qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari

PPTX 12 pages 1.5 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari qadimgi yunoniston dramaturg faylasuflari qadimgi yunon fojiasi (древнегреческая трагедия) античная трагедия (qadimgi antik fojia) esxil (e. av. 525—456-yillar) esxil, sofokl, yevripid afina demokratiyasi rivojining uch davrida ijod qilib, yunon tragediyasi taraqqiyotining uch bosqichini belgilab berganlar. esxilning ijodi afina demokratik davlatining shakllanish davri bilan bog‘liq edi. bu davlat e. av. 500—449 yillar davomida qisqa-qisqa tanaffuslar bilan davom etgan yunon-eron urushlari davrida shakllandi. esxil afinaga yaqin elevsin degan shaharda oqsuyak xonadonida dunyoga kelgan. u marafon va salamin janglarida ishtirok etadi va bu voqealarni o‘zining «eroniylar» (e. av 472 y.) tragediyasida hikoya qilib beradi. esxil umrining so‘ngida sitsiliyaga keladi va shu yerda (gele shahrida) dunyodan o‘tadi. esxil 80 tacha tragediya va satirlar dramasini yozgan. bizgacha 7 ta tragediyasi to‘laligicha, boshqa asarlaridan kichik parchalar yetib kelgan. esxil tragediyalarida o‘z davrining asosiy tamoyillari, urug‘chilik tuzumining yemirilishi va afina quldorlik demokratiyasining shakllanishi natijasida ijtimoiy va madaniy hayot sohasida …

2 / 12

avishda harakat qiladilar, hayotdan o‘z mavqelarini topish uchun kurash olib boradilar. insonning o‘z a’moli oldida axloqiy burchdorligi esxil tragediyalarining bosh mavzularidandir. esxil o‘z tragediyalariga ikkinchi aktyorni olib kirdi va shu bilan fojeiy to‘qnashuvlarni ancha teran ishlash va xatti-harakat jihatlarini kuchaytirish imkoniga erishdi. bu teatr san’atida yuz bergan chinakam burilish nuqtasi edi: bittagina aktyor bilan xor ishtirok etuvchi eski tragediya o‘rniga sahnada o‘zaro olishuvlar orqali personajlarning fe’l-atvori ochiladigan yangi xildagi tragediya paydo bo‘ladi. esxilning ilk tragediyalari («iltijogo‘ylar», «eroniylar») da asosiy o‘rin xorga ajratilganidan dramatik to‘qnashuv o‘ta sust rivojlangan. esxil asarlarining tizimi, qurilmasi ham tragediyaning difiramb (tantanavor qo‘shiq — madhiya)dan kelib chiqqanligini ko‘rsatib turadi. bizgacha yetib kelgan deyarli barcha tragediyalar prolog (muqaddima) bilan boshlanadi. prologdan so‘ng orxestraga xor kirib keladi va pesaning oxiriga qadar bu yerdan jilmaydi. xorning orxestraga shu chiqishi parod1 deb atalgan. paroddan so‘ng episodiylar, ya’ni tragediyaning dialoglarga asoslangan qismi boshlangan. xorning orxestraga kirib kelgandan keyin aytiluvchi qo‘shiqlari stasimlar deb …

3 / 12

gan. esxilning «eroniylar» (e. av 472-y.) tragediyasi uning ilk asarlari jumlasiga kiradi. bu zamona voqealariga bag‘ishlangan va bizgacha saqlanib qolgan yagona asar hisoblanadi. tragediya jo‘shqin vatanparvarlik tuyg‘ulariga to‘la. esxil yunonistonning demokratik tartibi mustabid eron tuzumidan ustun ekanligi va shu bois ellinlar g‘alaba qozonganligini ko‘p martalab takrorlagan. bu fikr atossa bilan chopar orasidagi savol-javobda, ayniqsa, yaxshi ifodalangan. atossaning «kim ekan ularda lashkarga boshchi, hukmdor?» degan savoliga chopar «tiriklarga mute qullar emas, bo‘ysunmas kishilar ular», «elladaning kuchi nimada ekan?» degan savolga «fuqaro jasorati — ularning qal’a-yu qalqoni ekan», deb javob qaytaradi. «zanjirband prometey» (qo‘yilgan vaqti noma’lum) asari esxil ijodida alohida o‘rin tutadi. to‘ng‘ich ma’budlar naslidan bo‘lmish titan prometey haqidagi afsonalar ko‘pgina yunon shoirlari uchun ilhom manbayi bo‘lgan. lekin esxil birinchi bo‘lib prometey obrazini qahramonlik ruhida talqin etgan. zevs insoniyat naslini butkul yo‘q qilib yubormoqchi bo‘lganda, prometey arshi a’lo mehrobidan tangri otashini o‘g‘irlab odamlarga topshiradi. odamzodga u yana imorat-koshonalar qurish, dehqonchilik, yovvoyi hayvonlarni …

4 / 12

an. zevsning qahrigina emas, sevgisi ham tahlikali; bu zevsning ishqiy hirsi tufayli uning qurboniga aylangan jabrdiyda io obrazi orqali alohida ta’kid etilgan. prometey zevs malaylarining yana ham dahshatliroq azoblar keltirishini aytib, do‘q-po‘pisalar qilganda ham zevsning muqarrar halokati sirlarini aytishdan bosh tortadi. u zevsning habarchisi germesga qarata shunday deydi: amin bo‘lki, uqubatu g‘ussalarimni yugurdaklik xizmatiga alishmas edim. ma’budlarning hammasini yomon ko‘raman: yaxshiligim evaziga berdilar azob. zevsning zulm va istibdodiga qarshi bosh ko‘targan prometey tragediyada inson hurligi va saodati uchun kurashchi bo‘lib gavdalangan. prometey obrazi hur inson shaxsini ezib kelgan har qanday qabohatga zarba berishda, erkinlik ideallarini mujassam etishda o‘zining insonparvarlik mohiyati bilan bashariyatga xizmat qilib keldi. «oresteya» (e. av 458) bizgacha to‘laligicha yetib kelgan yakkayu yagona tirilogiya namunasidir. shu «oresteya» orqali uch asarni birlashtiruvchi trilogiya turi qadimda qanday bo‘lganligini anglash mumkin. trilogiya asosida yunon qo‘shinlarining sardori agamemnon yetishib chiqqan avlodning mudhish jinoyatlari haqidagi rivoyatlar yotadi. «oresteya» trilogiyasi esxil mahoratining eng yuqori …

5 / 12

ivojiga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatgan. image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpeg image12.jpg image13.webp image14.jpg image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari"

qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari qadimgi yunoniston dramaturg faylasuflari qadimgi yunon fojiasi (древнегреческая трагедия) античная трагедия (qadimgi antik fojia) esxil (e. av. 525—456-yillar) esxil, sofokl, yevripid afina demokratiyasi rivojining uch davrida ijod qilib, yunon tragediyasi taraqqiyotining uch bosqichini belgilab berganlar. esxilning ijodi afina demokratik davlatining shakllanish davri bilan bog‘liq edi. bu davlat e. av. 500—449 yillar davomida qisqa-qisqa tanaffuslar bilan davom etgan yunon-eron urushlari davrida shakllandi. esxil afinaga yaqin elevsin degan shaharda oqsuyak xonadonida dunyoga kelgan. u marafon va salamin janglarida ishtirok etadi va bu voqealarni o‘zining «eroniylar» (e. av 472 y.) tragediyasida hikoya q...

This file contains 12 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "qadimgi yunoniston faylasuf dramaturglari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi yunoniston faylasuf dra… PPTX 12 pages Free download Telegram