markaziy osiyodagi ilk oʼrta asrlar falsafasi

PPTX 29 sahifa 106,4 KB Bepul yuklash

29 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 106,4 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 29

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 29

powerpoint presentation markaziy osiyodagi ilk oʼrta asrlar falsafasi режа: 1. илк ўрта асрлар фалсафасининг мохияти ва хусусиятлари 2. ал-хоразмий ва ал-фарғонийнинг табиий – илмий қарашлари. 3.бурхониддин ал – марғинонийнинг диний-хуқуқий фалсафаси 4. фаробий, беруний, ибн синоларнинг табиий – илмий, фалсафий қарашлари plan: 1. features and meanings of middle centuries’ philosophy 2. al-xorazmi’s and al-farg’oni’s natural and scientific glances 3. burxoniddin al-marg’iloni’s religious-legal philosophy viii асрга келиб араблар ў.о.ни босиб олди ва исломни тарқатди. ix аср охирига келиб ў.о. мустакиликка эришди. x-xi аср бошида маъмун академияси мухим роль ўйнади. xi асрдан бошлаб ў.о.да тасаввуф кенг тарқалди. ix-xii асрлар ў.о.да уйғониш даври. xiii аср бошида ў.о.ни муғуллар босиб олди. xiv-xv асрларда муғуллардан озод бўлди, а.темур ва темурийлар давлати тузилди ва сўнгги уйғониш даври бўлди. мусо ал-хоразмий (783-850) хинд рақамлари асосида ўнлик системада сонларнинг ёзилишини баён қилиб, айниқса, ноль ишлатилишининг ахамиятини асослаб берди. хоразмий ёзади: «... мен арифметиканинг оддий ва мураккаб масалаларини ўз …

2 / 29

тавсиф этади. (птоламей 8 та, гиппарх 12тага ажратган) хоразмий “зиж” асарида хоразмий ҳам птолемей каби узунликларни канар (испания) оролларидан бошлаб хисоблайди. хоразмий экватордан жанубда 8 шаҳар, 1-иқлимда 64-шахар, 2-иқлимда 54 шахар, 3-иқлимда 59 шахар 4-иқлимда 146 шахар, 5-иқлимда 79 шахар, 6-иқлимда 63 шахар, 7-иқлимда 25 шахар ва 7-иқлимдан шимолда 40 шахарнинг координатларини келтиради. ахмад фарғоний (тахминан 797 – 865 йиллар) иқлимнинг ал-фарғоний келтирган тавсифлаш усули ал-хоразмийникидан фарқ қилади. унинг иклимлар тавсифида 3,4,5,6 ва 7-иклимларнинг тавсифи диккатга сазовордир. чунки буларда марказий осиёнинг ва унга туташ ерларнинг шахар ва вилоятлари тавсифланади. ал-фарғонийнинг хаёти хақидаги энг сўнгги ва энг аниқ хабар 861 йил билан боғланади. мавжуд маълумотларга кўра, у шу йили кохира якинидаги равзо оролида нилометрни, яъни нил дарёси суви сатхини белгиловчи ускунани ясаган ёки таъмирлаган. ал-фарғонийнинг асосий астрономик асари «самовий харакатлар ва умумий илми нужум китоби» («китоб ал-харакат ас-самовийа ва жавомиъ илм ан-нужум») xii асрда оврупода лотин тилига икки марта ва xiii …

3 / 29

ман озод бўлган куллар ва боскинчилик хусусидаги масалалар ўрин олган. тўртинчи жузда эса: шафоат, мерос тақсимлаш, дехкончилик хамда боғдорчилик хусусида шартнома, қурбонликка сўйиладиган жонзод хақида, умуман қурбонлик қилиш хақида, шариатга зид ёмон нарсалар хақида, ташландик ерларни ўзлаштириш хусусида, тақиқланган ичимликлар хакида, овчилик, гаровга бериш, жиноятлар хусусида, хун хаки тўлаш, васият каби масалалар ёритилган. форобий (878-950) дунёнинг, коинотнинг пайдо бўлишида оллох бошланғич рол ўйнаган деб эътироф қилган бўлса-да, табиат вужудга келгач, у мустақилдир. унинг фикрича, материя абадий, унинг охири йуқ, маконда хам, замонда хам чексиз ва чегараланмаган. форобий «юлдузлар хақидаги қоидаларда нима тўғгри нима нотўғрилиги тўғрисида» рисоласида осмон жисмлари билан ердаги ходисалар ўртасидаги табиий алоқаларни, хусусан булутлар ва ёмғирлар пайдо бўлишининг куёш иссиқлиги таъсирида буғланишга сабабий боғликлигини ёки ой тутилиши ернинг куёш билан ой ўртасига тушиб қолишига боғлик эканлигини кўрсатган эди. бу билан у осмон жисмларига қараб «фол очувчилар»ни фош қилди. форобий «илм ва санъатнинг фазилатлари» рисоласида табиатни билишнинг чексизлигини, билим …

4 / 29

иши кераклигини тушунган. «идора қилиш ва бошқаришнинг мохияти балки бошлик золимлардан азият чекканларнинг хукукларини химоя қилиш, бировларнинг тинчлиги йўлида ўз тинчлигини йўкотишдир. бу уларнинг оиласини, уларнинг хаёти ва мол-мулкини химоя қилиш ва кўриқлаш йўлида бадан чарчашидан иборат». абу али ибн сино (980-1037) материя бутун конкрет фанларнинг мазмунини ташкил этади ва турли шаклларда намоён бўлади. худо биринчи туртки хизматини бажаради, дунё ўз конуниятлари билан харакат қилади. ибн сино касалликни вужудга келтирувчи объектив шароитларни ўрганиб, касалликларни тасниф қилади ва уларнинг даволаш методларини ишлаб чиқади. ибн сино аристотелнинг шакл материяга нисбатан актив рол ўйнайди деган фикрига қарши чикиб, улар бир-бирисиз мавжуд бўлмайди, шаклсиз материя ва материясиз шакл бўлмайди дейди. ибн сино фикрича, фалсафанинг вазифасига барча мавжуд нарсаларни, уларнинг келиб чиқиши, тартиби, ўзаро муносабати, биридан иккинчисига ўтишини хар томонлама ўрганишдан иборат. ибн сино фалсафий илмларни иккига бўлади: 1) назарий, 2) амалий. фалсафанинг назарий қисми 3га бўлинади: 1.табиатшунослик; 2. математика; 3. метафизика. фалсафанинг амалий қисми …

5 / 29

чки мохиятни худога қаратиш, унга чексиз мухаббат кўйиш, ундан бошка нарса борлигини хис этмасликдир. 8. сабр-ўз ихтиёри билан нафас доирасидан машаққатлар чекиб бўлса хам, ўзини олиб қочишдир. 9. мурокаба (тафаккурга ғарк бўлиш)-эришилган даражада мушохада юритиш, қалбни арзимас хис-туйғулардан холи қилиб, тозалаш ва хотиржамликка эришиш. 10. ризо- шахснинг нафс эркинлигидан чикиб, худо хушнудлигига қириши ва азалдан нимага ишонган бўлса, ўшани ўз бўйнига олишдир. /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 29 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"markaziy osiyodagi ilk oʼrta asrlar falsafasi" haqida

powerpoint presentation markaziy osiyodagi ilk oʼrta asrlar falsafasi режа: 1. илк ўрта асрлар фалсафасининг мохияти ва хусусиятлари 2. ал-хоразмий ва ал-фарғонийнинг табиий – илмий қарашлари. 3.бурхониддин ал – марғинонийнинг диний-хуқуқий фалсафаси 4. фаробий, беруний, ибн синоларнинг табиий – илмий, фалсафий қарашлари plan: 1. features and meanings of middle centuries’ philosophy 2. al-xorazmi’s and al-farg’oni’s natural and scientific glances 3. burxoniddin al-marg’iloni’s religious-legal philosophy viii асрга келиб араблар ў.о.ни босиб олди ва исломни тарқатди. ix аср охирига келиб ў.о. мустакиликка эришди. x-xi аср бошида маъмун академияси мухим роль ўйнади. xi асрдан бошлаб ў.о.да тасаввуф кенг тарқалди. ix-xii асрлар ў.о.да уйғониш даври. xiii аср бошида ў.о.ни муғуллар босиб олди....

Bu fayl PPTX formatida 29 sahifadan iborat (106,4 KB). "markaziy osiyodagi ilk oʼrta asrlar falsafasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: markaziy osiyodagi ilk oʼrta as… PPTX 29 sahifa Bepul yuklash Telegram