fotosintezda uglerod o'zlashtirilishi yo'llari va unga tasir etuvchi omillar

PPTX 31 pages 130.9 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.9 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

powerpoint presentation 1 mavzu: fotosintezda uglerod o'zlashtirilishi yo'llari. unga tasir etuvchi omillar 1 2 reja: 1. fotosintezning qorong'ulik fazasida karbonat angidridni o'zlashtirish yo'llari. fotosintezning s3 yo'li bilan uglerodni o'zlashtirilishi xususiyatlari 2. fotosintezning s4 yo'li bilan uglerodni o'zlashtirilishi xususiyatlari 3. fotosintezda karbonat angidrid o'zlashtirilishining sam yo'li 4. fotosintez jadalligiga tashqi omillarning taьsiri 5. fotosintez jadalligiga ichki omillarning taьsiri 6. fotosintez mahsuldorligini oshirishda agrotexnik tadbirlarning ahamiyati 3 fotosintez jarayoning ikkinchi bosqichi “qorong'ulik” bosqichi deyiladi. chunki bu bosqichda boradigan biokimyoviy reaktsiyalar yorug'lik ishtirokisiz, fotosintezning birinchi “yorug'lik” fazasida sintezlangan atf va nadf.n energiyalari vositasida sodir bo'ladi. bu jarayonda atf va nadfn2 lar karbonat angidridni o'zlashtirib uglevodlar hosil bulishida ishtirok etadi. 4 hozirgi paytda so2 ni o'zlashtirishning kuyidagi yo'llari aniqlangan: 1). s3 yo'li (kalvin sikli): 2) s4 yo'li (xetch va slek sikli) va 3) sam yo'li fotosintez jarayonida karbonat angidridni o'zlashtirilishining s3 yo'li 1946 – 1956 yillarda amerikalik bioximik m.kalvin va uning xodimlari tomonidan kaliforniya …

2 / 31

karbonat angidridning o'zlashtirilishi natijasida dastlabki hosil bo'ladigan modda fosfoglitserat kislota ekanligi aniqlangan. 6 m.kalvin nishonlangan r32 va s14 dan foydalanib fosfoglitserat kislota-sining hosil bo'lish yo'lini ham aniqladi. uning nazariyasi bo'yicha so2 ning dastlabki o'zlashtirilishi uchun aktseptorlik vazifasini ribuloza – 1,5 difosfat bajaradi. ribuloza – 1,5 difofatenol shakli karbonat angidridni biriktirishi natijasida olti uglerodli beqaror oraliq modda hosil bo'ladi va u darhol suv yordamida parchalanadi hamda 3-fosfoglitserat kislotasi hosil bo'ladi. 7 dastlabki organik modda sifatida 3-fosfoglitserat kislotasi hosil bo'lganligi sababli bu jarayon fotosintezning s3 yo'li deb ataladi. xloroplastlarda hosil bo'ladigan 3-fosfoglitserat kislotasidan xloroplastlarda yoki hujayra sitoplazmasida boshqa uglevodlar: oddiy, murakkab shakarlar va kraxmal sintezlanadi. bu jarayonda fotosintezning yorug'lik bosqichida hosil bo'lgan 12nadfn2 va 18atf sarflanadi. m.kalvin sikli bo'yicha fotosintez jarayoni amalga oshadigan barcha o'simliklar s3 o'simliklar deyiladi. 8 qozon universiteti olimlari yu.s.karpov (1960) va i.a.tarchevskiy (1963)lar ayrim o'simliklar va birlamchi organik moddalar uch uglerodli bo'lmay, balki to'rt uglerodli ekanligini aniqladilar. avstraliyalik …

3 / 31

ezofill hujayralardagi xloroplastlarda xetch va slek sikli orqali hosil bo'lgan dastlabki uglevodlar (oksaoatsetat va malat kislotalari) naylarga va obkladka hujayralariga o'tkaziladi. obkladka hujayralaridagi xloroplastlarga o'tgan to'rt uglerodli birikmalar yana kalvin siklida ishtirok etadi va kraxmalga o'zgaradi. shuning uchun ham bu xloroplastlarda kraxmalning miqdori ko'proq bo'ladi. obkladka hujayralaridagi xloroplastlarda malatning parchalanishi natijasida hosil bo'lgan piruvat kislotasi mezofill xloroplastlariga o'tkaziladi va fosfoyenolpiruvatga aylanib, yana so2 ning aktseptori vazifasini bajaradi. 11 bunday tizim orqali fotosintezi sodir bo'ladigan o'simliklar s4 o'simliklar deyiladi. bu o'simliklarning og'izchalari yopiq bo'lsa ham fotosintez jarayoni davom etadi. chunki obkladka hujayralaridagi xloroplastlar avval hosil bo'lgan malat (asparat)dan va ular yorug'likda nafas olish jarayonida ajralib chiqqan so2 dan foydalanadi. shuning uchun ham s4 o'simliklari qurg'oqchilikka va sho'rga nisbatan chidamli bo'ladilar. bunday o'simliklar odatda yorug'sevar bo'ladilar va kun qancha uzun bo'lsa shuncha ko'p organik modda hosil bo'ladi. 12 rivojlanishining katta davri juda qurg'oqchilik sharoitida o'tadigan o'simliklarda fotosintez s4 yo'li bilan borib, ular …

4 / 31

malatdegidrogenaza fermenti yordamida so2 va piruvatga parchalanadi. 14 bu jarayonda hosil bo'lgan so2 xloroplastlarga o'tadi va kalvin sikli bo'yicha shakarlarning hosil bo'lishida ishtirok etadi. hosil bo'lgan piruvat (fgk) kislotasi ham kraxmalning hosil bo'lishi uchun sarflanadi. sam yo'li deb ataladigan fotosintezning bu yo'li asosan kuchli qurg'oqchilik sharoitiga chidamli bo'lgan sukkulent (kaktuslar, agava, aloe va boshqalar) o'simliklar vakillarida kuzatiladi. 15 fotosintezning jadal borishi hamda uning mahsuldorligiga tashqi muhit omillarining ta'siri juda katta bo'ladi va bu bog'liqlik fotosintez ekologiyasi deyiladi. fotosintez jadalligi va mahsuldorligi o'simlik mahsulotlarini yetishtirishda muhim amaliy ahamiyatga ega. fotosintez jadalligi deganda bir metr kvadrat yoki bir dm2 barg yuzasi hisobiga bir soat davomida o'zlashtirilgan so2 yoki hosil bo'lgan organik modda miqdoriga aytiladi. 16 fotosintez jarayoni kechishi uchun yorug'lik omili muhim va hal qiluvchi hisoblanadi. yorug'likning jadalligi va spektral tarkibi katta ahamiyatga ega. yorug'lik spektrining 400-700 nm ga teng faol nurlarining 80-85 foizini barglar yutadi. shundan 1,5-2,0 foizi fotosintez uchun sarflanib, …

5 / 31

m kamayib boradi. fotosintez jarayonida yutilgan so2ning miqdori bilan nafas olishda ajralib chiqqan so2ning miqdori bir-biriga teng bo'lgan yorug'lik darajasi yorug'likning kompensatsiya nuqtasi deyiladi. yorug'likning kompensatsiya nuqtasi soyaga chidamli o'simliklarda quyosh yorug'ligining 1 foizida, yorug'sevar o'simliklarda 1-3 foizida sodir bo'ladi. 19 ba'zi ekologik omillar yorug'likning fotosintez samaradorligiga ta'sir darajasini turlicha o'zgartiradi. masalan, havodagi so2ning miqdori kam va harorat past bo'lganda fotosintez mahsuldorligiga yorug'lik jadalligining oshib borishi juda kam ta'sir etadi. havo tarkibidagi so2ning miqdori bilan yorug'lik jadalligining birgalikda oshib borishi fotosintez intensivligini ham oshiradi. 20 havo tarkibidagi so2ning miqdorini 0,03 foizdan 0,3 foizga ko'paytirish fotosintez jadalligini ham oshiradi. o'simliklarni qo'shimcha so2 bilan oziqlantirish, ayniqsa, issiqxonalarda o'stiriladigan o'simliklar uchun foydali bo'lib, bunda ularning hosildorligi oshadi. ammo qo'shimcha so2 bilan oziqlantirish faqat s3 o'simliklarning hosildorligini oshirishga kuchli ta'sir etadi, s4 o'simliklari o'z tanasida so2ni to'plash va undan foydalanish xususiyatiga egaligi uchun ularga ta'sir etmaydi. 21 harorat o'simliklarning barcha tiriklik jarayonlariga ta'sir etuvchi …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fotosintezda uglerod o'zlashtirilishi yo'llari va unga tasir etuvchi omillar"

powerpoint presentation 1 mavzu: fotosintezda uglerod o'zlashtirilishi yo'llari. unga tasir etuvchi omillar 1 2 reja: 1. fotosintezning qorong'ulik fazasida karbonat angidridni o'zlashtirish yo'llari. fotosintezning s3 yo'li bilan uglerodni o'zlashtirilishi xususiyatlari 2. fotosintezning s4 yo'li bilan uglerodni o'zlashtirilishi xususiyatlari 3. fotosintezda karbonat angidrid o'zlashtirilishining sam yo'li 4. fotosintez jadalligiga tashqi omillarning taьsiri 5. fotosintez jadalligiga ichki omillarning taьsiri 6. fotosintez mahsuldorligini oshirishda agrotexnik tadbirlarning ahamiyati 3 fotosintez jarayoning ikkinchi bosqichi “qorong'ulik” bosqichi deyiladi. chunki bu bosqichda boradigan biokimyoviy reaktsiyalar yorug'lik ishtirokisiz, fotosintezning birinchi “yorug'lik” fazasida sintezlan...

This file contains 31 pages in PPTX format (130.9 KB). To download "fotosintezda uglerod o'zlashtirilishi yo'llari va unga tasir etuvchi omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: fotosintezda uglerod o'zlashtir… PPTX 31 pages Free download Telegram