hozirgi õzbek adabiy tilining arfa epik miyorlari

PPTX 20 pages 2.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation hozirgi õzbek adabiy tilining arfa epik miyorlari shodiyeva zarnigor va mõminova sevinch 1. grammatik meʼyorlar va imlo qoidalari 2. tilning fonetik va leksik xususiyatlari 3. oʻzbek adabiy tilining hozirgi meʼyorlari reja: tilning rivojlanishiga taʼsir etuvchi omillar turk tillarining oʻzaro taʼsiri, xususan, qozogʻiston va qirgʻiziston tillari bilan boʻlgan aloqa, oʻzbek tilida baʼzi fonetik va leksik oʻzgarishlarga sabab boʻldi, taxminan 10% ga yaqin. 1990-yillardan keyin oʻzbekistonning mustaqilligi tilning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatib, lotin yozuviga oʻtish jarayoni va yangi lugʻat boyliklarining paydo boʻlishiga olib keldi, shu jumladan, 3000 dan ortiq yangi soʻzlar kiritildi. globalizatsiya jarayoni va internetning keng tarqalishi tufayli, ingliz tilidan olingan 500 dan ortiq soʻzlar oʻzbek tiliga kirib, uning leksik tarkibini boyitdi va baʼzi sohalarda yangi terminlarni shakllantirdi. orfografiya normalari хоразм, бухоро каби тарихий ҳудудлардаги диалект хусусиятларининг орфографияга таъсири ҳақидаги тадқиқотлар 1990 йиллардан кейин кучайган. ўзбек тилининг орфография нормаларида 1940 йилдан кейинги ўзгаришлар, айниқса, 1990 йиллардан сўнг тошкентдаги нашриётлар …

2 / 20

да 1992 йилдан кейин ўзгаришлар бўлиб, 20 дан ортиқ янги сўз ва имло вариантлари тошкентдаги нашриётлар томонидан тасдиқланган. "imlo qoidalari"нинг 2006 йилги нашрида 300 га яқин сўзнинг имлосини ўзгартириш ёки тузатиш таклиф этилган бўлиб, буларнинг аксарияти рус тилидан кирган сўзлардир. ўзбекистон республикасининг давлат тили ҳақидаги қонунида имло қоидаларига риоя қилиш, айниқса, расмий ҳужжатлар ва матбуотда, мажбурий деб белгиланган. sintaksis xususiyatlari бир жумлада иккита ёки ундан ортиқ феълнинг (масалан, 3-4 та) келишиши, хозирги замон ўзбек адабий тили синтаксисининг мураккаб хусусиятларидан биридир. ўзбек тилининг синтаксисида, айниқса, 20-асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб, самарқанд ва бухоро диалектига хос бўлган айрим конструкцияларнинг расмийлашуви кузатилган. ўзбек тилидаги такрорий конструкцияларнинг (жумлаларда 2 марта ва ундан кўп такрорланувчи сўзлар) фойдаланиш частотаси, 1990-йиллардан кейинги матнларда сезиларли даражада ошган. tilning tozaligi va uning muhofazasi фарғона водийсидаги диалектларнинг 20% га яқини расмий ёзма тилга кириб келиши кузатилган, бу эса адабий тилнинг бир бутунлигини таъминлаш учун аниқ мезонларни талаб этади. ўзбек тилининг луғат …

3 / 20

йича изланишлар давом этмоқда, бу 500 дан ортиқ сўзнинг тилга киришига олиб келди. ўзбек тилининг луғат бойлиги 20-асрнинг иккинчи ярмида, айниқса, мустақилликдан кейин 10 000 дан ортиқ янги сўз ва иборалар билан бойиди, бунда тошкентдаги илмий марказларнинг ҳиссаси катта бўлди. rasmiy va norasmiy nutq 1990-yillardan keyin o‘zbekiston bo‘ylab rasmiy va norasmiy nutq o‘rtasidagi farqni aniqlashda 3 ta asosiy mezon – grammatika, lug‘at va intonatsiya – muhim rol o‘ynaydi. rasmiy nutqda, masalan, toshkentdagi davlat idoralarida, 20 dan ortiq rasmiy atamalar va standart iboralar qo‘llanilishi majburiy hisoblanadi. norasmiy nutqda, samarqand viloyatida keng tarqalgan 5 ta lahja elementlari rasmiy uslubga nisbatan ancha erkin qo‘llaniladi. oʻzbek adabiy tilining dialektlari janubiy oʻzbekiston dialektlari, masalan, buxoro va samarqand viloyatlaridagi lahjalarda, keng qoʻllaniladigan 10 ga yaqin fonetik xususiyatlar mavjud boʻlib, ular adabiy tildan farq qiladi. oʻzbek adabiy tilining qisman turkiy tillar bilan oʻxshashligi, jumladan, 3 ta asosiy dialekt - qipchoq, oʻgʻuz va karluk dialektlarining ta'siri natijasida shakllanganligini …

4 / 20

дек, архаизмлар ва диалект элементларидан маълум миқдорда фойдаланишга рухсат берилган бўлсада, тошкентдаги нашриётлар бундай элементларни 5% дан ошмаслигини тавсия этади. ўзбек адабий тилида 2023 йилдан бошлаб расмий ҳужжатларда 5 тадан ортиқ сўз бирикмасидан иборат мураккаб гаплардан фойдаланиш чекланган, бу самарқандда ўтказилган лингвистик конференцияда тасдиқланган. илмий услубдаги мақолаларда, хусусан, биология ва физикага оид илмий мақолаларда 10 тадан кам бўлмаган адабиёт манбаларидан фойдаланиш талаб этилади, бу стандартлар академия томонидан 2022 йилда тасдиқланган. kelajakdagi istiqbollar ўзбекистон миллий энциклопедиясининг янгиланган нашрида 3000 дан ортиқ янги термин ва луғат бирликлари, шу жумладан, илмий-техникавий соҳага оид атамалар киритилиб, адабий тилнинг бойлигини кенгайтиради. 2025 йилга бориб, ўзбекистоннинг 10 та университетида адабий тил стандартлари бўйича янгиланган 50 дан ортиқ ўқув дастурлари жорий этилиши кутилмоқда, бу эса самарқанд ва бухоро каби шаҳарлардаги таълим сифатини оширади. "davlat tilini rivojlantirish milliy dasturi" доирасида кейинги 3 йил ичида 15 тадан ортиқ минтақавий адабий тил марказлари ташкил этилиши, анъанавий ва замонавий адабиётни ўрганишга …

5 / 20

салиш жараёнида 3 тадан ортиқ морфема бирлашиши орқали ясалган сўзлар ҳам учраб туради, бундай ҳолатда сўзларнинг маъноси ва функцияси ўзгариши мумкин ва бу ҳолат 20-асрдаги адабиётда кенг кузатилган. ўзбек тилидаги сўз ясалиш жараёнида 3 тадан ортиқ морфема бирлашиши орқали ясалган сўзлар ҳам учраб туради, бундай ҳолатда сўзларнинг маъноси ва функцияси ўзгариши мумкин ва бу ҳолат 20-асрдаги адабиётда кенг кузатилган. morfologik xususiyatlar ўзбек тилидаги олмошларнинг 8 та тури мавжуд бўлиб, уларнинг морфологик хусусиятлари 1990 йиллардаги луғатларда тўлиқ акс эттирилган. ўзбек тилидаги феълларнинг 12 та замон шакли мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бири тошкентдаги нашриётлар томонидан чоп этилган грамматикада батафсил таҳлил қилинган. сифатларнинг отлаштириш орқали ясалиши 20-асрдан бошлаб кенг тарқалган бўлиб, бу жараён бухоро ва самарқанд диалектида ҳам кузатилади. punctuation belgilarining qoʻllanishi qoʻshtirnoqlarning turli xil turlari (qoʻshtirnoq, bir tirnoq) matnda toʻgʻri kelishini bildiruvchi 12 ta asosiy qoida mavjud boʻlib, ular toshkentdagi nashriyotlarda chop etiladigan kitoblarga qoʻllaniladi. uch nuqta (...) qisqartirilgan gaplarni koʻrsatishda, masalan, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi õzbek adabiy tilining arfa epik miyorlari"

powerpoint presentation hozirgi õzbek adabiy tilining arfa epik miyorlari shodiyeva zarnigor va mõminova sevinch 1. grammatik meʼyorlar va imlo qoidalari 2. tilning fonetik va leksik xususiyatlari 3. oʻzbek adabiy tilining hozirgi meʼyorlari reja: tilning rivojlanishiga taʼsir etuvchi omillar turk tillarining oʻzaro taʼsiri, xususan, qozogʻiston va qirgʻiziston tillari bilan boʻlgan aloqa, oʻzbek tilida baʼzi fonetik va leksik oʻzgarishlarga sabab boʻldi, taxminan 10% ga yaqin. 1990-yillardan keyin oʻzbekistonning mustaqilligi tilning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatib, lotin yozuviga oʻtish jarayoni va yangi lugʻat boyliklarining paydo boʻlishiga olib keldi, shu jumladan, 3000 dan ortiq yangi soʻzlar kiritildi. globalizatsiya jarayoni va internetning keng tarqalishi tufayli, ingliz til...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "hozirgi õzbek adabiy tilining arfa epik miyorlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi õzbek adabiy tilining a… PPTX 20 pages Free download Telegram