xx- асрдаги ҳуқуқни тушунишнинг фалсафий методологик негизлари

DOC 212.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663444772.doc xx- асрдаги ҳуқуқни тушунишнинг фалсафий методологик негизлари режа: 1. ҳуқуқий оқимлар моҳияти ва уларнинг вакилари. 2. юридик позитивизм, ҳуқуқ феноменологияси, социологик юриспруденция, ҳуқуқий реализм, прагматик позитивизм оқимларининг ҳуқуқий моҳияти. 3. 19-20 аср бошларида россия ва туркистондаги ҳуқуқий қарашларнинг фалсафий илдизлари. 4. собиқ мустабидлик даврида ҳуқуқни материалистик-легистик тушуниш. xx-асрдаги хуқуқни тушунишнинг фалсафий методолигик негизлари умумий тавсиф xx асрда фалсафий-ҳуқуқий тадқиқотлар кенг кўлам касб этди. олдинги фалсафий-ҳуқуқий таълимотлар (неокантчилик, неогегелчилик) билан узвийлик янги ғоялар ва ёндашувлар, ишлаб чиқилган бир қатор янги (онтологик, экзис-тенциалистик, антропологик ва шунга ўхшаш) концепцялар билан тўлдирилди. шу муносабат билан асосий фалсафий-ҳуқуқий концепциялар (жумладан, «тикланган» табиий ҳуқуқ, «ашёлар таби-ати», неогегелчилик, неокантчилик, экзистенциализм, онтологик фалсафа концепциялари ва бошқалар) юридик фан вакиллари томонидан ишлаб чиққанлиги жуда ибратлидир. ушбу тенденция xx асрнинг иккинчи ярмқда сезиларли даражада кучайди. тўғри, юридик ихгасосдаги тегишли фалсафий-ҳуқуқий концепшялар муаллифлари ҳуқуқ фалсафаси предмети, мақсадлари ва вазифаларини тушунишда, ўзларининг ҳуқуққа нисбатан методологак ёндашувларида, ҳуқуқ ва қонун-нинг нисбатини фалсафий …

убеш ҳуқуқ фалсафасини фундаментал юридик фан сифатида талқин қилади. у ҳуқуқ фалсафасини ҳуқуқнинг адолат, инсон эркинлиги, хавфсизлиги ва мақсадга мувофиқлиги диалектик синтез қилинган норматив ғояси сифатида таърифлайди. кубешга кўра, ҳуқуқ фалсафаси умум-фалсафий муаммолар билан ҳам, соф юридик (юридик догматика, ҳуқуқ социологияси, ҳуқуқ психологияси ва ҳуқуқий сиёсат билан бирга) муаммолар билан ҳам шугулланиши керак. у ҳуқуқ фалсафасининг асосий вазифалари ҳуқуқ дунёсини тадқиқ этиш, унинг моҳиятини очиб бериш, айрим юридик фанлар учун ҳуқуқ тўғрисидаги фундаментал билимларнинг аҳамиятини аниқлаш, илмий ҳуқуқий дунёқарашни яратишдан иборат, деб ҳисоблайди. немис ҳуқуқшуноси а-кауфманнинг фалсафий-ҳуқуқий концепцияси марказида умумий муаммоларнинг бирмунча бошқа доираси туради. унинг қарашларида гап, энг аввало, ҳуқуқцаги инсон, ҳуқуқ ҳокимият ўлчови сифатида, табиш ҳуқуқ ва ҳуқуқий позитивизмнинг нисбати, ҳуқуқий реляти-визмни енгиб ўтиш, ҳуқуқий давлат табиати, суд давлати, қонун давлати ва ҳоказо муаммолар ҳақида боради, ҳуқуқ фалсафаси, деб таъкидлайди у, «ашёлар табиатини» ва ҳуқуқнинг онтологик тузилмасини, айбнинг теран мазмуни-ни ва айб учун жазолашни, ҳуқуқнинг адолатсизликка қаршилик сифатидаги …

ятдир, ҳуқуқий қадриятларни ва аксилқадриятларни ва, тегишли равишда - ҳуқуқий тартиб ҳамда ахлоқий тар-тибни фақат адолат билан боғлиқдикда аниқлаш мумкин. бунда у мутлақ асос сифатида худога бориб тақаладиган эътиқод орқали эришиладиган метафизик типдаги адолат нормасини ва рационал типдаги адолат нормасини фарқлайди. ҳуқуқ фалсафасини, деб таъкиддайди бринкман, зарур ва адолатли ҳуқуқ туғрисидаги масалани қўймайдиган амалдаги ҳуқуқни позитивистик оқлашга мойил бўлган ҳукуқнинг умум назариясидан ва ҳуқуқ социологиясқцан фарқ қилувчи мустақил юридик фан сифатида ривожлантириш керак. г.хенкель ҳуқуқ фалсафасини юридик фан соҳаси ва ҳуқуқнинг асоси сифатида талқин қилади. «ҳуқуқ фалсафасининг асоси, - деб ёзади у, - бу ҳуқуқнинг умумий кўриб чиқилиши, унинг мазмунини асослаш ва мана шу негизда ҳуқуқнинг барча алоҳида феноменлари ўзаро нима билан боғланишини аниклашдир». ўз концепцияси асосида ётадиган ҳуқуқ ғоясини адолат, мақсадга мувофиқяик ва ҳуқуқий хавфсизлик тушунчаси орқали очиб беради. умумий манфаат ҳуқуқнинг асосий қадрияти сифатида намоён бўлади. хенкель ҳуқуқни ҳокимият мезони сифатида тушуниб, позитив ҳуқуқни ҳуқуқий ҳокимият деб ҳисоблайди. …

увофиқ «ҳуқуқнинг уч асосий хоссаси»3 -тенглик, мувозанат ва изчиллик (қарама-қаршиликларнинг йўқлиги) бор. ҳуқуқ ўзининг мана шу хоссалари туфайли тинчлик ва бирликни таъминлайди. тинчлик - бу одил судловга таянувчи хавфсизликдир, такомиллашган одидсудлов мавжуд бўлган жойда мукаммал тинчлик бўлади. айрим ишларни ҳал этишда суд томонидан тенгликнинг аниқлаштирилиши амалдаги ҳуқуққа (умумий мажбурий нормаларга) позитивдан юқори турувчи ҳуқуқий асосни - «позитив ҳуқуқ»дан устун бўлган «мезонни»4 киритиш қонуний усулдир. вена университети юридик факультетининг профессори г.луф ҳуқуқ фалсафасининг асосий муаммоларини ҳуқуқ фалсафаси тарихи билан боғлаб ёритади. луфга кўра, ҳуқуқни одамларнинг биргаликда яшашининг норматив тартиби, «тўғри» (адолатли) тартиб, давлат йўли билан мажбур қилиш воситаларига эга бўлган тартиб сифатида таърифлаш хуқуқ тушунчаси элементлари ҳисобланади. бунда у «ҳуқуқ ҳар қандай ўзбошимча мазмунга эга» эмаслигини, «у адолатнинг муайян олий ахлоқий асос бўлувчи қоидалари билан боғлиқ»лишни5 таъкидлайди. ҳуқуқ одамларнинг биргаликда яшаш тартиби сифатида одамларнинг турмуши ва яшаши учун инсонпарварлик ша-роитларини кафолатлаш мақсадини кўзлайди. «ҳуқуқнинг ушбу ахлоқий мақсади барча позитив кўрсатмалардан олдин …

о, ўзининг яратувчилик вазифасини бажаришга қодирдир», деган фикрни илгари суради. бундай ёндашув доирасида у ҳуқуқни алоҳида бир кишининг ҳокнмняти ва эркннликнинг умумий тартиби сифатида талқин қилади. ҳуқуқ тарихи, деб қайд этади у, имтиёзлардан (бировларнинг бошқалардан ҳуқуқ томонидан рухсат берилган) устунлигидан ҳуқуқий тенгликка томон ривожланиши руҳи билан суғо-рилган. ҳуқуқий тенглик гояси яҳудий-юнон-христиан маданияти соҳасида шаклланди ва европа ҳуқуқининг асосини ташкил этади. смидга кўра, тенглик ва тенгсизликни ҳуқуқий фарклаш «ҳуқуқни янада ривожлантириш моторидир», чунки ҳуқуқнинг ривожланишининг ўзи - бу «тенгликнинг такомиллашувидир». испаниялик ҳуқуқ файласуфи п.белда фалсафий фан бўлмиш табиий ҳуқуқ тўғрисидаги фан коинотдага умумий тартиб масалалари билан ва табиат инсонга юклайдиган мажбуриятлар билан (инсоннинг ижтимоий мажбуриятларидан фарқ қилган ҳолда) шуғулланади, деб ҳисоблайди4. вазифа инсоннинг жамиятдаги хулқ-атворини унинг табиати талаб-ларига мувофиқяаштирииадан иборат. белда табиий ҳуқуқни позитив ҳуқуқ асоси сифатида талқин этади. у инсоннинг аниқ табиин ҳуқуқлари орасида яшашга ва шахсий яхлитликка бўлган ҳуқуқни, шахсий қадр-қиммат ҳуқуқини (бунга барчанинг қонун олдида тенглиги принципини, ирқий, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xx- асрдаги ҳуқуқни тушунишнинг фалсафий методологик негизлари"

1663444772.doc xx- асрдаги ҳуқуқни тушунишнинг фалсафий методологик негизлари режа: 1. ҳуқуқий оқимлар моҳияти ва уларнинг вакилари. 2. юридик позитивизм, ҳуқуқ феноменологияси, социологик юриспруденция, ҳуқуқий реализм, прагматик позитивизм оқимларининг ҳуқуқий моҳияти. 3. 19-20 аср бошларида россия ва туркистондаги ҳуқуқий қарашларнинг фалсафий илдизлари. 4. собиқ мустабидлик даврида ҳуқуқни материалистик-легистик тушуниш. xx-асрдаги хуқуқни тушунишнинг фалсафий методолигик негизлари умумий тавсиф xx асрда фалсафий-ҳуқуқий тадқиқотлар кенг кўлам касб этди. олдинги фалсафий-ҳуқуқий таълимотлар (неокантчилик, неогегелчилик) билан узвийлик янги ғоялар ва ёндашувлар, ишлаб чиқилган бир қатор янги (онтологик, экзис-тенциалистик, антропологик ва шунга ўхшаш) концепцялар билан тўлдирилди. шу му...

DOC format, 212.0 KB. To download "xx- асрдаги ҳуқуқни тушунишнинг фалсафий методологик негизлари", click the Telegram button on the left.

Tags: xx- асрдаги ҳуқуқни тушунишнинг… DOC Free download Telegram