нодим намангоний ҳаёти

DOC 49.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662747006.doc нодим намангоний ҳаёти (1844-1910 йил) режа: 1. нодимнинг ҳаёти ва ижодини ўрганилиш тарихи. 2. шоирнинг ҳаёт йўли. 3. нодим шеърияти. 4. нодим намангонийнинг ижтимоий-сиёсий қарашлари. 5. нодимнинг «саёҳатнома»лари. xix асрнинг иккинчи ярми xx асрнинг бошларида яшаб ижод этган тараққийпарвар ижодкорлардан бири нодим намангонийнинг ҳаёти ва ижодига ўрганиш ўз давриёқ эътибор берила бошланган. чунончи, «баёзи нодим», «туҳфатул-обидин» ва “анисул ошиқин», «баёзи муҳалло» каби бир қанча баёзларда шоир ижодидан намуналарни учратамиз. 1940-45 йилларга келиб ўзбек адабиётшунослигида шоир ҳаёти ва ижодига бўлган эътибор орта бошлади. шўро даврида нодимнинг шеърий мероси дастлаб о.шарафиддинов томонидан 1945 йилда тузилган «ўзбек адабиёти тарихи хрестоматияси» орқали кенг ўқувчилар оммасига етказилди. кейинроқ т.н.қори ниёзийнинг «совет ўзбекистони маданияти тарихидан очерклар» (1955) асари, ғ.каримовнинг 1958 йилда муқимий «танланган асарлар»нинг нашрига ёзган шарҳи, 1960-63 йилларда ғ.каримов ва а.турсуновларнинг нодим намангоний ҳаёти ва ижодининг турли жиҳатларига бағишланган бир неча мақолалари эълон қилинди. ўтган асрнинг 60- йиллари ўрталаридан бошлаб эса нодим ҳаёти ва …

инг онггига таъсир қилди, чунки бу вақтда у ҳаётдаги воқеаларни ақл билан идрок қила оладиган ёшда эди. нодимнинг ҳаёти ва ижодий фаолиятида қўқон адабий муҳитининг катта аҳамияти бор, чунки у ердаги адабий ҳаёт қалби қайноқ шоирни муқимий, фурқат, завқийлар билан боғлади. айниқса, нодимнинг муқимийга бўлган муҳаббати айрича эди. айни пайтда муқимий ҳам нодимга қаттиқ меҳр қўйган эди. муқимий қачон наманганга борса, албатта нодимларнинг хонадонида меҳмон бўлар, бу ердаги адабий кечаларда иштирок этар эди (бу ҳақда муқимий жияни рўзимуҳаммадга йўллаган мактубларида ҳам ёзган). муқимий ва нодим ўртасидаги дўстликни далилловчи муҳим ҳужжатлар уларнинг бир-бирларига ёзган мактубларидир. шоирнинг ўзаро яқинлигини мактубларнинг мазмуни ва руҳидан ҳам сезиш мумкин. муқимийнинг нодимга йўллаган мактублари ҳозир қўқондаги музейда сақланмоқди. 1888 йилда муқимий нодимга тошкентдан каттагина шеърий мактуб – «жавоби руқъаи нодим намангоний»ни йўллайди. муқимий мактубларидан бирида дўстини «маъданис сидқу вас-сафо» (тўғрилик ва софликнинг кони), «маҳзанул-лутфу вал-вафо» (яхшилик ва вафонинг ҳазинаси) дея баҳолайди. муқимийнинг «кўсамен», «доғмен» ғазалига нодим …

илган. 1902-1903 йилларда у туркия, миср, арабистонга саёҳат қилди. нодим араб, форс тилларини мукаммал билган. бу эса сафарларда мамлакат ҳаётини ўрганишда қўл келди. нодим намангоний 1910 йил 26 июнда наманганда вафот этди. нодим бадиий меросининг катта қисмини унинг ишқий шеърлари ташкил қилади. муҳаббат мавзуи талқини унинг ижодида кенг ва чуқур ҳаётий ифодасини топади. унинг ғазалларида ошиқнинг севги туйғуларига, ҳижрон кечинмаларига, маъшуқа тавсифига катта ўрин берилган. шоир сатрларида маҳбуба муҳибнинг ҳамдами, яқин сирдоши ва дўсти бўлиб намоён бўлади: сен эдинг жонима ҳамдам, ҳама асрорима маҳрам, билурдинг рози пинҳоним, соғиндим мен, соғиндингму? менинг сен жонажонимсен, рафиқи меҳрибонимсен, суманбар пок домоним сен, соғиндим мен соғиндингму? «мактуби муҳаббат услуб» асарида эса ислом динига мувофиқ аёлларга буюк ҳурмат билан қаралганлигини кузатамиз. шоир рафиқасига нисбатан “уйим зийнати”, “дилим қуввати”, “кўзим нури”, “рўзғоримда ёнган чироқ” деб мурожаат қилиши унинг мусулмончилик ойинига садоқатини кўрсатувчи далилдир. мана, шеърдаги меҳр билан йўғрилган самимий сатрлар: эй боғи умримда битган ниҳол, кўзим …

еал лавҳаларда тасвирлайди: ўтун ҳўл шамъ тийра, уй совуқ, тўн йўқ, табаҳ кўрпам, пулим кам, эҳтиёжим кўп, булар ночор хит қилди. «дар мазаммати замона» асарида мутакаббир, хасис бой образини фош этади: қорни тўқ, бадбушур, қабон сурат, мутакаббир, қўланса, серсавлат… кўзи оч, баччағар, ўзи пулдор, паст фитрат, ҳабис, кўп мурдор. нодим намангонийнинг ижодий мероси бизга қадар тўлиқ етиб келмаган. шундай бўлса-да, мавжуд асарлари миллий уйғониш даври ўзбек адабиётида ўзига хос қимматга эга. адабиётлар: 1. аваз ўтар ўғли. «девон». т, 1976 йил. 2. ю.юсупов «аваз». т, 1954 йил. 3. ю.юсупов «хоразм шоирлари». т, 1967 йил. 4. в.мирзаев «аваз ўтар ўғли. ҳаёти ва ижоди». т, 1961 йил. 5. «аваз». сайланма. т, 1984 йил. 6. «айёмий». сайланма. т, 1984 йил. 7. н.қобулов, в.мўминова, и.ҳаққулов «аваз ва унинг адабий муҳити». т, 1987 йил. 8. б.қосимов «излай-излай топганим…». т, 1983 йил. 9.с.сиёев «аваз». роман. т, 1987 йил. 10. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "нодим намангоний ҳаёти "

1662747006.doc нодим намангоний ҳаёти (1844-1910 йил) режа: 1. нодимнинг ҳаёти ва ижодини ўрганилиш тарихи. 2. шоирнинг ҳаёт йўли. 3. нодим шеърияти. 4. нодим намангонийнинг ижтимоий-сиёсий қарашлари. 5. нодимнинг «саёҳатнома»лари. xix асрнинг иккинчи ярми xx асрнинг бошларида яшаб ижод этган тараққийпарвар ижодкорлардан бири нодим намангонийнинг ҳаёти ва ижодига ўрганиш ўз давриёқ эътибор берила бошланган. чунончи, «баёзи нодим», «туҳфатул-обидин» ва “анисул ошиқин», «баёзи муҳалло» каби бир қанча баёзларда шоир ижодидан намуналарни учратамиз. 1940-45 йилларга келиб ўзбек адабиётшунослигида шоир ҳаёти ва ижодига бўлган эътибор орта бошлади. шўро даврида нодимнинг шеърий мероси дастлаб о.шарафиддинов томонидан 1945 йилда тузилган «ўзбек адабиёти тарихи хрестоматияси» орқали кенг ўқувчилар ...

DOC format, 49.0 KB. To download "нодим намангоний ҳаёти ", click the Telegram button on the left.

Tags: нодим намангоний ҳаёти DOC Free download Telegram