havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish

PPTX 12 pages 139.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish. assman psixrometri yordamida havoning namligini aniqlashni o‘rganish o`qituvchi:boboqulova m.x havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish. assman psixrometri yordamida havoning namligini aniqlashni o‘rganish o`qituvchi:s.z.jo`raqulov havoning quruqligi va namligini ifodalovchi fizik miqdor namlik deyiladi. odatda ishlatiladigan namlik ko'rsatkichlari: mutlaq namlik, nisbiy namlik. havo namligi — havodagi suv bugʻi miqdori. ob-havo va iqlimning asosiy xususiyatlaridan biri. quyidagi koʻrsatkichlari bilan ifodalanadi: 1) havodagi suv bugʻlari elastikligi (parsial bosim) mm. hg da oʻlchanadi; 2) mutlaq namlik; 1 g/sm3 hajmdagi havoda mavjud boʻlgan suv bugʻlari miqdori; g/m3 bilan oʻlchanadi; 3) nisbiy namlik — havo tarkibidagi suv bugʻi elastikligining xuddi shu temperaturadagi toʻyingan suv bugʻi elastikligiga nisbatini ifodalaydi, yaʼni hg ~ -100% ; % bilan ifodalanadi; 4) namlik yetishmovchiligi 1 — maʼlum temperaturadagi toʻyingan suv bugʻi elastikligi bilan havo tarkibidagi mavjud suv bugʻi elastikligi ayirmasiga teng, yaʼni a"= ye—e; 5) shudring nuqtasi t …
2 / 12
foiz .ph qiymati qanchalik kichik bo'lsa, havo quruqroq va suvni singdirish qobiliyati kuchliroq bo'ladi; ph qiymati qanchalik katta bo'lsa, havo shunchalik nam bo'ladi va suvni singdirish qobiliyati shunchalik zaif bo'ladi.nam havoning gigroskopik qobiliyati ham uning harorati bilan bog'liq. nam havo harorati ortadi va shunga mos ravishda to'yinganlik bosimi ortadi. agar bu vaqtda suv bug'ining tarkibi o'zgarmasa, nam havoning nisbiy namligi ph kamayadi.ya'ni nam havoning namlikni yutish qobiliyati ortadi. shuning uchun, havo kompressor xonasini o'rnatish vaqtida havo namligini kamaytirish uchun ventilyatsiyani saqlab turish, haroratni pasaytirish va xonada drenaj yoki doimiy suv bo'lmasligiga e'tibor berish kerak. nisbiy namlik - atmosferadagi suv bugʻining haqiqiy partsial bosimini shu temperaturadagi uning maksimal partsial bosimiga nisbatining foizlarda olingan qiymatidir. mutlaq quruq havoda nisbiy namlik nolga teng, toʻyingan havoda esa 100% boʻladi. nisbiy namlik — biror bir havoning mutlaq yoki solishtirma namligining shu temperaturadagi toʻyingan holati uchun mutlaq yoki solishtirma namligiga nisbati deb ham qaralishi mumkin. havodagi …
3 / 12
ladi. siz radio va televizordan ob-havo xabarida havoning namligi 70% yoki 80% deganini ko‘p marta eshitgansiz. buning ma’nosi nima? masalan, harorat +30°c bo‘lganda havoda 15 g, ya’ni havo o‘zida sig‘dirishi mumkin bo‘lgan suv bug‘ining yarmi mavjud. bun- da havoning nisbiy namligi 50% deyiladi. namga to‘yingan havoda nisbiy namlik 100% bo‘ladi. meteorologik stansiyalarda havo namligi maxsus gigrometr asbobi yordamida o‘lchanadi. yerning havo qobig‘i — atmosfera yerning havo qobig‘i — atmosfera bulut. iliq havo sovisa, u namga to‘yinib, ortiqcha suv bug‘lari juda mayda suv tomchilariga aylanadi. bulutlar ham tumanga o‘xshab hosil bo‘ladi. havo yer yuzida isib, yuqori ko‘tariladi. yuqorida is- siq havo soviganda bug‘ mayda suv tomchilariga aylanib, bulutni hosil qiladi. agar yuqorida harorat 0°c dan past bo‘lsa, bulut muz zarrachalaridan iborat bo‘ladi. bulutlarning asosan uch turi bo‘ladi. bulutlarning turlari: to‘p-to‘p, qat-qat va patsimon isigan havo yer yuzasidan yuqoriga tez ko‘tarilayotganda to‘p-to‘p bulut hosil bo‘ladi. tag qismi qorayadi va hozir yomg‘ir yog‘ib …
4 / 12
nadi. havo harorati 0° dan pasayib ketganda bulut suv tomchilaridan emas, juda mayda ninasimon muzlardan iborat bo‘ladi. ular bir-birlari bilan qo‘shilib, qor uchqunlarini hosil qiladi. yog‘in faqat bulutdan emas, ochiq havodan ham yog‘adi. siz bahor, kuz oylarida ertalab shudring tushganini ko‘rgansiz. shudring hosil bo‘lishiga sabab shuki, kunduzi isigan yer va o‘simliklar kech- qurun quyosh botishi bilan tezda soviydi. suv bug‘lari tomchilarga aylanib yerga va o‘simliklarga tushadi. biz buni shudring deymiz. qish kunlari suv tomchilari muzlab, shudring emas, qirov hosil bo‘ladi. yer yuzasiga yoqqan yog‘in miqdori yog‘in o‘lchagich asbobi bilan aniqlanadi . qor qalinligi santimetrlarga bo‘lingan maxsus reyka bilan o‘lchanadi. bir oy davomida yoqqan yog‘in yig‘indisi oylik yog‘in bo‘ladi. yerning havo qobig‘i — atmosfera yerning havo qobig‘i — atmosfera qo‘shilib, yillik yog‘in miqdorini tashkil etadi. masalan, toshkentda bir yil davomida 400 mm ga yaqin yog‘in yog‘adi. eng ko‘p yog‘in fevral, mart oylariga to‘g‘ri keladi. ekvator atroflarida esa yog‘ingar- chilik yil bo‘yi …
5 / 12
lmaydi. harorat rejimining oshishi bilan bug'ning bug'lanishining intensivligi bir necha bor ortadi va past haroratlarda suv bug'lari kondensatga aylanadi. shunga ko'ra, bunday jarayonlar tufayli issiq mavsumda quyosh nurlari ta'sirida o'simliklar yuzasida shudring paydo bo'ladi va kuzda yoki bahorda past haroratlarda sovuq paydo bo'ladi. sovuq havo ta'sirida suv bug'lari tumanga aylanadi, bu yirik shaharlarda ko'p miqdorda tutun va gazlarni o'z ichiga olishi mumkin. nozik va iflos kristallarning tumanlari tutun deb ataladi. havoning namligi nafaqat tabiatda, balki odamlar va boshqa tirik organizmlar hayotida ham muhim rol o'ynaydi. tana uchun optimal namlik 40% dan 60% gacha deb hisoblanadi. aytgancha, kosmik kemalar har doim ushbu qadriyatlarga amal qiladi. teri yuzasidan namlikning bug'lanishi havo namligiga bog'liq.xonada namlik yetishmasligi bo'lsa, bu turli kasalliklarning rivojlanishiga olib kelishi mumkin. havoning namligi immuniteti pasaygan odamlar, allergiya, astmatiklar, tez-tez bosh og'rig'iga duchor bo'lganlar, shuningdek, shamollash paytida va orvidan keyin muhim ko'rsatkichdir. biroq, 60% dan yuqori namlik ko'rsatkichi ham turli xil …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish"

havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish. assman psixrometri yordamida havoning namligini aniqlashni o‘rganish o`qituvchi:boboqulova m.x havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish. assman psixrometri yordamida havoning namligini aniqlashni o‘rganish o`qituvchi:s.z.jo`raqulov havoning quruqligi va namligini ifodalovchi fizik miqdor namlik deyiladi. odatda ishlatiladigan namlik ko'rsatkichlari: mutlaq namlik, nisbiy namlik. havo namligi — havodagi suv bugʻi miqdori. ob-havo va iqlimning asosiy xususiyatlaridan biri. quyidagi koʻrsatkichlari bilan ifodalanadi: 1) havodagi suv bugʻlari elastikligi (parsial bosim) mm. hg da oʻlchanadi; 2) mutlaq namlik; 1 g/sm3 hajmdagi havoda mavjud bo...

This file contains 12 pages in PPTX format (139.7 KB). To download "havoning namligi. havo namligi ko‘rsatkichlarining organizmga ta’siri fizik asoslarini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: havoning namligi. havo namligi … PPTX 12 pages Free download Telegram