oila, fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy asoslari hamda shaxs axloqiy tarbiyasi

DOC 94.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1354460394_40487.doc www.arxiv.uz reja: 1. oila – ilk axloqiy maskan sifatida. 2. fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy mohiyati. 3. axloqiy madaniyat va kasbiy odob muammosi. 4. axloqiy tarbiya hamda uning yo’llari va vositalari. 1. oilani fuqarolik jamiyatining, davlatning eng muhim hujayrasi deyishadi. chunki har bir jamiyat a’zosining, bo’lajak fuquroning tarbiyasi oiladan boshlanadi. oila uch jihatni: o’zining bevosita ko’rinishi bo’lmish nikohni; oilaviy mulk va anjomlar hamda ular haqidagi g’amxo’rlikni; bolalar tarbiyasini o’z ichiga oladi. avvalo, nikoh xaqida to’xtalib o’taylik. qonunga binoan nikoh tuzish shartlarida eng muhimlari – nikohga kiruvchilarning o’zaro roziligi va ularning nikoh yoshiga etganliklari. bizda yigitlar uchun – 18, qizlar uchun – 17 nikoh yoshlari qilib belgilangan. bu – masalaning huquqiy tomoni. uning ikkinchi – axloqiy tomoni ham borki, u sevgi bilan bog’liq. nikoh tuzishdan avval ikki yosh orasida goh ochiq sevgi – muntazam uchrashuvlar, ahdu paymonlar qilish yoki orqavorotdan bir-birini yoqtirishi hollari bo’lishi mumkin. har ikkala holda ham rozilik …

hlar o’rtasida keyinchalik haqiqiy muhabbat shakllanadi. abdulla qodiriy «o’tgan kunlar» romanida tasvirlagan otabek bilan kumush o’rtasidagi sevgini buning mumtoz namunasi desa bo’ladi. ochig’ini aytish kerakki, muhabbatning ham o’z darajasi bor: layli bilan majnunning muhabbati hamma sevishganlarga ham nasib etavermaydi. bunday romantik-sururiy sevgi real hayotda kamdan-kam uchraydi. buning ustiga, oilaviy muhabbat ma’lum ma’noda salobatli, ko’proq yashirin tarzda namoyon bo’ladi. keyingi paytlarda nikoh bilan muhabbatning o’zaro chiqishmasligi haqida g’arb mutafakkirlari tez-tez yozadigan bo’lib qolganlar. chunonchi, erix fromm industrial jamiyatda muhabbat kamdan-kam xam uchraydigan hodisa ekanini, nikohning asosida boshqa–moliyaviy, siyosiy, iqtisodiy sabablar yotishini ta’kidlaydi. umuman, g’arb olamida bunday hodisa anchadan buyon mavjud. shu jihatdan jorj bayronning «don juan» she’riy romanidagi quyidagi satrlar diqqatga sazovor: bu juda qayg’uli hodisa shaksiz, insonning kajligi, jinoyati bu; ildizi gar bitta bo’lsa ham, hargiz chiqishmas nikoh va muhabbat mangu: sirkaga aylangan vinodak, esiz, nikoh mast qilmovchi taxir, nordon suv,- vaqt undan jannatiy bo’yni oladir, ro’zg’oru oshxona hidi qoladir. …

asiz axloqiy tabiatga ega: oila boshlig’i oila a’zolarini halol edirib-ichirishi, kiydirishi lozim. oilani erkak kishi boshqaradi. u nafaqat «topib keladi», balki oilaviy mulkka xo’jayinchilik qilish, uni taqsimlash huquqiga ham ega. oilada bolaning ahamiyati nihoyatda katta. ota bolada o’z jufti halolini, ona esa sevimli erini ko’radi: bolada er xotinning muhabbati predmetlashadi, jonlanadi. bola – oilani tutib turuvchi jonli muhabbat. bolalar oilada umumiy oilaviy mulk hisobiga eb-ichadilar, tarbiya oladilar. oilada bolalar intizomli bo’lib o’smoqlari, ota-onaga bo’ysinishlari lozim. lekin bu intizom qullikka o’rgatish emas, balki bolalariga hos erka-tantiqlik, o’zboshimchalik singari salbiy hususiyatlarni yo’qotishiga xizmat qilishi kerak. ota-onaga bo’ysunishdan bosh tortishga yo’l qo’yish bolaning kelajakda qo’pol badxulq nokamtarin bo’lib etishuviga olib keladi. shu bois oila ilk axloqiy tarbiya o’chog’i sifatida ham katta ahamiyatga ega. oila buzilishi ham mumkin. buning turli sabablari bor. biri – oilani axloqiy nuqtai nazardan buzilishi. bunda bolalar balog’atga etgach, erkin shaxs sifatida yangi oilaga asos bo’lishlari – o’g’il bolalarning uylantirilishi, …

, axloqiy hodisa. har bir jamiyat mana shu so’nggi turdagi oila buzilishiga qarshi kurashadi. bunday oila buzilishi qancha kamaysa, u o’sha jamiyat axloqiy takomillashib borayotganini anglatadi. 2. dastlabki axloq maskani bo’lmish oilalar yig’indisi fuqarolik jamiyatini, millatni tashkil etadi. fuqarolik jamiyati mohiyatan oila bilan davlat o’rtasidagi daraja. garchand, uning taraqqiyoti davlat taraqqiyotidan keyinroq ro’y bersa haa, u albatta davlatni taqozo etadi, ya’ni fuqarolik jamiyatining yashashi uchun uning oldida mustaqil nimadir bo’lishi kerak. fuqarolik jamiyati zamonaviy dunyomizda vujudga keladi, zero, hozirgi paytdagina fuqarolar huquqi haqiqatan ham inobatga olinadi. fuqarolik jamiyatida har bir odam o’zi uchun maqsad. biroq, u boshqalar bilan o’zaro munosabatda bo’lmasdan turib, o’z maqsadiga to’la erisha olmaydi: boshqalar uning maqsadga etishishi yo’lidagi vositadir. natijada har bir alohida maqsad boshqalar bilan o’zaro munosabatlar vositasida, ularning farovonlikka intilishini qanoatlantirgani holda, o’zi ham qanoatlanadi. boshqacharoq qilib aytganda, fuqarolik jamiyatida yaxshi, badavlat, baxtli, huquqiy yashash uchun bo’lgan har bir fuqaroning intilishi pirovard natijada butun …

, g’arbliklar tasavvuridagi fuqarolik jamiyatlaridan farq qiladi. g’arbda bu borada e’tibor asosan huquqiy yo’nalishning ustuvorligiga qaratilsa, bizda axloqiy-ma’naviy yo’nalishning ustuvorligini ko’rish mumkin. shu nuqtai nazardan olib qaraganda, biz qurayotgan fuqarolik jamiyati g’arb dunyosi uchun o’rnak bo’lishi mumkin. bu faxrlanish hissidan kelib chiqqan balandparvoz gap emas. masala shundaki, g’arb jamiyatlari hozirgi paytda axloqiylikni huquqiylikning yuqori bosqichi sifatida qabul qilmoqdalar. lekin ular uchun «axloqiy o’rin bo’shatishdan» ko’ra «huquqiy o’rinni egallab turish» na faqat qonuniy, balki zavqliroq tuyuladi. bizning mentalitetimizda esa, buning aksi – har bir «axloqiy o’rin bo’shatish» o’zbek qalbiga quvonch, o’z insonlik burchini bajarganlik hissini to’ldiradi. bundan tashqari, bizda fuqarolik jamiyati qurishni ma’lum ma’noda tezlashtiradigan, g’arb mentalitetiga xos bo’lmagan mahallalar bor. o’zbek mahallalari tom ma’noda axloqiy tarbiyaning maskani; oila kattalari bolaga qanchalik tarbiya bera olsa, o’sha oila yashayotgan mahallaning tarbiya borasidagi hissasi ham shuncha bo’ladi, desak xato qilmaymiz. buning ustiga, mahallada xalqimizning qadimiy demokratik an’analari hozir ham o’z kuchini yo’qotgan emas. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oila, fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy asoslari hamda shaxs axloqiy tarbiyasi"

1354460394_40487.doc www.arxiv.uz reja: 1. oila – ilk axloqiy maskan sifatida. 2. fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy mohiyati. 3. axloqiy madaniyat va kasbiy odob muammosi. 4. axloqiy tarbiya hamda uning yo’llari va vositalari. 1. oilani fuqarolik jamiyatining, davlatning eng muhim hujayrasi deyishadi. chunki har bir jamiyat a’zosining, bo’lajak fuquroning tarbiyasi oiladan boshlanadi. oila uch jihatni: o’zining bevosita ko’rinishi bo’lmish nikohni; oilaviy mulk va anjomlar hamda ular haqidagi g’amxo’rlikni; bolalar tarbiyasini o’z ichiga oladi. avvalo, nikoh xaqida to’xtalib o’taylik. qonunga binoan nikoh tuzish shartlarida eng muhimlari – nikohga kiruvchilarning o’zaro roziligi va ularning nikoh yoshiga etganliklari. bizda yigitlar uchun – 18, qizlar uchun – 17 nikoh yoshlari qilib...

DOC format, 94.0 KB. To download "oila, fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy asoslari hamda shaxs axloqiy tarbiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oila, fuqarolik jamiyati va dav… DOC Free download Telegram

oila, fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy asoslari hamda shaxs axloqiy tarbiyasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "oila, fuqarolik jamiyati va davlatning axloqiy asoslari hamda shaxs axloqiy tarbiyasi"

Similar files