metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari.

PPTX 20 pages 420.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 420.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation mavzu: metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari. sardorbek reja: metallar va nomatallarning solishtiruv xususiyatlari nomatallarning alohida guruhlari metallar va nomatallarning xossalari yarim o'tkazgichlar guruhi start 20-asrning o'rtalaridan boshlab, toshlarni qayta ishlash sanoati rivojlangan yaponiya kabi mamlakatlarda yarim o'tkazgichlar elektronika sanoatida keng qo'llanila boshlandi va bu texnologiyalarni jahon bo'ylab tarqalishiga sabab bo'ldi. yarim o'tkazgichlarning energiya oralig'i taxminan 0,1 dan 3 elektronvolt (ev) gacha o'zgarib turadi, bu ularning optik va elektr xossalarini aniqlaydi va shu sababli ular turli xil elektron qurilmalarda, masalan, quyosh panellarida yoki mikroprotsessorlarda qo'llaniladi. yarim o'tkazgichlar guruhiga kremniy (si), germaniy (ge) va galliy arsenidi (gaas) kabi 14-guruhi elementlari kiradi, ularning elektr o'tkazuvchanligi metallardan ancha past, lekin izolyatorlardan yuqori bo'lib, temperatura va qo'shimchalar ta'siriga juda sezgir. metallarning kimyoviy xossalari metallarning elektrokimyoviy qatori ularning faollik darajasini belgilaydi. masalan, kaliy (k) vodoroddan (h) ancha faolroq bo'lib, suv bilan reaksiyaga kirishadi va vodorodni ajratib chiqaradi. bu esa 20-asr …

2 / 20

keng qo'llaniladi va dunyo bo'ylab 2023 yilda taxminan 25 million tonna mis ishlab chiqarilgan. alyuminiy (al) kabi engil metallar aviatsiya sanoatida muhim ahamiyatga ega bo'lib, samolyotlar va kosmik kemalarning 70% dan ortiq qismini tashkil qiladi, bu esa og'irlikni kamaytirish va yonilg'i tejamkorligini ta'minlaydi. no metallardan bo'lgan kremniy (si) yarimo'tkazgichlar ishlab chiqarishda asosiy rol o'ynaydi, toshkentdagi elektronika zavodlari shu jumladan yiliga 5 million dona mikrochip ishlab chiqarishda foydalanadilar. metallarning qotishmalari metallarning qotishmalari, masalan, po'lat (temir va uglerod qotishmasi), 0,02% dan 2,1% gacha uglerod miqdoriga ega bo'lib, uning mexanik xossalari, masalan, mustahkamligi va egiluvchanligi, tarkibidagi uglerod miqdoriga bog'liq. bronza, mis va qalay qotishmasi, qadimgi misr va bobilda miloddan avvalgi 3000 yillarga borib taqaladi, turli nisbatlarda aralashtirilgan mis va qalay qotishmalari har xil xossalarga ega bo'ladi. alyuminiy qotishmalari, aviatsiya sanoatida keng qo'llaniladi, masalan, 7075 alyuminiy qotishmasi, yuqori mustahkamlik va yengillikka ega bo'lib, amerika qo'shma shtatlarida ishlab chiqariladi. no metallarning umumiy xossalari no metallar, …

3 / 20

a qo'llashga imkon beradi. metallarning zichligi turlicha bo'ladi, masalan, litiyning zichligi 0.53 g/sm³, oltinniki esa 19.3 g/sm³ ga yetadi, bu esa ularning atom massasi va kristall panjara tuzilishi bilan bog'liq. metallarning ko'pchiligi yuqori erish haroratiga ega, masalan, volframning erish harorati 3422 °c ga etadi, bu esa ularni yuqori haroratli texnologiyalarda qo'llashga imkon beradi. galogenlar guruhi galogenlarning fizik xossalari guruhlarning pastdan yuqoriga siljishi bilan o'zgaradi, masalan, ftor (f) gaz holatida, iod (i) esa qattiq holatda bo'ladi, bu ularning atom massasi va van der vaals kuchlarining o'zgarishi bilan bog'liq. galogenlarning elektrmanfiyligi yuqori bo'lib, ularning reaksiyaga kirishish qobiliyati juda kuchlidir, shu sababli ular 1-guruh metallari bilan reaksiyaga kirishib, 1:1 nisbatda tuzlar hosil qiladi, masalan, natriy xlorid (nacl) tuzi. galogenlar guruhi 17-guruh elementlarini o'z ichiga oladi, ularning elektron konfiguratsiyasi valentlik qatlamida 7 ta elektron bo'lishini ko'rsatadi, masalan, ftor (f), xlor (cl) va brom (br) kabi elementlar yer sharining turli burchaklarida topiladi. no metallarning fizikaviy …

4 / 20

ravishda ortadi. olij nodir gazlar yer atmosferasida juda kam miqdorda uchraydi; masalan, argon atmosferaning taxminan 1% ni tashkil qiladi, qolganlari esa ancha kamroq. ular asosan havoni fraksiyonlash orqali olinadi. ushbu gazlarning elektron qobiqlari to'liq to'lgan bo'lib, bu ularning kimyoviy jihatdan juda inertligini, ya'ni boshqa elementlar bilan birikishga moyilligining pastligini bildiradi. masalan, 18-guruhda joylashgan. fosfor guruhi surma (sb), fosfor guruhiga mansub metallmas element, antimonit (sb2s3) rudasi shaklida, masalan, xitoy va janubiy amerika kabi mamlakatlarda katta konlarda uchraydi. uning erish nuqtasi 630.5 °c atrofida. fosforning o'zi tabiatda uch xil allotropik shaklda uchraydi: qizil fosfor, oq fosfor va qora fosfor. ularning fizik xossalari, masalan, zichligi va erish nuqtalari, sezilarli darajada farq qiladi. fosfor guruhi elementlari, masalan, fosfor (p), arsen (as), surma (sb) va vismut (bi), davriy jadvalning 15-guruhiga kiradi va ularning elektron konfiguratsiyasi valentlik qatlamida 5 ta elektron mavjudligini ko'rsatadi. 06 05 04 03 02 azot guruhi 01 02 azot guruhi elementlari, 15-guruhda …

5 / 20

4.0) elementining elektr manfiyligi eng yuqori bo'lib, bu ularning boshqa elementlar bilan kuchli bog'lanish hosil qilish qobiliyatini ko'rsatadi. no metallar, masalan, oltingugurt (s) va fosfor (p) kabi ba'zi elementlar, xona haroratida qattiq holatda bo'ladi, ammo ularning kristall panjaralari metallarga nisbatan ancha zaif bo'ladi, bu ularning past erish va qaynash nuqtalarini belgilaydi. no metallarning atomlari tashqi elektron qavatlarida 4 dan 8 gacha elektronlarga ega bo'lib, ularni elektronlarni biriktirib anionlar hosil qilishga moyil qiladi, masalan, xlor atomi 7 ta valent elektronini qabul qilib cl⁻ ionini hosil qiladi. s w o t swot kislorod guruhi kislorod guruhiga 16-guruh elementlari, ya'ni kislorod (o), oltingugurt (s), selen (se), tellur (te) va poloniy (po) kiradi, ularning atom radiusi guruh bo'yicha pastdan yuqoriga qarab ortadi. kislorod yer qobig'ining 49% ini tashkil qiladi va u nafas olish jarayonida muhim rol o'ynaydi, shuningdek, turli metallarning korroziyasi va oksidlanish jarayonlarida ishtirok etadi. kislorod guruhi elementlari turli xil oksidlanish darajalarini namoyon …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari."

powerpoint presentation mavzu: metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari. sardorbek reja: metallar va nomatallarning solishtiruv xususiyatlari nomatallarning alohida guruhlari metallar va nomatallarning xossalari yarim o'tkazgichlar guruhi start 20-asrning o'rtalaridan boshlab, toshlarni qayta ishlash sanoati rivojlangan yaponiya kabi mamlakatlarda yarim o'tkazgichlar elektronika sanoatida keng qo'llanila boshlandi va bu texnologiyalarni jahon bo'ylab tarqalishiga sabab bo'ldi. yarim o'tkazgichlarning energiya oralig'i taxminan 0,1 dan 3 elektronvolt (ev) gacha o'zgarib turadi, bu ularning optik va elektr xossalarini aniqlaydi va shu sababli ular turli xil elektron qurilmalarda, masalan, quyosh panellarida yoki mikroprotsessorlarda qo'llaniladi. ...

This file contains 20 pages in PPTX format (420.7 KB). To download "metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari.", click the Telegram button on the left.

Tags: metall va nometall elementlarni… PPTX 20 pages Free download Telegram

metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari.

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "metall va nometall elementlarning xossalari. metal bo'lmaganlarning alohida guruhlari."

Similar files