borliq falsafasi

PPTX 30 pages 2.4 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

borliq falsafasi borliq falsafasi l/o/g/o reja ontologiya- borliq haqidagi falsafiy ta‘limot. borliq va uning asosiy shakllari substansiya va substrat borliqning asosiy atributlari: materiya, harakat, makon va zamon 4 1 2 3 ontologiya- borliq haqidagi falsafiy ta‘limot. «ontologiya» so‘zi ilk bor 1606 yilda nemis faylasufi yakob lorxard tomonidan yozilgan «ogdoas scholastitsa» asarida tilga olinadi. shundan so‘ng «ontologiya» atamasi rudolf goklenius tomonidan 1613-yilda o‘zining «falsafiy lug‘at” ida ishlatilgan birozdan keyin logan klauberg tomonidan 1656 -yilda “metafizika” ga teng «ontosofiya» variantida ekvivalent tushuncha sifatida ’’ontologiya” so'zi ishlatiladi. bu atamani amaliyotda foydalanish masalasini kristian fon volf o‘rgangan holda «ontologiya» va «metafizika» atamalari boshqa-boshqa terminlar ekanligini aniq ajratib beradi. ontologiya fan sifatida bugungi kunda «ontologiya» atamasi falsafiy ma‘noda - borliqning fundamental tamoyillarini, eng umumiy qonun va kategoriyalarini, strukturasi va xususiyatlarini bilish nazariyasi va mantiq bilan birgalikda o‘rganuvchi falsafiy ta‘limotlardan biri hisoblanadi. borliq haqidagi ta’limot ontos + logos borliq + ta’limot ontologiya- borliq haqidagi falsafiy ta‘limot. …

2 / 30

o'rtasidagi aloqadorliklar nisbatini, bir turdan ikkinchi turga o'sib o'tishini, jamiyatning moddiy va ma'naviy hayotining rivojlanishdagi substratlarning o'rni va ahamiyatini o 'rganish borasida yangidan hosil qilingan ilmiy-amaliy bilimlar tizimiga aytiladi. ontologiya- borliq haqidagi falsafiy ta‘limot. borliq va uning asosiy shakllari faylasuflar qadim zamonlardan buyon “borliq” va “yo‘qlik” haqida bahs yuritishgan.ular borliqning vujudga kelishi, mohiyati, xususiyatlari va shakllari haqida ko‘plab asarlar yozishgan. yo‘qlik hech nima demakdir. hamma narsani hech narsaga aylantiruvchi, hamma narsaning ibtidosi ham, intihosi ham yo‘qlikdir. bu ma’noda yo‘qlik cheksizlik, nihoyasizlik va mangulik bilan birdir. yo‘qlik chekingan joyda borliq paydo bo‘ladi. demak, borliqning bunyodkori ham, kushandasi ham yo‘qlikdir. borliq - yo‘qlikdan yo‘qlikgacha bo‘lgan mavjudlikdir. yo‘qlikni hech narsa bilan qiyoslab bo‘lmaydi. fanda yo‘qlik nima, degan savolga javob yo‘q. borliq va uning asosiy shakllari y y b b b borliq - yo‘qlikdan yo‘qlikgacha bo‘lgan mavjudlikdir. borliq borliq - odamzodni o‘rab turgan barcha narsa, voqea, hodisa va jarayonlami umumiy tarzda ifodalovchi falsafiy tushuncha …

3 / 30

larda namoyon bo’ladi. geraklit: barqaror, o‘zgarmas borliqning o‘zi yo‘q. uning mohiyati borliq va yo'qlikning birgalikda mavjudligida, borliqning yo'qlik tomon beqaror harakatlanishidadir. borliq va uning asosiy shakllari ijtimoiy borliq ma’naviy borliq tabiat borlig’i virtual borliq borliq va uning asosiy shakllari insonning ishtirokisiz mavjud bo’lgan tabiatdagi predmetlar inson ishtiroki bilan vujudga kelgan predmetlar inson borlig’i jamiyat borlig’i taassurotlar, sezgilar, kechinmalar, fikrlar, shuningdek g‘oyalar, e'tiqodlar, qadriyatlar, mo‘ljallar tabiiy borliq ijtimoiy borliq ma’naviy borliq borliq va uning asosiy shakllari virtual borliq kompyuter grafikasi va ovoz vositasida sun'iy yaratilgan kompyuter axboroti borliq va uning asosiy shakllari virtual borliq texnologiyasi zamirida kompyuterlar yordamida dunyolar modelini yaratish mumkin, degan g‘oya yotadi. «virtual borliq» atamasi 1970 yillarning oxirida massachuset texnologiya institutida jeron lener tomonidan o‘ylab topilgan. u 1984 yilda dunyoda birinchi virtual borliq firmasini tashkil etdi. bu atama kompyuterda yaratiladigan muhitda insonning mavjudligi g‘oyasini ifoda etadi. «virtual borliq» atamasi muomalaga amerikalik kinematografchilar tomonidan kiritilgan. ular muayyan sabablarga ko‘ra …

4 / 30

sh imkoniyatiga ham ega bo‘ladi, ushbu olamda mustaqil harakat qiladi, uni o‘zgartira oladi. ammo virtual borliq real fizik borliqdek lazzat baxsh eta olmaydi, virtual tarvuz haqiqiy tarvuzdan shirin emas, virtual kolbasa haqiqiy kolbasa o‘rnini bosa olmaydi va h.k. virtual borliqni odamlar yaratadi. shu bois virtual borliqda mavjud barcha narsalarning manbai inson ongidir. bugungi kunda virtual borliq inson madaniy faoliyatining turli sohalarida qo‘llanilmoqda. virtual borliqdan eng avvalo u vujudga kelgan sohada, fanda – fizikada suyuqlik va gazlar dinamikasini modellashtirishda, kimyoda kimyoviy reaksiyalar modelini tuzishda, geologiya va geografiya fanlarida foydalanilmoqda. muhandislik sohasida, ayniqsa, xavfli sharoitlarda: ochiq kosmosda, dengiz va okeanlarning chuqur joylarida, yadro muhandisligida robotlarni masofadan turib boshqarishda virtual borliq keng qo‘llanilmoqda. kompyuter dizayni va uning ajralmas hamrohi – kompyuter ishlab chiqarishi raketalar va samolyotlar, avtomobillar katta binolar konstruksiyalarini sinovdan o‘tkazishda yagona jarayonga birlashtirildi. borliq va uning asosiy shakllari ta'lim sohasida mashq trenajyorlarini yaratishda virtual borliq texnologiyasidan foydalanilmoqda. yaqinda virtual kutubxonalar va …

5 / 30

uning asosiy shakllari substrat va substansiya substansiya (lotincha substantio - mohiyat, asosi - bu muayyan narsalar, voqealar, hodisalar va jarayonlar xilma-xilligining ichki birligida namoyon bo 'luvchi mohiyatdir. demak, substansiya deyilganda falsafada dastlabki paytlarda borliq, tabiat, jamiyat, inson va dunyodagi barcha narsa va hodisalaming asosida yotuvchi moddiy yoki ma‘naviy mohiyat tushunilgan bo’lib, unga qarama-qarshi narsa va hodisalarning o'tkinchi sifatlarini ifodalovchi “aksidensiya” (lot. atssidentia — o'tkinchi, tasodifiy) tushunchasi ishlatilgan. aksidensiyani besh sezgi his etadi. substansiyani faqat aql qabul qiladi va bunda aksidensiya aql uchun vositachi bo’lib xizmat qiladi. substrat (lotincha substratum— asos, to ‘shama, taglik) - bu turli-tuman hodisa va jarayonlarning umumiy nisbatan oddiy va sifat jihatdan elementar bo ‘igan moddiy yoki g ‘oyaviy tuzilmalar majmuasi. har qanday obyektning nimalardan tashkil topganligi, sistemaning asosida shu sistemani tashkil etuvchi asosni axtarish - substratni axtarishdir. substansiyaning xususiyatlari quyidagilarda namoyon bo‘ladi: - o‘z-o‘zini belgilash (o‘z-o‘zining sababchisi hisoblanadi, uni yaratib va yo‘q qilib bo‘lmaydi); - universallik …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borliq falsafasi"

borliq falsafasi borliq falsafasi l/o/g/o reja ontologiya- borliq haqidagi falsafiy ta‘limot. borliq va uning asosiy shakllari substansiya va substrat borliqning asosiy atributlari: materiya, harakat, makon va zamon 4 1 2 3 ontologiya- borliq haqidagi falsafiy ta‘limot. «ontologiya» so‘zi ilk bor 1606 yilda nemis faylasufi yakob lorxard tomonidan yozilgan «ogdoas scholastitsa» asarida tilga olinadi. shundan so‘ng «ontologiya» atamasi rudolf goklenius tomonidan 1613-yilda o‘zining «falsafiy lug‘at” ida ishlatilgan birozdan keyin logan klauberg tomonidan 1656 -yilda “metafizika” ga teng «ontosofiya» variantida ekvivalent tushuncha sifatida ’’ontologiya” so'zi ishlatiladi. bu atamani amaliyotda foydalanish masalasini kristian fon volf o‘rgangan holda «ontologiya» va «metafizika» atamalari bos...

This file contains 30 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "borliq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: borliq falsafasi PPTX 30 pages Free download Telegram