xotira

PPTX 22 pages 134.1 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 134.1 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

слайд 1 мавзу: хотира режа: 1. хотира ҳақида тушунча 2. хотира нерв-физиологик асоси 3. хотира турлари 4. хотира жараёнлари 5. хотирадаги индивидуал фарқлар 6. хотира тасаввурлари 7. хотира борасидаги назариялар хотира биз илгари идрок қилган, бошдан кечирган ва бажарган ишларимизни ёдда сақлаш, кейинчалик уларни эслаш ёки хотирлаш жараёнидир. профессор э.ғозиев томонидан хотира тушунчасига қуйидагича таъриф берилади. «хотира атроф-муҳитдаги воқелик (нарса)ни бевосита ва билвосита, ихтиёрий ва ихтиёрсиз равишда, пассив ва фаол ҳолда, репродуктив ва продуктив тарзда, вербал ва новербал шаклда, мантиқий ва механик йўл билан акс эттирувчи эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, қайта эсга тушириш, унутиш ҳамда таниш ҳиссидан иборат психик жараён. алоҳида ва умумийлик намоён қилувчи ижтимоий ҳодиса барча таассуротларни ижобий қайта ишлашга йўналтирилган мнемик фаолиятдир». хотиранинг нерв физиологик асосини ассоциациялар ташкил қилади. ассоциация бизнинг хотирамизда мустаҳкамланган ва онгимизда қайд қилинган айрим воқеа ҳодисаларнинг ўзаро боғланишидир. бирор буюмни эсда олиб қолиш, бошқа буюмлар билан боғлаш орқали амалга оширилади.. «муваққат нерв …

2 / 22

ия» дарслигида қуйидаги классификация учрайди: фаолиятда кўпроқ сезилиб турадиган психик фаолликнинг хусусиятига қараб: ҳаракат, эмоционал, образли ва сўз мантиқ хотира. фаолиятнинг мақсадларига кўра: ихтиёрсиз ва ихтиёрий хотира. материални қанча вақт эсда олиб қолиш ва эсда сақлаш муддатига кўра: қисқа муддатли, узоқ муддатли ва оператив хотира м.г.давлетшин таҳрири остида чиққан «умумий психология» ўқув қўлланмасида қуйидаги хотира классификацияси қайд қилинади: психик фаоллигига кўра: ихтиёрий ва ихтиёрсиз хотира. фаолият мақсадига кўра: ҳаракат, эмоционал, образ ва сўз-мантиқ хотираси. муддатига кўра:узоқ муддатли, қисқа муддатли ва оператив хотира. э.ғозиев таҳрири остида чиққан «умумий психология» ўқув қўлланмасида хотира турлари қуйидагича классификация қилинган. 1. руҳий фаолиятнинг фаоллигига кўра: а) ҳаракат ёки мотор ҳаракат хотираси; б) образли хотира; в) ҳис-туйғу ёки ҳиссиёт хотираси; г) сўз-мантиқ хотира. 2. руҳий фаолиятнинг мақсадига биноан: а) ихтиёрсиз; б) ихтиёрий; в) механик. 3. руҳий фаолиятнинг давомийлигига кўра: а) қисқа муддатли хотира; б) узоқ муддатли хотира; в) оператив (тезкор) хотира. 4. руҳий фаолият қўзғатувчисининг сифатига …

3 / 22

ҳамда хулоса чиқаришлар ташкил этади. ихтиёрий хотира деганда маълум мақсадни рўёбга чиқариш учун муайян даврларда ақлий ҳаракатларга суянган ҳолда амалга оширилишидан иборат хотира жараёни тушунилади. ихтиёрсиз хотиранинг турмушда ва фаолиятда катта ўрин эгаллашини ҳар ким ўз шахсий тажрибасидан билади. қисқа муддатли хотира- қисқа муддатга эсда қолдирилишини таъминлайдиган хотира тури. оператив хотира инсон томонидан бевосита амалга оширилаётган фаол тезкор ҳаракатлар, усуллар учун хизмат қилувчи жараённи англатувчи мнемик ҳолатга айтилади. хотира жараёнлари қуйидагилардан иборат: эсда олиб қолиш эсда сақлаш эсга тушириш унутиш эсда қолдириш идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни мия пўстида из ҳосил қилишдир. унинг физиологик асоси мия пўстида муваққат нерв боғланишининг вужудга келишидир. эсда қолдириш ўзининг фаоллиги жиҳатидан иккига бўлинади: а) ихтиёрсиз эсда қолдириш- олдиндан мақсад қуйилмайди, мавзу танланмайди ва ирода кучи сарфланмайди. б) ихтиёрий эсда қолдириш- олдиндан мақсад қўйиб мавзу белгиланади. ихтиёрий эсда қолдиришда қуйидаги турли усуллардан фойдаланилади: мақсад қўйиш, масалан, институтга кириш олдидаги мақсад; ўқув материалларини тушуниб эсда қолдириш; …

4 / 22

ан тикланишига айтилади. эсга туширишнинг нерв-физиологик асослари бош мия пўстида илгари ҳосил бўлган нерв боғланишларнинг қўзғалишидир. эсга туширишнинг қуйидаги турлари мавжуд: таниш- илгари идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни такрор идрок қилиш натижасида у ёки бу ҳодисани эсга туширишдир эслаш- нарса ва ҳодисаларни, уни айни пайтда идрок қилмай эсга туширишдир. бевосита эслаш- тушириш материални идрок қилиш кетиданоқ эсга туширишдан иборат. вақт ўтказиб эслаш- эсда олиб қолинган нарсани орадан бир қанча вақт ўтказиб эсга туширишдирки, бунда шу орада онгимизда бошқа жараёнлар ўтгандек бўлади. ихтиёрсиз эсга тушириш -ўз олдига бирор бир мақсадни қўямасдан ирода кучини сарф қилмасдан эсга туширишдир. ихтиёрий эсга тушириш-шахс ўз олига бирор бир мақсадни қўйиб, ирода кучини сарфлаган ҳолда эсга туширишдир. эсда сақлаш деганда илгари туғилган таассурот, фикр, ҳис-туйғу ва иш-ҳаракатларнинг такрорланишига мойиллик пайдо қилиши ва мустаҳкамланиши тушунилади реминисценция ҳодисаси (хира эсга келтириш)-унутилган нарсаларни яна хотирада қайтадан тикланиши дейилади эсда олиб қолиш ва унутиш тезлигига кўра хотиранинг қуйидаги типлари мавжуд: …

5 / 22

дан илгари сурилиб, улар хотирадаги материални хотиранинг мантиқий эсда олиб қолиниши билан боғлайди. олтинчиси фаолият назарияси а.н.леонтьев, н.и.зинченко, а.а.смирновлар томонидан илгари сурилиб, турли тасаввурлар орасидаги боғлиқлик эсда олиб қолинган материалнинг қандайлигига эмас, балки одамнинг у билан нима қилишига боғлиқдир. биохимик назария ташқи таъсир остида нерв ҳужайраларида юз берадиган ўзгаришларни қайд қилиш ва хотира жараёнида днк ва рнк аҳамиятини аниқлашга қаратилгандир. днк хотирани генетик туғма ташувчи сифатида, рнк эса индивидуал хотиранинг онтогенетик асоси сифатида қабул қилинади. кибернетик назария бўйича хотира маълумотни қабул қилиб олиш, қайта эсга тушириш ва унутишдир. хотира жараёнларининг навбатдаги назарияси нейро-физиологик назариядир. вақт оралиғида эсда олиб қолиш, сақлаш ва эсга тушириш хотиранинг асослари физиологик назариясини ташкил қилади. image2.jpeg image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira"

слайд 1 мавзу: хотира режа: 1. хотира ҳақида тушунча 2. хотира нерв-физиологик асоси 3. хотира турлари 4. хотира жараёнлари 5. хотирадаги индивидуал фарқлар 6. хотира тасаввурлари 7. хотира борасидаги назариялар хотира биз илгари идрок қилган, бошдан кечирган ва бажарган ишларимизни ёдда сақлаш, кейинчалик уларни эслаш ёки хотирлаш жараёнидир. профессор э.ғозиев томонидан хотира тушунчасига қуйидагича таъриф берилади. «хотира атроф-муҳитдаги воқелик (нарса)ни бевосита ва билвосита, ихтиёрий ва ихтиёрсиз равишда, пассив ва фаол ҳолда, репродуктив ва продуктив тарзда, вербал ва новербал шаклда, мантиқий ва механик йўл билан акс эттирувчи эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, қайта эсга тушириш, унутиш ҳамда таниш ҳиссидан иборат психик жараён. алоҳида ва умумийлик намоён қилувчи ижтимоий ҳодиса барч...

This file contains 22 pages in PPTX format (134.1 KB). To download "xotira", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira PPTX 22 pages Free download Telegram