фалсафа фанидан имтиҳон жавоби

DOCX 49 pages 95.6 KB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.6 KB

File type DOCX

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

фалсафа фанидан имтихон жавоби 1. фалсафа фанининг илмий таърифи «falsafa» atamasi qadimgi yunon tilidagi «filosofiya» so’zidan olingan bo’lib va u lug’aviy ma'noda «donishmandlikni sеvish» [«filo» - sеvaman, «sofiya» - donolik] dеgan mazmunni anglatadi. falsafa insoniyat tarihidagi eng qadimiy ilmlaridan biridir. falsafiy mulohaza yuritish, fikrlash inson tabiatiga hos, dеmak, uning o’zi kabi qadimiydir. u olam va uning yashashi, rivojlanishi va taraqqiyoti, hayot va inson, umrning mohiyati, borliq va yo’qliq kabi ko’plab muammolar haqida bahs yuritadigan fandir. 2. фалсафа фанининг ўрганиш объектлари фалсафий йўналишлар, тадқиқот олиб бойуналишлар радиган соҳасига кўра, ўзига хос бўлиб, асосийлари қуйидагилардир: онтология — олам, инсон ва жамиятнинг объектив-универсал моҳияти тўғрисидаги фалсафий таълимот. бошқача айтганда, у борлик тўғрисидаги, инсоннинг оламга булган муносабати ҳақидаги фалсафий билим соҳасидир. гносеология — билиш фалсафаси бўлиб, оламни англаш, билиш назарияси, билишнинг шакли, усуллари ва имкониятлари тўғрисидаги таълимот. аксиология — қадриятшунослик ёки қадриятлар тўғрисидаги фалсафий таълимот. праксиология — инсоннинг предметли-ўзгартирувчан, амалий фаолияти тўғрисидаги фалсафий таълимот. …

2 / 49

alar yoki falsafiy g’oyalar inqirozga uchragan yoki o’zining asossizligini namoyish etgan taqdirda, ularning bilim tizimidagi o’rni va rolini qayta baholash amalga oshiriladi, bu esa ba’zan ularning nazariy va amaliy ahamiyati yo’qolishiga olib keladi. masalan, flogiston nazariyasi, «falsafa toshi»ni izlash, empiriokritisizm falsafasi va o’z ahamiyatini yo’qotib, tarix mulkiga aylangan boshqa ko’pgina g’oyalar bilan shunday bo’lgan. bugungi kunda falsafa bilan ham shunga o’xshash hodisa yuz beryapti, degan fikr mavjud.hatto falsafa o’lyapti deb hisoblaydiganlar ham yo’q emas. · darhaqiqat, o’zini oqlamagan g’oyalar, yo’nalishlar va konsepsiyalar bisyor, ularning aksariyati hozir juda og’ir ahvolda, ayrimlari esa kuchli inqiroz holatini boshdan kechirmoqda. ammo falsafa o’zining birinchi ma’nosida – «donolikni sevish» sifatida, haqiqatning tagiga yetish usuli sifatida, jon holati sifatida va nihoyat, dunyoqarashning alohida shakli sifatida insoniyat turguncha mavjud bo’ladi. · 4. фалсафа фанининг илмий категориялари · оламнинг асосида нима ётади, унинг моҳияти нимадан иборат, деган масалада монизм, дуализм, плюрализм, материализм ва идеализм каби қатор фалсафий қарашлар …

3 / 49

$и билиш билан боғлиқ масалалар ҳам муҳим аҳамият касб этади. бу масалалар билан фалсафанинг гносеология (гносис — билиш, логос — таълимот) деган соҳаси шуғулланади. дунёни билиш мумкин деб ҳисоблайдиган файласуфларни — гностиклар; оламни билиш мумкин эмас, билимларимиз тўғри ва аниқҳақиқат даражасига кўтарила олмайди деювчиларни эса — агностиклар (юнонча— билиб бўлмайди деган маънони англатади) деб юритилади. 5. фалсафа фанининг илмий масалалари фалсафа янги ғояларнинг туғилишига имкон беради, ҳаёт, ижтимоий тажриба билан узвий боғлиқҳолда ривожланади. у тарихий давр билан мустаҳкам алоқадорликда тараққий этади. ҳар бир тарихий давр унинг олдига янги масала ва муаммоларни қўяди. фалсафий муаммолар бевосита ҳаёт заруратидан туғилади. айнан улар орқали фалсафада даврнинг тараққиёт тамойиллари ва узига хос хусусиятлари акс этади. масалан. ҳозирги даврда истиқлол мафкураси фалсафий асосларини изо\лаш зарурати билан белгиланади. фалсафий таълимотларда жамият ҳаётининг барча соҳалари, тарихий жараёнга хос тамойиллар, ижтимоий гурухдарнинг манфаат ва кайфиятлари, тафаккур усуллари ўз аксини топади. шунинг учун ҳам муайян ижтимоий куч, синф, гуруҳ, …$

4 / 49

с курсатиб беришни тақозо қилади. лекин, афсуски, ўз даврида қимматли тарихий манбаларнинг йўқ қилингани ёки аёвсиз талон-тарож этилгани бу ишни қийинлаштирмокда; — иккинчидан, кўплаб манбалар инглиз, араб ёки форс тилларида эканлиги, уларни биладиган файласуф олимларнинг, малакали таржимонларнинг камлиги умуминсоний маънавий меросдан баҳраманд бўлиш ва улардан ижодий фойдаланишга тўсиқ бўлмокда; — учинчидан, одамлар онгидан мустабид тузумнинг сохта ғояларини, улар қолдирган асоратларни сиқиб чиқариш, мафкуравий бўшлиқни янги ғоялар билан тўлдириш, миллий истиьуюл ғоясини кишилар қалбига сингдириш муайян вақтни тақозо қилади. 7. диалектиканинг реал таърифи диалектика (юнон. dialektika — баҳс, суҳбат) табиат, жамият ва билиш тараққиёти қонуниятлари ҳамда уларнинг асосида шаклланадиган умумий тафаккур услуби ва амалий фаолият ҳақидаги таълимотдир. у грек тилида баҳс ва суҳбатлашиш санъати, деган маънони англатади. антик дунё файласуфлари уни ҳақиқатга эришиш йўли ва усули сифатида талқин этганлар. ҳозирги даврга келиб диалектика оламдаги нарса ва ҳодисалар доимо ўзгаришда, ўзаро алоқадорлик ва боғликдикда, тараққиёт ва ривожланишда, деб тушунишдир. унга кўра, оламда …

5 / 49

этар экан, ўз онаси доя фенарети ишини давом эттираяпман, деб изоҳлайди. гераклит (эр.ав 540—483 й.) умумий ўзгарувчанликнинг универсаллигини шундай изоҳлайди: “ариқда оқаётган муайян сувга икки марта тушиб бўлмайди, чунки янги ва янги сувлар оқиб келаверади. ўзгарувчанликнинг манбаи курашдир” ўзгарувчанлик антик диалектик назарияда янгини яратмасдан бир-бирини такрорловчи жараён сифатида мавҳум тушунилган диалектик метод янги даврда, хусусан, немис фалсафасида, айниқса кант, фихте, шеллинг ва гегель томонидан янада чуқурроқ таҳлил қилинган. 9. синергетика методининг реал таърифи синергетика сўзи юнонча (“синергена”) бўлиб, келишув, ҳамкорлик, ўзаро таъсир каби маъноларни англатади. герман хакеннинг фикрича, синергетика кўп қисмлардан иборат бўлган, ўзаро мураккаб алоқадорликдаги компонентлар тизимини ўрганади.1 бу сўзни хакен ҳамкорликдаги ҳаракат билиб, бутуннинг тизим сифатида акс этувчи қисмларининг келишилган фаолияти маъносида талқин қилади. 10. синергетика методининг илмий категориялари синергетика нисбийлик назариясидаги энергия ва нарсанинг ўзаро бир-бирига ўтишини тасдиқлайди ва нарсаларнинг пайдо бўлишини ўзига хос тарзда изоҳлайди. у биз яшаётган макросистемалар қандай пайдо бўлганлиги масаласини ҳал этишга ҳаракат …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафа фанидан имтиҳон жавоби"

фалсафа фанидан имтихон жавоби 1. фалсафа фанининг илмий таърифи «falsafa» atamasi qadimgi yunon tilidagi «filosofiya» so’zidan olingan bo’lib va u lug’aviy ma'noda «donishmandlikni sеvish» [«filo» - sеvaman, «sofiya» - donolik] dеgan mazmunni anglatadi. falsafa insoniyat tarihidagi eng qadimiy ilmlaridan biridir. falsafiy mulohaza yuritish, fikrlash inson tabiatiga hos, dеmak, uning o’zi kabi qadimiydir. u olam va uning yashashi, rivojlanishi va taraqqiyoti, hayot va inson, umrning mohiyati, borliq va yo’qliq kabi ko’plab muammolar haqida bahs yuritadigan fandir. 2. фалсафа фанининг ўрганиш объектлари фалсафий йўналишлар, тадқиқот олиб бойуналишлар радиган соҳасига кўра, ўзига хос бўлиб, асосийлари қуйидагилардир: онтология — олам, инсон ва жамиятнинг объектив-универсал моҳияти тўғрисидаг...

This file contains 49 pages in DOCX format (95.6 KB). To download "фалсафа фанидан имтиҳон жавоби", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафа фанидан имтиҳон жавоби DOCX 49 pages Free download Telegram