadi.shuning bilan inson borliqning bir qismi bo’lib uning rivojlanishi tabiiy ekanligi tasdiqlanadi. qadimgi xitoy falsafiy maktablari ta`limotlarining hozirgi davrdagi ahamiyati. qadimgi xitoyda shakllangan falsafiy maktablarning ta’limotlari hozirgi davrda ham xitoy va sharqning boshqa bir qancha mamlakatlarida muhim ahamiyat kasb etib kelmoqda. shu o’rinda konfutsiychilik ta`limotining o’rnini alohida ta`kidamoq zarur. ayniqsa kann yuvey (1858-1927) asosan konfutsiy ta`limotidan kelib chiqib xitoyni isloh qilish nazariyasini ishlab chiqdi - “datum” (“buyuk birlasuv”). konfutsiychilikda xitoy madaniyati asosini ko`rgan mutafakkir fikricha, konfutsiychilik falsafasini har qanday davrda qo’llasa bo’ladi. u xitoy parlamenti konfutsiyning surati oldida tiz cho’kish va sajda qilib, duo o’qishni bekor qilganidan g’azablanbdi. uningcha buyuk davlat qurish uchun faqat iqtisodiy yutuqlargina muhim bo’lmasdan, balki ma`naviyat va fuqarolarning ma`limot darajasi ham muhimdir. 1914-yilda u vaqtinchalik konstitutsiya loyihasini nashr ettirdiki, unda quyidagicha modda bor edi: “konfutsiy ta`limotiga …

ni qo’llab-quvvatlab kelmoqda. buning uchun biz jamiyatimizning ko’zga ko’rinmas asosi bo’lib xizmat qilgan konfutsiychilik ta`limotiga burchlimiz. shuning uchun ham konfutsiychilikdan kelajakda ham ijtimoiy tarbiyaning mag’zi sifatida foydalanish zarur”. yevropada ta`lim olgan yan fu (1853-1923), angliya va fransiyada qunt bilan smit, rikkardo, monteske, russo, kant, bekon, lokk, gobbs kopernik, nyuton, darvin asarlarini o’rgandi. birqancha evropa faylasuflarining asarlarini xitoy tiliga tarjima qildi. ammo birinchi jahon yrushidan keyin g’arb ijtimoiy fikridagi qadriyatlarga bo`lgan munosabatini o’zgartirdi: “g’rb madaniyati ushbu yevropa urushidan so’ng buzildi. ilgarilari men bizning eski maktabga mansub olimlarimizning shunday kun keladiki, o’shanda konfutsiy ta`limotini butun bashariyat o’qib o’rganadi, deganlarini eshitganimda, men ularni bema`ni gap, deb o’ylagan edim. ammo hozirgi vaqtda men shuni tushuna boshladimki, yevropa va amerikadagi ma`rifatli odamlarning kupchiligi asta-sekin shunday fikrga kelayotganga o`xshaydi. mening fikrimcha, g’arb xalqlari o’zlarining uch yuz yillik taraqqiyotlari davomida to’rt asosiy qoidaga erishdilar: xudbin bo’lishlikka; boshqalarni o’ldirishga; kam miqdorda to’g’ri bo’lishlikka; uyatni kamroq his qiishlikka. konfu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xitoy falsafasida naturfalsafiy g'oyalarning o'rni"

1403320973_44424.doc xitoy falsafasida naturfalsafiy g’oyalarning o’rni reja: 1. falsafiy tafakkur taraqqiyoti 2. qadimgi xitoy falsafasining muhim jihatlari 3. qadimgi xitoy falsafiy maktablari ta`limotlarining hozirgi davrdagi ahamiyati. qadimgi xitoy falsafasiga xos bo’lgan muhim jihatlardan biri shundaki, ontologiya muammolarini yoritishda naturfalsafiy g’oyalar va sodda dialektik uslub vujudga keldi, falsafiy tafakkur taraqqiyotining muhim yo`nalishlaridan biri daosizmdir. uning asoschisi lao zidir (miloddan avvalgi 604 yilda tug`ilgan). u “yo`nalishlar va fazilatlar haqida risola” (dao de szin)ning muallifi. kitobda ta`kidlanishicha, dao yerdagi mavjud barcha narsalardan farq qilib, xudolikning namoyon bo`lishining o`ziga xos ko`rinishidir. dao oliy mavjudod sifatida barcha real nars...

DOC format, 56.5 KB. To download "xitoy falsafasida naturfalsafiy g'oyalarning o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: xitoy falsafasida naturfalsafiy… DOC Free download Telegram