rivojlanishda kritik davrlar va bollarda ikkinchi signalni rivojlanishidagi tasir etuvchi omillari

PPTX 17 pages 942.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 942.6 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

powerpoint presentation rivojlanishda kritik davrlar va bollarda ikkinchi signalni rivojlanishidagi tasir etuvchi omillari mominjonova dilrabo 1. ikkinchi signal sistemasining rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar 2. bolaning rivojlanishidagi muhim davrlar 3. xulosa va tavsiyalar reja: ikkinchi signal sistemasining rivojlanishidagi buzilishlar ikkinchi signal sistemasining rivojlanishidagi kechikishlar, masalan, 3-5 yosh oralig'ida nutqning sust rivojlanishi, bolaning ijtimoiy muhitining kam boyligi, masalan, qishloq joylarida, tilning etarli darajada qo'llanilmasligi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. ikkinchi signal sistemasining buzilishi, masalan, autizm spektr buzilishlarida kuzatiladigan ijtimoiy muloqot va til rivojlanishining og'ir buzilishi, genetik omillar va miya tuzilishi o'zgarishlari bilan bog'liq bo'lib, jahon sog'liqni saqlash tashkilotining ma'lumotlariga ko'ra, 100 bolaga 1-2 tasida kuzatiladi. 7-10 yosh oralig'ida o'qish va yozish qobiliyatlarining rivojlanishidagi nuqsonlar, disleksiya va disgrafiya kabi buzilishlar, miyada ma'lum sohalarning yetarlicha rivojlanmaganligi yoki shikastlanishi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. bu holatlarning tarqalish ko'rsatkichlari toshkent shahrida 5% gacha yetishi mumkin. ta'lim muhiti va ikkinchi signal sistemasining rivojlanishi 5-7 ёш атрофидаги болаларда таълим муҳитининг …

2 / 17

omillari televizor koʻrishning 3 soatdan ortiq boʻlishi, ayniqsa 1-3 yosh oraligʻida, ikkinchi signal sistemasining rivojlanishiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin, chunki bu faol muloqot va tilga asoslangan oʻyinlar uchun vaqtni kamaytiradi. shahar va qishloq bolalarida ikkinchi signal sistemasining rivojlanish surʼati farq qilishi mumkin. masalan, toshkentdagi bolalarga nisbatan, qoraqalpogʻiston respublikasining qishloq joylaridagi bolalarda bu jarayon biroz sekinroq boʻlishi mumkin, bu til muhitining zichligiga bogʻliq. ikkinchi signal sistemasining rivojlanishiga 2-7 yosh oraligʻida ona tili muhitining boyligi va intensivligi, jumladan, 5000 dan ortiq soʻz boyligi va faol muloqot, katta taʼsir koʻrsatadi. bolalar bogʻchalarida oʻtkazilgan tadqiqotlar buni tasdiqlaydi. til rivojlanishining muhim davrlari 0-3 yoshgacha bo'lgan davrda til rivojlanishining asosiy bosqichlari shakllanib, lug'at boyligi 1000 so'zgacha yetadi, bu davrda ona tili muhiti va ota-onalarning faol ishtiroki muhim ahamiyat kasb etadi, masalan, toshkentda o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdi. 6-12 yoshlik davrda tilning rivojlanishi tez sur'atlarda davom etib, o'quv jarayoniga moslashuvchanlik kuzatiladi, taxminan 5000 so'zli lug'atga ega bo'lishi mumkin, …

3 / 17

igʻida ona tili orqali faol boyitish, masalan, 500 dan ortiq soʻz boyligini shakllantirish orqali, samarqanddagi bolalar bogʻchalarida qoʻllaniladigan usullar samarali. oilada kitob oʻqish madaniyatini shakllantirish, har kuni kamida 15 daqiqa hikoya oʻqib berish, fargʻona vodiysidagi oilalar tajribasidan kelib chiqib, bolaning lugʻat zahirasini kengaytiradi va fikrlash qobiliyatini oshiradi. ikkinchi signal sistemasining rivojlanishiga ta'sir etuvchi genetik omillar kechikkan nutq rivojlanishiga olib keluvchi gen mutatsiyalarining 20% dan ortig'i, xususan, kns rivojlanishiga ta'sir etuvchi genlar, masalan, meksidadan olingan tadqiqotlarga ko'ra, bolada fonologik qiyinchiliklarni keltirib chiqarishi mumkin. o'zbekiston aholisi orasida o'tkazilgan tadqiqotlarda, 5-6 yoshli bolalarning 15% da aniqlangan ikki xil genotiplar - ikki xil allellar - ikkinchi signal sistemasining shakllanishiga turlicha ta'sir ko'rsatishi kuzatildi. ikkinchi signal sistemasining rivojlanishida fox2p geni kabi nutq bilan bog'liq genlarning 7-12 yosh oralig'ida faolligi, bolaning leksik boyligi va grammatik tuzilmalarni o'zlashtirish qobiliyatini aniqlaydi. ikkinchi signal sistemasining shakllanishining asosiy bosqichlari 5-7 yosh oralig'ida, maktabga tayyorgarlik davrida, bolalarda grammatik tuzilmalarni tushunish va …

4 / 17

14-16 ёшларда формал операциялар даври бошланиб, мураккаб мантиқий операцияларни бажариш қобилияти ривожланади, бу 100 тадан ортиқ ўқувчиларни ўрганиш натижасидир. 10-12 ёшгача бўлган болаларда абстракт фикрлашнинг шаклланиши кузатилади, бу жараёнда 5-7 семантик майдонлар фаол иштирок этади ва женева мактабининг тадқиқотларига асосланади. 2-7 ёш атрофидаги даврда болаларда фикрлашдаги рамзий амалиётларнинг ривожланиши кузатилади, бу эса лондон психолингвистика тадқиқотларида аниқланган. bolaning rivojlanishidagi muhim davrlar 10-12 yosh oralig'ida abstrakt fikrlashning rivojlanishi kuzatiladi, bu davrda bolalar murakkab mantiqiy masalalarni yechishga qodir bo'ladilar, masalan, samarqanddagi maktab o'quvchilarining matematik qobiliyatlarini o'rganish natijalari shuni ko'rsatadi. 5-7 yosh oralig'ida maktabga tayyorgarlik davri mavjud bo'lib, bu davrda bolaning fikrlash, xotira va e'tibori rivojlanadi, ya'ni, 20 dan ortiq o'yinlar orqali rivojlantirish mumkin. bolaning nutq rivojlanishining muhim davri 18 oylikdan 3 yoshgacha bo'lib, bu davrda faol lug'at boyitish va grammatik tuzilmalarni o'zlashtirish kuzatiladi, masalan, toshkent shahridagi bolalar bog'chalarida o'tkazilgan kuzatuvlarda bu aniqlangan. oila muhiti va ikkinchi signal sistemasining rivojlanishi bolaning 2-3 yoshligida ona …

5 / 17

keyingi birinchi 2 yil davomida miyaning tez oʻsishi va neyronlar orasidagi sinaptik bogʻlanishlarning koʻpayishi (taxminan 1015 ta sinaps) ikkinchi signal sistemasining asosiga aylanadi, bu esa aqsh olimlarining kuzatuvlariga ko'ra aniqlangan. ikkinchi signal sistemasining rivojlanishida miya yarim sharlarining 3-7 yosh oraligʻida tez sur'atlarda rivojlanishi muhim ahamiyatga ega boʻlib, bu davrda nutq markazlari faol shakllanadi va bolgariyada oʻtkazilgan tadqiqotlar buni tasdiqlaydi. genetik omillar, xususan, foxp2 geni, nutq rivojlanishi va ikkinchi signal sistemasining shakllanishida katta rol oʻynaydi. tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, ushbu genning mutatsiyasi 10% gacha bolalarda nutq nuqsonlariga olib kelishi mumkin. ijtimoiy-emotsional rivojlanishning muhim davrlari 12-18 ёш ўсмирлик даврида ўзлигини англаш, мустақилликка интилиш ва шахсий муносабатларда янги босқич бошланади. бу даврда, мисол учун, самарқанд вилоятидаги мактабларда ўтказилган сўровнома натижалари, ўсмирларнинг ижтимоий-эмоционал ривожланишига оилавий муҳитнинг алоҳида таъсирини кўрсатди. 7-11 ёшгача бўлган даврда тенгдошлар билан мулоқот ва ҳамкорликнинг муҳимлиги ортади, мана шу ёшда болалар гуруҳларида 10-15 кишидан иборат тажриба гуруҳларида кузатилган тадқиқотлар, ушбу даврдаги ижтимоий-эмоционал …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rivojlanishda kritik davrlar va bollarda ikkinchi signalni rivojlanishidagi tasir etuvchi omillari"

powerpoint presentation rivojlanishda kritik davrlar va bollarda ikkinchi signalni rivojlanishidagi tasir etuvchi omillari mominjonova dilrabo 1. ikkinchi signal sistemasining rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar 2. bolaning rivojlanishidagi muhim davrlar 3. xulosa va tavsiyalar reja: ikkinchi signal sistemasining rivojlanishidagi buzilishlar ikkinchi signal sistemasining rivojlanishidagi kechikishlar, masalan, 3-5 yosh oralig'ida nutqning sust rivojlanishi, bolaning ijtimoiy muhitining kam boyligi, masalan, qishloq joylarida, tilning etarli darajada qo'llanilmasligi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. ikkinchi signal sistemasining buzilishi, masalan, autizm spektr buzilishlarida kuzatiladigan ijtimoiy muloqot va til rivojlanishining og'ir buzilishi, genetik omillar va miya tuzilishi o'zgarish...

This file contains 17 pages in PPTX format (942.6 KB). To download "rivojlanishda kritik davrlar va bollarda ikkinchi signalni rivojlanishidagi tasir etuvchi omillari", click the Telegram button on the left.

Tags: rivojlanishda kritik davrlar va… PPTX 17 pages Free download Telegram