fizika tushunchalarni shakllantirish

DOCX 6 pages 18.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

fizika tushunchalarni shakllantirish toʻxtayev mirjalol 📝annotatsiya физик тушунчаларнинг шаклланиши табиат ҳодисаларини кузатиш, тажрибалар ўтказиш ва назарий таҳлиллар орқали амалга ошади. уларнинг ривожланиши инсон онгининг табиатни англаб етишига боғлиқ. 🔑kalit so'zlar. fizikaviy tushunchalar, shakllanish, idrok, tajriba, kuzatish, model, nazariya, qonunlar, o'lchash, tushuncha, zamonaviy fizika va yangi jismoniy tushunchalar zamonaviy fizikada, 20-asr boshlarida paydo bo'lgan kvant mexanikasi singari, yangi tushunchalar, masalan, kvant superpozitsiyasi va kvant o'zaro bog'liqlik kabi, fizik hodisalarni tushunishda inqilob qildi. cern (shveysariya)dagi katta adron kollayderi kabi ulkan ilmiy inshootlar, yangi elementar zarralarni kashf etish va standart modelning chegaralarini o'rganish orqali, zarrachalar fizikasi sohasida 10 dan ortiq yangi jismoniy tushunchalarni yaratishga yordam berdi. albert eynshteynning nisbiylik nazariyasi (1905 va 1915-yillarda e'lon qilingan), fazo-vaqtning egriligini va tortishish kuchining tabiatini tubdan o'zgartirdi, bu esa kosmologiya va astrofizika sohalarida yangi jismoniy tushunchalarni shakllantirdi. jismoniy tushunchalarning ta'limi va o'qitish metodlari oʻzbekistondagi 20 ta maktabda oʻtkazilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, oʻquv jarayonida interfaol oʻyinlardan foydalanish jismoniy …

2 / 6

a asos yaratdi, va shu bilan birga, evropaning ilmiy markazlarida yangi tajribalar o‘tkazildi. 17-asrda, nyutonning harakat qonunlari va umumiy tortishish qonuni kabi fundamental fizik nazariyalar paydo bo‘lib, klassik mexanikaning asosini tashkil etdi, bu esa keyingi asrlardagi ilmiy taraqqiyotga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. 20-asr boshlarida, plank va eynshteynning kvant mexanikasi va nisbiylik nazariyasi kabi yangi nazariyalar, klassik fizikani to‘ldirdi va kengaytirdi, bu esa atom va yadro fizikasi kabi yangi sohalarning rivojlanishiga olib keldi. abstraktsiya va modellashtirish usullari modellashtirishda, 17-asrda nyuton tomonidan yaratilgan klassik mexanika modeli, murakkab harakatlarni soddalashtirilgan tenglamalar yordamida, masalan, erkin tushishni tushuntirish uchun qo'llaniladi. o'rta osiyo hududida suv resurslarini modellashtirishda, 10 dan ortiq parametr (yog'ingarchilik, harorat, tuproq namligi) hisobga olinib, suv ta'minotini bashorat qilish uchun murakkab kompyuter modellari qo'llaniladi. abstraksiya jarayonida, masalan, 3 o'lchovli yer sharini 2 o'lchovli xarita sifatida modellashtirishda, geografik koordinatalar (kenglik va uzunlik) kabi muhim ma'lumotlar saqlanib qoladi, ammo ba'zi tafsilotlar soddalashtiriladi. fanlararo aloqalar va jismoniy tushunchalar …

3 / 6

bo‘ldi. sensorli idrok va jismoniy tushunchalar sensorli idrokning 5 ta asosiy turi (ko‘rish, eshitish, hid bilish, ta’m bilish va teginish) jismoniy tushunchalarning shakllanishida muhim rol o‘ynaydi, masalan, 3 yoshli bola geometrik shakllarni — doira, kvadratni samarqanddagi bog‘da kuzatish orqali tushuna boshlaydi. bolalar 7-8 yoshga kelib, massaning saqlanish qonunini amaliy tajribalar orqali – masalan, plastilin bilan ishlash orqali – tushunadilar; bu esa sensorli idrok va jismoniy tushunchalar o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatadi. toshkentdagi maktablarda o‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, sensorli idrokning rivojlanishi 10-12 yosh oralig‘ida murakkabroq jismoniy tushunchalar – masalan, tezlik va harakat — ni anglashga yordam beradi. tajriba va kuzatishning ahamiyati kuzatishlar, xususan, 19-asrda astronomlar tomonidan amalga oshirilgan yulduzlarning harakatini kuzatish, nyuton mexanikasi chegaralarini aniqlashga va yangi fizikaviy qonunlarni kashf etishga yordam berdi. tajriba, masalan, 20-asr boshlarida albert eynshteyn tomonidan o‘tkazilgan fizikaviy tajribalar, relativlik nazariyasining shakllanishiga katta hissa qo‘shdi va butun dunyo fizikasi rivojiga ta’sir ko‘rsatdi. o‘zbekistonning farg‘ona vodiysidagi geologik tadqiqotlar (taxminan 3000 …

4 / 6

va tezlanish tushunchalarini to'liq anglab olishmaydi, bu esa meksika va argentina kabi mamlakatlardagi maktablarda fizika o'qitish metodikasi ustida qo'shimcha ishlashni talab qiladi. matematikaning jismoniy tushunchalarni shakllantirishdagi roli matematikaning aniq miqdoriy munosabatlarni o'rnatish orqali, masalan, 3 o'lchovli fazo geometriyasi yordamida, fizik tushunchalarni, xususan, mexanika sohasidagi harakat va kuch kabi tushunchalarni shakllantirishda muhim roli bor. 17-asrda nyutonning klassik mexanikasi matematik formulalar orqali ifodalangan va bu fizik hodisalarni tushunish va bashorat qilish imkonini bergan, shu bilan matematik model yaratishga misol bo'lgan. matematik tahlil, differensial va integral hisob, fizik jarayonlarni, jumladan, elektromagnit maydonlarni (maxvell tenglamalari) va kvant mexanikasi (shrodinger tenglamasi) tushunish uchun zarur bo'lgan vositalarni taqdim etadi. jismoniy tushunchalarning shakllanishining tarixiy kelib chiqishi 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida, germaniyada, maks plank va albert eynshteynning ishlari kvant mexanikasi va nisbiylik nazariyasining paydo bo'lishiga olib keldi, fizika fanining yangi davrini boshlab berdi. miloddan avvalgi 6-asrda, qadimgi yunonistonda, pifagor va uning izdoshlari sonlar nazariyasi va geometriyaning dastlabki …

5 / 6

ақлий фаолиятнинг нейропсихологик асослари. 5. сергей л. рубинштейн. психологиянинг асосий масалалари. 6. уильям джеймс. психологиянинг принциплари. 7. сидни в. вернер

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika tushunchalarni shakllantirish"

fizika tushunchalarni shakllantirish toʻxtayev mirjalol 📝annotatsiya физик тушунчаларнинг шаклланиши табиат ҳодисаларини кузатиш, тажрибалар ўтказиш ва назарий таҳлиллар орқали амалга ошади. уларнинг ривожланиши инсон онгининг табиатни англаб етишига боғлиқ. 🔑kalit so'zlar. fizikaviy tushunchalar, shakllanish, idrok, tajriba, kuzatish, model, nazariya, qonunlar, o'lchash, tushuncha, zamonaviy fizika va yangi jismoniy tushunchalar zamonaviy fizikada, 20-asr boshlarida paydo bo'lgan kvant mexanikasi singari, yangi tushunchalar, masalan, kvant superpozitsiyasi va kvant o'zaro bog'liqlik kabi, fizik hodisalarni tushunishda inqilob qildi. cern (shveysariya)dagi katta adron kollayderi kabi ulkan ilmiy inshootlar, yangi elementar zarralarni kashf etish va standart modelning chegaralarini o'rganis...

This file contains 6 pages in DOCX format (18.6 KB). To download "fizika tushunchalarni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika tushunchalarni shakllant… DOCX 6 pages Free download Telegram