ahloqning mezoniy tushunchalari

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1354535310_40526.doc www.arxiv.uz reja: 1. ahloqning maydonga kelishi haqida. 2. ahloqning insonparvarlik, vatanparvarlik tamoyillari. 3. ahloqning mezoniy tushunchalari mohiyati. 1. ahloq, ahloqiy munosabatlar insonga hos fazilat bo'lib, u er yuzidagi insonlar paydo bo'lgan davrga borib taqaladi. er va hotin, ota- ona va farzand o'rtasidagi, yaqin qarindoshlar, qabiladoshlar o'rtasida samimiy o'zaro hurmat, bir- biriga mehribonlik, ahloqning ilk kurtaklari hisoblanadi. quldorlik jamiyatida qadimgi hitoy, hindiston, yunon, turon, rim mutafakkirlarining asarlarida ahloqning diniy, badiiy, ilmiy asoslari yaratilgan. zardusht, arastu, aflotun, budda, konfutsiy asarlarida ahloqiy ta'limotlar ifodalangan. gumanizm (lot. insoniylik ma'nosini bildirib insonparvarlik deganidir) insonni shahs sifatida qadr- qimmatini, uning ozodlik, bahtga erishish huquqini tan oluvchi, inson o'z qobiliyatlarini namoyon etish va rivojlanishiga imkoniyat yaratuvchi, kishilar o'rtasidagi munosabatlarda tenglik, adolatli insoniy normalarning qaror topishini, ijtimoiy hayotda inson uchun qulay shart- sharoit yaratib berish haqida `amho'rlik qilishni, shuningdek insonni har tomonlama kamol toptirishni aks ettiruvchi qarashlarning majmuasidir. kishilarning hayotiy munosabatlari odamlarning o'zaro- hurmat qilishga, yahshilikka, sabr- …

asi" shakllangan, asta- sekin u madaniylashgan halqlarning ijtimoiy ongidan mustahkam o'rin oldi. har bir kishi insonparvarlik nuqtai nazaridan ozod, bahtli bo'lishi, o'z qadr- qimmatiga egalik qilish, bu qoidalarga asosan boshqalarni hurmat qilish, unga ishonish va `amho'rlik qilish huquqiga ega. halqning doim o'sib boruvchi moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini to'la qondira oladigan jamiyatni haqiqiy insonparvar jamiyat deyish mumkin. insonparvarlikning o'ziga hos hususiyatini konkret- tarihiy harakteriga ega bo'lishidir. insonparvarlikning ahloqiy normalari mazmuni va mohiyatiga ko'ra umuminsoniydir. umuminsoniy ahloqiy printsip sifatida u tarihan rivojlanib boradi, halq manfattlarini ifodalanib, chuqur ma'naviy mazmunni kasb etaveradi. vatan ko'p qirrali tushuncha, ya'ni ma'lum halq yashaydigan hudud ijtimoiy- iqtisodiy va siyosiy tuzum, ya'ni kishi mansub bo'lgan jamiyatning moddiy va ma'naviy hayot sharoitlari majmuasini o'z ichiga oladi. vatanpavarlik (grek vatan ma'nosini bildiradi) vatanga mehr- muhabbat, unga sodiq bo'lish, uning o'tmishi va hoziri uchun fahrlanish, uning manfaatlari yo'lida hizmat qilishga tayyor turish demakdir. vatanparvarlik murakkab, tarihan o'zgaruvchan ijtimoiy- ahloqiy hodisadir. ona …

nparvarlik muayyan siyosiy, ijtimoiy va madaniy muhitda yashovchi kishilarni o'zaro yordam, boshqa halqlar bilan hamkorlik qilishni nazarda tutgan holda birlashtiradi. shu bilan bir qatorda u o'z mamlakati taraqqiyoti, gullab- yashnashiga va kamchiliklariga ongli munosabatda bo'lishini talab etadi. o'zbekiston halqining hozirgi kundagi asosiy vazifasi insonparvar, demokratik, huquqiy davlat barpo etishdir. bunday sharoitda har bir fuqaroning o'z ona vataniga muhabbati, unga sodiqligi, o'z faoliyatini uning ravnaq topishiga ba`ishlashi barcha yutuqlarimiz, muvafaaqiyatlarimiz garovidir. yahshilik va yomonlik ahloqiy ongning eng umumiy mezoniy tushunchalariga kiradi. bu o'rinda yahshilikni baht- saodat, ezgulikdan farqlay bilish lozim, chunki yahshilik insoniyat baht- saodati ezgu niyatlarining ahloqiy tomonini ifoda etadi. chunki voqelik har doim kishilar uchun baht- saodat hodisasi sifatida, kishlarining moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish tushunchasida namoyon bo'ladi. yahshilik ijtimoiy hodisalarni, shuningdek ahloqiy hatti- harakat, hulq- atvor kishilar nuqtai nazaridan ijobiy baholari majmuini anglatadi. yomonlik tushunchasida kishilarning maqsadiga, ular e'zozlaydigan narsalarga zid keladigan, bahtga erishishga, odamlar orasidagi munosabatlarda ijobiy …

ik bilan bo`liqligini ko'ra olmadilar. boshqacha aytganda, ular bu kategoriya shahsning sub'ektiv olami mahsulidir, degan `oyani ilgari surdilar. natijada yahshilik va yomonlik haqidagi tasavvurlar halqdan halqqa, asrdan asrga o'tib shu qadar o'zgarib ketganki, ko'pincha ular bir- biriga tomomila zid kelib qolgan. bu hil qarashlar o'rta osiyo mutafakkirlari forobiy, ibn sino, beruniy, umar hayyom, nizomiy, alisher navoiy va boshqalar qarashlarida ham yaqqol ko'rinadi. hususan, forobiy yahshlik va yomonlik tushunchalarini insonning ma'lum ruhiy holati va tarbiya natijasida vujudga keluvchi muayyan ma'naviy hislatlari bilan bo`langan holda talqin qiladi. umuman o'tmishda yahshilikning asosi kishilarning amaliy faoliyatida ekanligi, u iqtisodiy zaruriyati bilan bo`liqligina tushuna olmadilar. inson hatti- harakatidagi nama'qul, qoralanadigan narsalarning hammasi- yomonlikdir. yahshilikning ob'ektivligi kishilarning jamiyatga foyda keltirish uchun intilish va bu foyda jamiyat rivojlanishining ob'ektiv manfaatlariga muvofiq kelishidan iboratdir. sssrning parchalanib ketishi, uning (sssr) uchun yomon hodisa hisoblansa, uning tarkibiga kirgan barcha respublikalar uchun esa yahshilik tantanasi hisoblanadi, chunki bu respublikalar o'zining mustaqilligiga, …

yahshilik va yomonlik o'zaro aloqadar va ayni vaqtda bir- birini inkor etuvchi tushunchalardir. yomonlik hamisha ochiq ko'rinavermaydi, ba'zan hatto yahshilik niqobi ostida ham ro'y beradi. uni fosh etish va unga qarshi kurashish garchi qiyin bo'lsada, taraqqiyotni ta'minlovchi manba hisoblanadi. yahshilik ongsiz ravishda tantana qilmaydi. yomonlikni yo'qotish ko'p kuchni talab etadi. faqat yomonlikka qarshi faol kurash olib borishgina kishilarning ahloqiy o'zaro munosabatlarida yanada insonparvarroq po`onalarga ko'tarilishlariga yordam beradi. adolat ahloqning normativ tushunchasi bo'lib, u tenglikning, taqdirlash- ning haqiqiy, zaruriy o'lchovidir. bu tushunchalar ommaning ijtimoiy- siyosiy ongida muhim ahamiyatga ega. adolat shahs va ijtimoiy birlikning real iqtisodiy, huquqiy, siyosiy holatini ifodalaydi. shuning uchun suqrot adolatni "qonunga muvofiq hulq" deb baholangan edi. adolat ijtimoiy munosabatlarning hamma tomonlariga aloqadar bo'lgani uchun kishining qadr- qimmati bilan uning taqdirlanishi o'rtasidagi, huquq bilan majburiyat o'rtasidagi o'zaro munosabatlarni o'z ichiga oladi. bu munosabatlarning buzulishi adolatsizlik deb baholanadi. demak, adolatlik va adolatsizlik tushunchalarining mazmuni, tarihiy harakterga egadir. adolat bilan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ahloqning mezoniy tushunchalari"

1354535310_40526.doc www.arxiv.uz reja: 1. ahloqning maydonga kelishi haqida. 2. ahloqning insonparvarlik, vatanparvarlik tamoyillari. 3. ahloqning mezoniy tushunchalari mohiyati. 1. ahloq, ahloqiy munosabatlar insonga hos fazilat bo'lib, u er yuzidagi insonlar paydo bo'lgan davrga borib taqaladi. er va hotin, ota- ona va farzand o'rtasidagi, yaqin qarindoshlar, qabiladoshlar o'rtasida samimiy o'zaro hurmat, bir- biriga mehribonlik, ahloqning ilk kurtaklari hisoblanadi. quldorlik jamiyatida qadimgi hitoy, hindiston, yunon, turon, rim mutafakkirlarining asarlarida ahloqning diniy, badiiy, ilmiy asoslari yaratilgan. zardusht, arastu, aflotun, budda, konfutsiy asarlarida ahloqiy ta'limotlar ifodalangan. gumanizm (lot. insoniylik ma'nosini bildirib insonparvarlik deganidir) insonni shahs sifat...

DOC format, 73.5 KB. To download "ahloqning mezoniy tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ahloqning mezoniy tushunchalari DOC Free download Telegram